Araştırma Makalesi

DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA

Sayı: 77 23 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA

Öz

Bu çalışmanın amacı, 27 Mayıs askeri müdahalesinin ardından Demokrat Partilileri yargılamak üzere Yassıada’da kurulan Yüksek Adalet Divanını ve Yassıada’yı, olayın tanıkları olan kişilerin hatıratlarından hareketle değerlendirmektir. Çalışmada iki DP’liye ve iki askere ait dört hatırat tercih edilmiştir. Seçilen hatıratlar, Yassıada’ya şahitlik edenler arasında yaklaşım bakımından daha dengeli görüldükleri için seçilmiştir. Ada Komutanı Tarık Güryay, tutuklularla doğrudan teması nedeniyle; Milli Birlik Komitesi üyelerinden Orhan Erkanlı ise askeri müdahale sürecine aktif katılımı ve Adaya ziyaretlerde bulunması nedeniyle tercih edilmiştir. DP cephesinden ise Rıfkı Salim Burçak ve Mithat Perin’in, mensubu oldukları partiyi eleştirebilmeleri ve hatıratlarını daha tarafsız yazdıkları düşüncesiyle çalışmada yer verilmiştir. Şüphesiz DP’lilerle askerlerin Yassıada’ya bakışında farklılık bulunmaktadır. DP’lilerin zihinlerinde Yassıada; baskı, işkence, zindan ve Ada Komutanı’nın sert muamelesi olarak görülürken, askerler açısından Yassıada, Anayasa’yı ihlal edenlerin yargılandığı bir yer olarak şekillenmektedir. Bu bağlamda askeri müdahaleyi gerçekleştirenlerle müdahalenin hedefi olanların gözünden Yassıada koşullarına yeniden bakmaktır. Her iki tarafın söylemleri karşılaştırmalı olarak ele alınarak bulundukları konum ve şartlar çerçevesinde Yassıada’yı nasıl yorumladıkları ortaya konulmuştur. Böylece, iki tarafın hatıratlarında ortak ifadelere rastlanmakla birlikte, birbiriyle çelişen değerlendirmeler de dikkat çekmektedir. Bu durum, hatıratların tek başına kesin ve güvenilir sonuçlar üretmek için yeterli olmadığını, ancak farklı bakış açılarını yansıtmak bakımından önemli bir kaynak sunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak hatıratların sağladığı katkılar ile taşıdığı sınırlılıklar birlikte gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anayasa İhlal Davası Tutanakları (AİDT), Cilt 1, Ankara: Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesi.
  2. Devlet Planlama Teşkilatı. İkinci Beş Yıllık Kalkınma Plânı 1968- 1972, Ankara: Başbakanlık Devlet Matbaası, 1972.
  3. TBMM Albümü 1920-2010. Cilt 2, Ankara: TBMM Yayınları, 2010.
  4. Yassıada Broşürü. İstanbul: T.C. Milli Birlik Komitesi İrtibat Bürosu, 1960.
  5. Ağaoğlu, Samet. Arkadaşım Menderes. İstanbul: Baha Matbaası, 1967.
  6. Akalın, Cüneyt. 27 Mayıs Bir Devrimdir 50. Yılında 27 Mayıs. İstanbul: Kaynak Yayınları, 2010.
  7. Akyaz, Doğan. Askeri Müdahalelerin Orduya Etkisi. İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.
  8. Arcayürek. Cüneyt. Yeni Demokrasi Yeni Arayışlar 1960-1965. Ankara: Bilgi Yayınevi, 1984.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

23 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

20 Haziran 2025

Kabul Tarihi

18 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 77

Kaynak Göster

APA
Yıldız, T. N. (2025). DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA. Atatürk Yolu Dergisi, 77, 251-269. https://doi.org/10.46955/ankuayd.1724229
AMA
1.Yıldız TN. DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA. AYOD. 2025;(77):251-269. doi:10.46955/ankuayd.1724229
Chicago
Yıldız, Tuba Nur. 2025. “DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA”. Atatürk Yolu Dergisi, sy 77: 251-69. https://doi.org/10.46955/ankuayd.1724229.
EndNote
Yıldız TN (01 Kasım 2025) DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA. Atatürk Yolu Dergisi 77 251–269.
IEEE
[1]T. N. Yıldız, “DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA”, AYOD, sy 77, ss. 251–269, Kas. 2025, doi: 10.46955/ankuayd.1724229.
ISNAD
Yıldız, Tuba Nur. “DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA”. Atatürk Yolu Dergisi. 77 (01 Kasım 2025): 251-269. https://doi.org/10.46955/ankuayd.1724229.
JAMA
1.Yıldız TN. DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA. AYOD. 2025;:251–269.
MLA
Yıldız, Tuba Nur. “DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA”. Atatürk Yolu Dergisi, sy 77, Kasım 2025, ss. 251-69, doi:10.46955/ankuayd.1724229.
Vancouver
1.Tuba Nur Yıldız. DÖRT HATIRAT IŞIĞINDA BİR DEĞERLENDİRME: YASSIADA. AYOD. 01 Kasım 2025;(77):251-69. doi:10.46955/ankuayd.1724229

Journal of Atatürk Yolu is licensed under CC BY-NC-ND 4.0