OSMANLI ŞEHİRLERİNDE AFETLER SONRASI KAMUSAL ALANIN İMARI: 18. YÜZYILDA EDİRNE

Öz

Bu makale, çağdaş yazarların gözlemleriyle Edirne mahkeme kayıtlarında (şer‘iyye sicilleri) bulunan keşif emirlerin ve raporların kullanılması yoluyla, yerel ve merkezi politika yapıcıların yangın, deprem ve ağır kış koşulları sonrasında Osmanlı Edirne’sinde kamusal alanın yeniden inşası için nasıl iş birliğine giriştiğini araştırmaktadır. Her ne kadar afetler hakkında genel bilgiler – imar sürecinde ve kamusal alanın inşasında – yerel otoriteler tarafından sağlansa da elinizdeki çalışma farklı kişi ve grupların Edirne ile doğrudan veya dolaylı bağı nedeniyle merkezi otoritenin bu serhat payitahtının imarında vazgeçilmez bir yere sahip olduğu iddiasında bulunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Edirne
• yangın
• deprem
• şitâ
• kamusal alan
• keşif

Reconstruction of Public Space, and the Role of Local and Central Actors in Ottoman Cities After Disasters: The Case of Edirne in the 18th Century

Öz

Based on the writings of contemporary observers and the investigation orders of the calamities recorded into the Muslim court registers of Edirne (sicils), this paper explores how local and central policy makers interacted in renewing urban space following disasters like earthquakes, fires, and heavy winters in Ottoman Edirne. It shows authorities at the local level had an immense effect on the renewal processes of the public space in Edirne. However, given the fragmented authority at the local level, it argues that the involvement of the central state became vital as urban renewal concerned various interest groups in Istanbul that were directly or indirectly connected with the city life in Edirne.

Anahtar Kelimeler

• Edirne
• fire
• earthquake
• heavy winter
• public space
• inspection

Kaynakça

1. TAŞ Aziz Nazmi Şakir, Adrianopol’den Edirne’ye Edirne ve Civarında Osmanlı Kültür ve Bilim Muhitinin Oluşumu, İstanbul, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 2009.
2. UĞUR Yunus, “Edirne” Encylopedia of the Ottoman Empire, G. Agoston ve B. Masters (haz), New York, Infobase Publishing, 2009, ss.195-197.
3. ÜREKLİ Fatma, İstanbul’da 1894 Depremi, İstanbul, İletişim, 2000.
4. WHITE Sam A., The Climate of Rebellion in the Early Modern Ottoman Empire, New York, Cambridge University Press, 2011.
5. WHITE Sam A., The Climate of Rebellion; Oktay Özel, The Reign of Violece. The Celalis, c.1550-1700, Leiden, Brill, 2012.