Siyasi Partilerin Mali Denetimi: Anayasa Mahkemesi’nin 2019 Yılı Kararları Ekseninde Kısa Bir Analiz
Öz
Günümüzde “demokratik sistem” büyük ölçüde “temsilî rejim” ile aynı anlamda kabul edilmektedir. Siyasi partiler temsilî rejimin ya da demokrasinin en temel unsurları olarak kabul edilmektedir. Siyasi partilerin birçok işlevlerinin yanında, demokrasinin devam ettirilmesi ve kurumsallaşmasında hayati işlevleri de bulunmaktadır. Siyasi partilerin demokratik sistem için zararlı bir unsur olarak faaliyet yürütmelerinin engellenmesinin en önemli araçlarından birisi, onların mali denetiminin mümkün oldukça demokratik ilkelere uygun ve şeffaf olarak gerçekleştirilmesidir. Diğer taraftan siyasi partilerin mali denetiminin, anayasallık denetimi işlevini yerine getiren Anayasa
Mahkemeleri yerine, konuyla ilgili uzmanlaşmış Sayıştay gibi kurumlar tarafından gerçekleştirilmesinin daha isabetli olacağı değerlendirilmektedir. Mali denetim konusunda uzmanlaşmış kişi ve kurumlar tarafından gerçekleştirilen denetim sonunda, siyasi partilere uygulanacak yaptırımlarla ilgili Anayasa Mahkemesi’nden yardım sağlanması düşünülebilir. Son olarak siyasi partilerin mali denetimine ilişkin bilgilerin mümkün oldukça ayrıntılı olarak kamuoyuyla paylaşılması, demokratik düzenin en temel ilkelerinden olan şeffaflık ilkesi açısından da bir zorunluluk olarak kabul edilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Siyasi Partiler, Mali Denetim, Siyasi Partilerin Mali Denetimi, Anayasa Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi’nin 2019 Yılı Kararları
Kaynakça
- Anayasa Mahkemesi, “Sunulan Raporlar Kapsamında Türk Anayasa Mahkemesinin Sorunlarının Tartışılması Paneli”, Anayasa Mahkemesi Yayınları, Ankara, 2004.
- Austin Reginald, Tjernström, Maja, Funding of Political Parties and Election Campaigns, International Institute for Democrasy and Electoral Assistance, Stockholm, 2003.
- Bahar, Esra, Siyasi Partilerin Finansmanı ve Mali Denetimi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2011.
- Bosuter, Kudret, Türk Siyasi Partiler Sisteminde Parti İçi Demokrasi, Ulusal Basımevi, Ankara, 1969.
- Chambers, William Nisbet, “Parties and Nation-Building in America”, LaPalombara, Joseph, Weiner, Myron (edt.) Political Parties and Political Development, Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1966, s. 79-106.
- Conway, M. Margaret, “Political Parties and Political Mobilization”, The American Review of Politics, Vol. 14, Winter, 1993, s. 549-563.
- Derdiman, Cengiz, Anayasa Hukuku, Alfa Aktüel Yayınları, Şubat 2011.
- Erdoğan, Mustafa, Anayasa Hukuku, Orion Kitabevi, 6. Baskı, 2011.
- Gelmiş, Bünyamin, Türkiye’de Siyasi Partilerdeki Mevcut Muhasebe Sistemi ve Denetimi, Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2015.
- Gözler, Kemal, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, Ekin Kitabevi, Bursa, Şubat 2013.
