LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI

Fuat İnce

doi:10.1501/Tite_0000000391

LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI

Öz

Ege Denizi’ndeki adalar yüzyıllarca Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır. Bu

hâkimiyet kurulduğu dönemin uluslararası hukuk kurallarına tamamen uygundur.

Bugün Yunanistan’a ait olan adalar, Türk hâkimiyetinden uluslararası hukuka

uygun olarak egemenlik devri yapılmış olan adalardır. Bu adalar iki grupta

toplanabilir. Birinci grupta, Yunanistan’ın bağımsızlığını elde ettiği 24 Nisan 1830

ile Lozan Barış Antlaşması’nın imzalandığı 24 Temmuz 1923 arasındaki dönemde

Yunanistan’a bırakılan adalar bulunmaktadır. İkinci grupta ise, Lozan Barış

Antlaşması ve 10 Şubat 1947 Paris İtalyan Barış Antlaşması ile gayri askerî statüde

olmaları kaydıyla Yunanistan’a bırakılan adalar bulunmaktadır. Bunların dışındaki

ada, adacık ve kayalıklar için egemenlik devri yapılmamıştır. Yunanistan,

uluslararası alanda meydana gelen değişmelerin, antlaşmalarla kurulmuş olan

statüyü ortadan kaldırdığını ve Lozan Barış Antlaşması’nda Türkiye’ye bırakıldığı

belirtilmeyen kara parçalarının tamamının kendisine ait olduğunu ileri sürmektedir.

Buna karşılık Türkiye, antlaşmaların hükümlerinin geçerli olduğunu ve Lozan Barış

Antlaşması’nda haklarından feragat etmediği ada, adacık ve kayalıklarda egemenlik

haklarının devam ettiğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Armaoğlu, Fahir, 20. Yüzyıl Siyasî Tarihi (1914–1990), Cilt I, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1992.
Başeren, Sertaç Hami, Ege Sorunları, Tüdav Yayınları, İstanbul, 2003.
II.Dünya Savaşı’nın sonunda imzalanan ve Menteşe Adaları’nın İtalya’dan Yunanistan’a devrini belirleyen Paris İtalyan Barış Antlaşması’nın ondördüncü maddesi ve onüçüncü ekinin D paragrafı için, Bkz. Kurumahmut, a.g.m., Ek–17. Bu antlaşmaya göre; İtalya, Yunanistan’a Lozan Barış Antlaşması’nın onbeşinci maddesine göre elinde bulundurduğu Menteşe Adaları’nı ve Meis’i bitişik adacıkları ile beraber, askerden arındırılmış olarak devretmiştir. Mehmet Saka, Ege Denizi’nde Türk Hakları, Dergâh Yayınları, İstanbul, 1974, s. 46.
Bayur, Yusuf Hikmet, Türk İnkılâbı Tarihi, Cilt II, Türk Tarih KurumuYayınları,İstanbul, 1943.
Belen, Necdet, Ege Denizi ve Ege Adaları, Harp Akademileri Basımevi, İstanbul, 1995.
Besbelli, Saim, - Ülman, Mustafa, Türk Silâhlı Kuvvetleri Tarihi Osmanlı Devri 1911-1912 Osmanlı - İtalyan Harbi (Deniz Harekâtı), Cilt III,
Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) Daire Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1980.
Büyüktuğrul, Afif, Balkan Harbi Tarihi Osmanlı Deniz Harekâtı (1912-1913), Cilt I, Genelkurmay Harb Tarihi Dairesi Yayını, İstanbul.

