TEKRARLAYAN ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONLARINA NEDEN OLAN BAKTERİYEL ÜROPATOJENLERİN DAĞILIMI VE ANTİBİYOTİK DUYARLILIKLARI

Öz

Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonları (TÜSE) tipik olarak altı ayda iki veya daha fazla ya da bir yılda üç veya daha fazla üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) olması olarak tanımlanır. Bu çalışmada TÜSE’de izole edilen üropatojenler ve antibiyotik duyarlılıkları literatür eşliğinde incelenerek TÜSE’nin ampirik tedavisine rehberlik etmesi amaçlanmıştır. Fırat Üniversitesi Merkez Laboratuvarı 2020 yılı erişkin yaş grubu poliklinik ve klinik hastalarında >100,000 cfu/ml bakteriyel üreme saptanan idrar kültürü sonuçları retrospektif olarak incelenmiştir. Hastane otomasyon sistemi kullanılarak elde edilen veriler TÜSE ve diğer ÜSE olmak üzere iki gruba ayrılmış ve istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Çalışmaya toplam 1796 idrar kültürü dahil edilmiştir. TÜSE grubunda ve diğer ÜSE grubunda sırasıyla erkek hasta oranı %57 ve %38, yaş ortalaması 61.91±17.06 ve 59.83±19.03 bulunmuştur. Erkek cinsiyet ve ileri yaş grubu TÜSE için risk faktörü olarak saptanmıştır. Poliklinik hastalarının TÜSE grubunda %72, diğer ÜSE grubunda %64 olduğu (p<0.001) belirlenmiştir. Ayrıca TÜSE grubunda nozokomiyal kökenli olanların oranı yalnızca %15 olmasına karşın, diğer ÜSE grubuna göre (%10) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.006). Proteus spp. ve Streptococcus agalactiae türleri TÜSE grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede az tanımlanmıştır. Escherichia coli ve Klebsiella spp. izolatlarında TÜSE grubunda diğer ÜSE grubuna kıyasla birçok antibiyotiğe duyarlılık oranları düşük bulunmuştur. TÜSE, klinik yaklaşımlarda diğer ÜSE’lerden farklı ele alınmalı ve altta yatan risk faktörleri ortadan kaldırılmaya çalışılmalıdır. İdrar kültürü ve antibiyogram sonuçlarına göre en uygun antibiyotik ile tedavi edilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• idrar kültürü
• idrar yolu enfeksiyonu
• üropatojen
• tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonu
• urine culture
• urinary tract infection
• uropathogen
• recurrent urinary tract infection

Distribution and Antibiotic Susceptibility of Bacterial Uropathogens Causing Recurrent Urinary Tract Infections

Öz

Recurrent urinary tract infections (rUTI) are typically defined as three or more urinary tract infections (UTIs) within one year, or two or more occurrences within six months. In this study, it was aimed to guide the empirical treatment of rUTI by examining the uropathogens and antibiotic susceptibility isolated in rUTI in the light of the literature. Urine culture results of Fırat University Central Laboratory in 2020 adult age group outpatient and clinical patients with bacterial growth of >100,000 cfu/ml were retrospectively analyzed. Data obtained by using the hospital automation system were divided into two groups as rUTI and the other UTI and were statistically compared. A total of 1796 urine cultures were included in the study. In the rUTI group and in the other UTI groups, the rate of male patients was 57% and 38%, mean age was 61.91±17.06 and 59.83±19.03, respectively. Male gender and advanced age were detected as risk factors for rUTI. Outpatient clinic patients were 72% in the rUTI group and 64% in the other UTI group (p<0.001). In addition, although the infections of nosocomial origin were only 15% in the rUTI group, they were significantly higher than the other UTI group (10%, p=0.006). Proteus spp. and Streptococcus agalactiae species were identified statistically significantly less in the rUTI group. In Escherichia coli and Klebsiella spp. isolates, lower susceptibility rates to many antibiotics were found in the rUTI group compared to the other UTI group. rUTI should be handled differently from other UTIs in clinical approaches and the underlying risk factors should be tried to be eliminated. It should be treated with the most appropriate antibiotic according to the results of urine culture and antibiogram.

Anahtar Kelimeler

• urine culture
• urinary tract infection
• uropathogen
• recurrent urinary tract infection

