Çanakkale Cephesinde hava harekatı ve safhaları

Öz

Even though it has not been examined well before, the Dardanelles Air Wars performed an important role to win a victory in the Dardanelles Wars which is accepted as most important Turkish defense war against French-British joint operation in order to occupy Istanbul and Dardanelles Bosporus in the First World War. For this reason explaining the Dardanelles Air Wars which are accepted as one of the most important successes of Turkish Air Forces in developing phase by means of German assistance has came into prominence.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Air Forces, Dardanelles Bosporus.

Çanakkale Cephesinde Hava Harekatı ve Safhaları

Öz

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin, Çanakkale Boğazı’nı ele geçirmeye ve İstanbul’u işgal etmeye yönelik İngiliz-Fransız ortak harekatına karşı yürüttüğü ve Türk Askeri Tarihi’nin en önemli savunma savaşlarından biri olan Çanakkale Savaşları’nda Hava Kuvvetleri her ne kadar çok incelenmese de, zaferin kazanılmasında önemli bir rol üstlenmiştir. Bu kapsamda çeşitli olanaksızlıklara rağmen, özellikle Almanya’nın desteğiyle gelişme aşamasında olan Türk Hava Kuvvetleri’nin, ilk ve önemli başarılarından biri olan Çanakkale Hava Harekatı’nın incelenmesi gerekli olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türk Hava Kuvvetleri, Çanakkale Boğazı

Kaynakça

1. Alasya, Fikret, “Türklerde Havacılık”, Türk Kültürü, Sayı: 34, Ağustos 1965
2. Anadol, Cemal, Türk Havacılık Tarihi, İstanbul, 1990
3. Artuç, İbrahim, 1915 Çanakkale Savaşı, Kastaş Yayınları, İstanbul, 2004
4. Bayrak, M. Orhan; Çanakkale Savaşları, Bir Harf Yayınları, İstanbul, 2005
5. Birinci Dünya Harbinde Çanakkale Cephesi; V. Cilt, 2. Kitap, Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Harp Tarihi Yayınları, Seri No. 3, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 1978
6. Birinci Dünya Harbi Türk Hava Harekatı; IX. Cilt, Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Resmi Yayınları, Seri No: 3, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 1969 Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi: Çanakkale Cephesi Harekatı (Haziran 1914–24 Nisan 1915), V. Cilt, 1. Kitap, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 1993 Hamılton, Ian, Çanakkale Günlüğü; çev. Osman Öndeş, Hürriyet Yayınları, İstanbul, 1972
7. Hıgham, Robin, Hava Gücü Özlü Bir Tarih, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1983
8. Kansu, Yavuz, ŞENSÖZ, Sermet, ÖZTUNA, Yılmaz, Havacılık Tarihinde Türkler, Hava Kuvvetleri Basım ve Neşriyat Müdürlüğü, Ankara, 1971

9. Kayabalı, İsmail, ARSLANOĞLU, Cemender, Çanakkale Zaferi 1915, Ankara, 1975
10. Keyüsk, Mazlum, Türk Havacılık Tarihi: 1912–1918, Uçuş Okulları Basımevi, Eskişehir, 1950
11. Kurter, Ajun, Türk Hava Kuvvetleri Tarihi, Ankara, 2002
12. Moorehead, Alan, Çanakkale Geçilmez: Gallipoli, çev: Günay Salman, Milliyet Yayınevi, İstanbul, 1972
13. Mühlman, Carl, Çanakkale Savaşı, Timaş Yayınları, İstanbul, 1998
14. Mütercimler, Erol, Bu Vatan Böyle Kurtuldu, 4. Baskı, Alfa Yayınevi, İstanbul, 2005
15. Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi Osmanlı Devri Birinci Dünya Savaşında Türk Harbi, Çanakkale Cephesi Harekatı (Haziran 1915 – Ocak 1916); V. Cilt, 3’ncü Kitap, Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Tarih Yayınları, Seri No:3, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 1980
16. Ünalp, Rezzan, “Turkish Air Operations During the Dardanelles Campaign”, Communiqués the Joint Turkish – Israeli Military Conference I ( 9–12 April 2000 İstanbul); Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 2000
17. Whistler, Richard, “Over the Wine Dark Sea: Aerial Aspects of the Dardanelles, Gallipoli Campaign, Part III, Turco-German Aviation”, Over the Front, Volume: 9, No: 3, 1994
18. Yılmazer, Bülent, Çanakkale Hava Savaşları, Mönch Türkiye Yayıncılık, Ankara, 2005