Bıyıklıoğlu, Tevfik, Türk İstiklâl Harbi 1 Mondros Mütarekesi ve Tatbikatı, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 1992.
Corretto, Giacomo E., Akdeniz’de Türkler, (Çev. Durdu Kundakçı - Gülbende Kuray), Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 2000.
Coşkun, Alev, Kuvayı Milliye’nin Kuruluşu - En Uzun 15 Gün / Ödemiş Direnişi, Cumhuriyet Kitapları, İstanbul, 2005.
Dinçer, Hasan, “Genelgeler ve Kongreler Dönemi”, “Başlangıcından Günümüze Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, (Ed.Temuçin Faik Ertan), Siyasal Kitapevi, Ankara, 2011.
Düstur Üçüncü Tertip, Cilt V, 11 Ağustos 1339-19 Teşrinievvel 1340, Necmi İstikbâl Matbaası, İstanbul,1931.
Erim, Nihat, Devletlerarası Hukuku ve Siyasî Tarih Metinleri (Osmanlı İmparatorluğu Andlaşmaları), Cilt I, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara, 1953.
Erinç, Sırrı- Yücel, Talip, Ege Denizi: Türkiye İle Komşu Ege Adaları, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, 1978.
Ertan, Temuçin F., “Mudanya Mütarekesi’nden Lozan Barış Antlaşması’na”, Başlangıcından Günümüze Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, (Ed.Temuçin Faik Ertan), Siyasal Kitapevi, Ankara, 2011.
Ertuna, Hamdi, 1911-1912 Osmanlı-İtalyan Harbi ve Kolağası Mustafa Kemal, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1984.
Esmer, Ahmet Şükrü, Siyasî Tarih, Maarif Matbaası, İstanbul, 1944.
Gorce La, Çağlar Boyu Yunanlılar İstanbul, Belge Yayınları, 1986.
Gürsu, Sevil Tunç “Tarihte Batı Anadolu, Ege, Ege Adaları”, VIII. Türk Tarih Kongresi’nden Ayrı Basım, Ankara, 1979.
Karacan, Ali Naci, Lozan Konferansı ve İsmet Paşa, III. Baskı, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1993.
LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI 127 Karal, Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, Cilt V, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1983.
Kurumahmut, Ali, “Ege’de Tartışmalı Adalar Sorunun Ortaya Çıkışı”, Egede Temel Sorun Egemenliği Tartışmalı Adalar, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1998.
Kurumahmut, Ali - Başeren, Sertaç Hami, The Twilight Zones In The Aegean Unforgetten Turkish Islands (Ege’de Gri Bölgeler Unutul(may)an Türk Adaları), Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 2004.
Küçük, Cevdet, “Ege Adalarında Türk Egemenliği Dönemi”, Egede Temel Sorun Egemenliği Tartışmalı Adalar, (Yayına Haz. Ali Kurumahmut), Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1998.
Limits of Oceans and Seas (Special Publication 23), Draft 4 th Edition, 1986, Monte Carlo, 1986.
Mansel, Arif Müfid, Ege ve Yunan Tarihi, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 2004.
Meray, Seha L. (Çev.)., Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar-Belgeler, Tk I, C.I, Ktp.I, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2001.
Örenç, Ali Fuat ,“Türk İdaresinde Ege Adaları Tarihi”, Yeni Türkiye Dergisi, Sa.:31, Ankara, 2001.
Öztürk, İbrahim Sadi, Türklüğün İdam Fermanı Sevr Antlaşması, Fark Yayınları, Ankara, 2007
Parla, Reha, Belgelerle Türkiye Cumhuriyeti’nin Uluslararası Temelleri, II. Baskı, Lefkoşe, 1987.
Saka, Mehmet, Ege Denizi’nde Türk Hakları, Dergâh Yayınları, İstanbul, 1974.
Sancar, Erdinç, 21. Yüzyıl Stratejilerinde Türk Denizcilik Tarihi, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul, 2006.
Sun, Selim, 1897 Osmanlı-Yunan Harbi, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 1965.
Şimşir, Bilâl N., Ege Sorunu:Belgeler (1913–1914), Cilt II, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1989.
Uçarol, Rifat, Siyasî Tarih, Seri No:4, II. Baskı, Harp Akademileri Komutanlığı Yayınları, İstanbul, 1982.
Umar, Bilge, Türkiye’deki Tarihsel Adlar, İnkılâp Kitapevi, İstanbul, 1993.
Ülkekul, Cevat, “Atatürk Neden “Ordular! İlk Hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!”
Demişti”, Harita Dergisi, Sa.:130, Ankara, 2003.
TBMM, “Zabıt Ceridesi”, İ:9, C.2, 23.8.1339 (1922).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fuat İnce Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2013

Gönderilme Tarihi

4 Ocak 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Cilt: 14 Sayı: 53

DOI

https://doi.org/10.1501/Tite_0000000391

IZ

https://izlik.org/JA36EL73RM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İnce, F. (2013). LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI. Atatürk Yolu Dergisi, 14(53). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000391

AMA

1.İnce F. LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI. AYOD. 2013;14(53). doi:10.1501/Tite_0000000391

Chicago

İnce, Fuat. 2013. “LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI”. Atatürk Yolu Dergisi 14 (53). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000391.

EndNote

İnce F (01 Eylül 2013) LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI. Atatürk Yolu Dergisi 14 53

IEEE

[1]F. İnce, “LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI”, AYOD, c. 14, sy 53, Eyl. 2013, doi: 10.1501/Tite_0000000391.

ISNAD

İnce, Fuat. “LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI”. Atatürk Yolu Dergisi 14/53 (01 Eylül 2013). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000391.

JAMA

1.İnce F. LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI. AYOD. 2013;14. doi:10.1501/Tite_0000000391.

MLA

İnce, Fuat. “LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI”. Atatürk Yolu Dergisi, c. 14, sy 53, Eylül 2013, doi:10.1501/Tite_0000000391.

Vancouver

1.Fuat İnce. LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI. AYOD. 01 Eylül 2013;14(53). doi:10.1501/Tite_0000000391

Cited By

Bülent Ulusu Hükümeti Döneminde Türk Dış Politikası (1980-1983)

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.15869/itobiad.484966

Ege Denizi’nde Egemenliği Belirsiz Coğrafi Oluşumlar Sorunu’nu Ortaya Çıkaran Kardak Krizi; Türkiye Ve Yunanistan’daki Etkileri

TroyAcademy

https://doi.org/10.31454/troyacademy.958321

LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI

LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE EGE ADALARI

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Bülent Ulusu Hükümeti Döneminde Türk Dış Politikası (1980-1983)

Ege Denizi’nde Egemenliği Belirsiz Coğrafi Oluşumlar Sorunu’nu Ortaya Çıkaran Kardak Krizi; Türkiye Ve Yunanistan’daki Etkileri

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Kuruluşu, Türklerin Ada’daki Durumu ve Rum Tedhiş Faaliyetlerinin Sonuçları

GEOPOLITICAL CONTAINMENT OF CHINA AND TÜRKİYE

DOĞU EGE ADALARININ SİLAHLANDIRILMASI SORUNU

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SONRASINDA İSTANKÖY TÜRKLERİNİN GÜNLÜK YAŞAM VE İLETİŞİM PRATİKLERİ: BİR SÖZLÜ TARİH DENEMESİ

1960 KIBRIS CUMHURİYETİ’NİN HUKUKİ VE SİYASİ ZEMİNİ