RUSYA’DA KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYAT BİLİMİNİN DÜNÜNE VE BUGÜNÜNE GENEL BİR BAKIŞ

Öz

Karşılaştırmalı edebiyat bilimi günümüzde Rusya’da filoloji alanında en çok ilgi duyulan disiplinlerden bir tanesidir. Rusya’da bir diğer adı komparatistik olan karşılaştırmalı edebiyat bilimi bugüne kadar yaklaşık yüz elli yıllık bir gelişim süreci geçirmiştir. Avrupa kökenli olup Rusya’da temeli XIX. yy. da atılmış olan karşılaştırmalı edebiyat bilimi, alanında önemli kişilerin etkisiyle şekillenmiştir. Bunlardan biri Rus dilbilimci F. İ. Buslayev'dir. Ancak karşılaştırmalı edebiyat biliminin temelini oturtan asıl kişi A. N. Veselovskiy olmuştur. Veselovskiy, kendi buluşu olan bir yöntemle farklı kültürleri temsil eden edebiyat eserlerini karşılaştırmıştır. Sovyet bilim insanları V. M. Jirmunskiy ve M. P. Alekseyev bu yöntemi geliştirdiler ve çalışmalarıyla önemli katkılarda bulunmuşlardır. Rusya’da son dönemlerde bu alanda yapılan çalışmalarda, küreselleşmenin de etkisiyle meydana gelen değişimler görülür. Bu bağlamda son dönem bilim insanları ihtiyaç duyulan yeni terminolojiye ve araştırma yöntemlerinin güncellenmesi üzerine çalışmalar yürütür.

Anahtar Kelimeler

• Karşılaştırmalı edebiyat bilimi
• Filoloji
• Veselovskiy
• Jirmunskiy
• Alekseyev

A GENERAL LOOK AT THE PAST AND CURRENT OF COMPARTIVE LITATURE SCIENCE IN RUSSIA

Öz

Comparative literature is one of the most popular disciplines in the philology in Russia today. Up today the comparative literature has undergone a hundred fifty-year development process. Comparative literature, which was founded in Europe, came to Russia in the 19th century and was shaped by important literary scholars. One of these scholars was the Russian linguist F. I. Buslayev. However, it was A.N.Veselovskiy who has laid the foundations of the comparative literature science. Veselovskiy compared the literary works from different cultures, using the method he has invented. Soviet scientists V. M. Zhirmunsky and M. P. Alexeyev have further developed this method and significantly contributed to this subject by means of their studies. In recent years some changes, subjected to the globalization effects have been observed in the studies conducted in this field in Russia. In this context, currently the scientists are making research, related to the new terminology, and updating research methods.

Anahtar Kelimeler

• Comparative literature
• Philology
• Veselovskiy
• Jirmunskiy
• Alekseyev

Kaynakça

1. AMİNEVA, V.R., Teoretieskiye osnovı sravnitenogo i sopostavitelnogo literaturovedeniya, Kazanskiy üniversitet, Kazan 2014.
2. ÇERNETS, Liliya Valentinovna, “Teoritiçeskoye vvedeniye v sravnitelnoye izuçeniye literatur, Programmı osnovnıh lektsionnıh kursov po spetsializatsii “Sravnitelnoye literaturovedeniye”, İzdatelstvo Moskovskogo universiteta, 2001, s. 5-13.
3. ESALNEK, Asiya Yanovna, “Tipologiçeskiye kategorii i literaturnıy protsess, Programmı osnovnıh lektsionnıh kursov po spetsializatsii “Sravnitelnoye literaturovedeniye”, İzdatelstvo Moskovskogo universiteta, 2001, s. 13-16.
4. GALAY, Karina Nazirovna, “O diskussii vokrug komparativistiki”, Teoriya i praktika obşçestvennogo razvitiya, sy. 1 (2011), ss. 313- 315, Web: https://sciup.org/o-diskussii-vokrug-komparativistiki-14933492, Erişim: 10.05.2024.
5. JİRMUNSKİY, Viktor Maksimoviç, Sravnitelnoye literaturovedeniye. Vostok i zapad, Leningrad, Nauka, Leningradskoye otdeleniye, 1979.
6. “Jirmunskiy”, Literaturnaya entsiklopediya, Web:http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_literature/1858/%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9, Erişim: 22.10.2023.
7. LEVİN, Yuriy Davidoviç, “Kratkiy oçerk nauçnoy, pedagogiçeskoy i obşestvennoy deyatelnosti”, Mihail Pavloviç Alekseyev, İzdatelstvo “Nauka”, Moskva 1972, ss. 10-29.
8. LUKOV, Vladimir Andreyeviç, ZAHAROVA, Natalya Vladimirovna, “Alekseyev Mihail Pavloviç”, Web: http://world-shake.ru/ru/Encyclopaedia/3632.html, Erişim: 23.10.2023.

9. LURYE, Yakov Solomonoviç, “Apkrifı o Solomone”, Web: http://pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=3698, Erişim: 23.05.202024 MALIŞEVA, Natalya Anatolyevna, “Solomon- veliçayşiy mudrets vseh vremyon”, Web: https://rossasia.sibro.ru/voshod/article/53094, Erişim: 23.05.2024.
10. “Merin”, Entsikopediya Krugosvet, Web: https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/literatura/MERLIN.html, Erişim: 23.05.2024.
11. NAYDİÇ, Larisa Erikovna, “Nauçnoye naslediye akademika V.M. Jirmunskogo. Novıye publikatsii i proyektı”, ss. 110-116, https://cyberleninka.ru/article/n/nauchnoe-nasledie-akademika-v-m-zhirmunskogo-novye-publikatsii-i-proekty/viewer, Erişim: 10.05.2024
12. TSYAVEN, Sun, “Razvitiye russkogo sravnitelnogoliteraturovedeniya: idei A.N. Veselovskogo i V.M. Jirmunskogo”, Neofilologiya, c. V/ sy.18 (2019), s. 162-169, Web: file:///Users/ladaaksut/Downloads/razvitie-russkogo-sravnitelnogo-literaturovedeniya-idei-a-n-veselovskogo-i-v-m-zhirmunskogo%20(1).pdf, 20.05.2024.
13. ZLOBİNA, Nadejda Fyodorovna, “F.İ. Buslayev- uçitel A.N. Veselovskogo.”, Filologiçeskiye nauki, sy.1, 2008, s. 69-73., Web:https://cyberleninka.ru/article/n/f-i-buslaev-uchitel-a-n-veselovskogo/viewer, Erişim: 24.05.2024.