Kaynakça

1. 1. Alpay Y, Yavuz MT, Aslan T, Büyükzengin B. Genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz pozitif Escherichia coli ile oluşan komplike olmayan üriner sistem infeksiyonlarının tedavisinde oral antibiyotikler karbapenemlere alternatif olabilir mi? ANKEM Derg. 2017;31(3):85-91. https://doi.org/10.5222/ankem.2017.085
2. 2. Aşçıoğlu S. Hastane enfeksiyonları. Türk Hij Den Biyol Derg. 2007;64(1):1-3.
3. 3. Aydin A, Ahmed K, Zaman I, Khan MS, Dasgupta P. Recurrent urinary tract infections in women. Int Urogynecol J. 2015;26(6):795-804. https://doi.org/10.1007/s00192-014-2569-5
4. 4. Chahales P, Thanassi DG. Structure, function, and assembly of adhesive organelles by uropathogenic bacteria. Microbiol Spectr. 2015;3(5)1-68.
5. 5. Çelikbilek N, Gözalan A, Özdem B, Kırca F, Açıkgöz ZC. Ayaktan başvuran hastaların idrar kültürlerinde üretilen Enterobacteriaceae izolatlarında genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz üretimi: Yedi yıllık izlem sonuçları. Mikrobiyol Bul. 2015;49(2):259-65.
6. 6. Duran H, Çeken N, Kula Atik T. İdrar kültüründen izole edilen Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae suşlarının antibiyotik direnç oranları: Dört yıllık analiz. ANKEM Derg. 2020;34(2):41-7. https://doi.org/10.5222/ankem.2020.041
7. 7. Er H, Şen M, Antındiş M. İdrar yolu enfeksiyonlarından izole edilen Pseudomonas aeruginosa’larda antibiyotik direnci. Turk J Clin Lab. 2015;6(3):80-4.
8. 8. Etiz P, Kibar F, Ekenoğlu Y, Yaman A. İdrar kültüründen izole edilen enterokok türlerinin antibiyotik direnç profillerinin değerlendirilmesi. Turk Mikrobiyol Cem Derg. 2014;44(3):107-13. https://doi.org/10.5222/TMCD.2014.107

9. 9. European Committee on Antimicrobial Susceptibity Testing (EUCAST). EUCAST Clinical Breakpoint Table Version 10.0, Valid From 2020-01-01. Basel: EUCAST, (2020). http://www.eucast.org/clinical_breakpoints/
10. 10. Flores-Mireles AL, Walker JN, Caparon M, Hultgren SJ. Urinary tract infections: epidemiology, mechanisms of infection and treatment options. Nat Rev Microbiol. 2015;13(5):269-84. https://doi.org/10.1038/nrmicro3432
11. 11. Gözel MG, Elaldı N, Korgalı E ve ark. Toplum ve hastane kökenli infeksiyon etkeni Escherichia coli suşlarında genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) sıklığı ve antimikrobiyal duyarlılıkları. FLORA. 2012;17(2):75-81.
12. 12. Günaydın T, Coşkun B. Kadınlarda rekürren idrar yolu enfeksiyonlarının yönetimi. Kontinans ve Nöroüroloji Bülteni. 2019;6(1):42-7.
13. 13. İnan D. İdrar yolu enfeksiyonları, ‘Topçu AW, Söyletir G, Doğanay M. (eds) İnfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi, 4. Baskı’ kitabında s1651-63, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul (2017).
14. 14. Keskin BH, Çalışkan E, Kaya S, Köse E, Şahin İ. Üriner sistem enfeksiyonlarında etken bakteriler ve antibiyotik direnç oranları. Turk Mikrobiyol Cem Derg. 2021;51(3):254-62.
15. 15. Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlığı Derneği (KLİMUD). Antibiyotik Duyarlılık Verilerinin Analizi ve Sunumu Rehberi. http://bitly.ws/ty2D
16. 16. Magruder M, Sholi AN, Gong C, et al. Gut uropathogen abundance is a risk factor for development of bacteriuria and urinary tract infection. Nat Commun. 2019;10(1):5521. https://doi.org/10.1038/s41467-019-13467-w
17. 17. Şahin K, Altan G. Kinolon dirençli Escherichia coli izolatlarında diğer antibiyotiklere direnç oranlarının araştırılması, J Biotechnol and Strategic Health Res. 2019;3(3):197-202 https://doi.org/10.34084/bshr.611956
18. 18. Teker B, Sever N, Garashova D. Yaş ve cinsiyetin üriner sistem enfeksiyonu etkeni Escherichia coli kökenlerindeki antibiyotik direncine etkisi. Online Türk Sağlık Bilimleri Derg. 2021;6(2):300-9. https://doi.org/10.26453/otjhs.936270
19. 19. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti. Kısıtlı Bildirim. https://bit.ly/3dlZlZp
20. 20. Uslu M, Bağcıoğlu M, Tekdoğan ÜY, Kocaaslan R, Çeçen K. Kars Bölgesindeki İdrar Yolu Enfeksiyonlarının Epidemiyolojisi ve Antibiyotik Dirençleri. Kafkas J Med Sci. 2019;9(2):90-6. https://doi.org/10.5505/kjms.2019.26937
21. 21. Yurdakul-Mesutoğlu P, Yavuzdemir Ş, Ardıçoğlu-Akışın Y, et al. Urinary tract infections and affecting factors detected in TOBB University of Economics and Technology Faculty of Medicine Hospital: A 5-year retrospective study. Klimik Derg. 2019;32(3):298-302.
22. 22. Yüksel Ergin Ö, Bayram ED, Uzun B, Güngör S, Demirdal T. İdrar kültürlerinden izole edilen Enterococcus türleri ve antibiyotik dirençleri. ANKEM Derg. 2013;27(4):173-8. https://doi.org/10.5222/ankem.2013.173
23. 23. Zor M, Savaşcı Ü. Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonlarında güncel tedavi yaklaşımları. TAF Prev Med Bull. 2014:13(2):161-8.