Yıl 2015, Cilt 3 , Sayı 1, Sayfalar 155 - 169 2015-04-02

A STUDY ON THE KURDISH DICTIONARIES (1655-1990)
Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990)

Ümit IŞIK [1]


Many Kurdish and foreign reserchears, writers, proets and philosophers have worked on Kurdish dictionaries. This study aims to introduce the Kurdish dictionaries that were studied between 1655 and 1990 and provide information about them.

This study shows that there has been research on Kurdish dictionaries in every region. The studies in Soviet Russia were carried in the Cyrillic alphabet, whereas the ones in the southern region were mostly done in the Arabic alphabet according to Sorani diaect. On the other hand, the dictionary researches in Anatolian region were done in the Latin alphabet in Kurmanji dialect. Furthermore, there are studies on Zazaki and Badinani dialects, too. Studies on Kurdish dictionaries started when Evliya Celebi made a list of Kurdish words that he collected while travelling Kurdistan region in the 17th century. Evliya Celebi put these studies in the 4th and 5th volumes of his travel book. This study provides extensive information about the dictionaries which were written between 1655 and 1990.  

Key words: Kurd, Dictionary, Word, Language, Grammar, Philology

Birçok Kürt ve yabancı araştırmacı, yazar, şair, filozof Kürtçe sözlükler üzerinde çalışma yapmıştır. Bu çalışmanın amacı 1655- 1990 yılları arasında kaleme alınmış olan Kürtçe sözlükler hakkında bilgi vermek ve söz konusu sözlükleri tanıtmaktır.

Araştırmamız neticesinde bütün bölgelerde Kürtçe sözlük üzerinde çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Sovyet Rusya bölgesinde yapılan çalışmalar çoğunlukla Kiril alfabesi ile güney bölgesindeki çalışmalar çoğunlukla Arap alfabesi ve Sorani lehçesine göre, Anadoluda ki çalışmalar genelikle Latin alfabesi ve Kurmancî lehçesine göre yazılmıştır. Bunun yanında Zazaca ve Behdini lehçeleri üzerinde çalışmalar da yapılmıştır. Kürtçe sözlük çalışmaları ilk olarak 17. yüzyılda Evliya Çelebi’nin Kürdistan bölgesine yaptığı seyahat esnasında derlemiş olduğu Kürtçe kelimelerle başlamıştır. Evliya Çelebi, seyahatnamesinin 4. ve 5. cildinde bu çalışmaya yer vermiştir.  Bu araştırmamızda söz konusu dönemde yazılmış sözlükler hakkındaki geniş bilgiler verilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Kürt, Sözlük, Kelime, Dil, Gramatik, Filoloji

Birincil Dil tr
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Yazar: Ümit IŞIK

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 2 Nisan 2015

Bibtex @ { anemon22377, journal = {Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-4622}, address = {}, publisher = {Muş Alparslan Üniversitesi}, year = {2015}, volume = {3}, pages = {155 - 169}, doi = {10.18506/anemon.98063}, title = {Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990)}, key = {cite}, author = {IŞIK, Ümit} }
APA IŞIK, Ü . (2015). Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990). Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 3 (1) , 155-169 . DOI: 10.18506/anemon.98063
MLA IŞIK, Ü . "Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990)". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3 (2015 ): 155-169 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/anemon/issue/1836/22377>
Chicago IŞIK, Ü . "Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990)". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3 (2015 ): 155-169
RIS TY - JOUR T1 - Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990) AU - Ümit IŞIK Y1 - 2015 PY - 2015 N1 - doi: 10.18506/anemon.98063 DO - 10.18506/anemon.98063 T2 - Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 155 EP - 169 VL - 3 IS - 1 SN - -2149-4622 M3 - doi: 10.18506/anemon.98063 UR - https://doi.org/10.18506/anemon.98063 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990) %A Ümit IŞIK %T Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990) %D 2015 %J Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P -2149-4622 %V 3 %N 1 %R doi: 10.18506/anemon.98063 %U 10.18506/anemon.98063
ISNAD IŞIK, Ümit . "Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990)". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 3 / 1 (Nisan 2015): 155-169 . https://doi.org/10.18506/anemon.98063
AMA IŞIK Ü . Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990). Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2015; 3(1): 155-169.
Vancouver IŞIK Ü . Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990). Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2015; 3(1): 169-155.