LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığını ve toprak
bütünlüğüne temel oluşturan en önemli uluslar arası hukuk belgesidir. Hem Birinci
Dünya Savaşı’nın, hem de sonrasında devam eden Türk Kurtuluş Savaşı’nın
sonuçlarını karara bağlamak üzere toplanan Lozan Konferansı, karşılıklı taleplerin
dile getirildiği bir ortam olması bakımından aslında bir pazarlık sürecidir.
Lozan Konferansı’nda yeni Türkiye Devleti’nin taleplerine karşılık, müttefik
devletlerin ve Yunanistan başta olmak üzere diğer devletlerin karşı talepleri
görüşme ve pazarlık konusu olmuştur. Bu görüşmeler Türkiye’yi temsil eden İsmet
Paşa’nın en başından beri sürdürdüğü dikkat ve özen sonucu eşitler arasında bir
görüşme ya da pazarlık olsa da Türkiye’nin taleplerini elde etme bakımından en
büyük zorluğu, çoğunlukla hali hazırda elde etmemiş olduğu noktalarda talepler dile
getirmesi olmuştur. Buna karşılık müttefikler açısından kendi talepleri, daha çok
hali hazırda elde tuttukları çıkarların ne kadarından vazgeçecekleri bağlamında
ileri sürülmüştür. Yeniden bir savaş çıkmasını her iki tarafın da istemediği bir
ortamda yürütülen görüşmelerde toprak, ayrıcalıklar, Osmanlı borçları, boğazların
askerden arındırılması gibi konular, başlıca tartışma alanlarını oluşturmakla
birlikte yılların biriktirdiği birçok irili ufaklı sorun da Lozan’da görüşülmüştür.
Lozan’da birkaç ay süren bir aranın da verildiği uzun görüşmeler sonucunda
ortaya çıkan uzlaşma bütünü, (antlaşma ve protokoller) günümüze kadar birçok
açıdan ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Elde edilen sonucun taraflar açısından
başarı mı başarısızlık mı olduğu konusu da daha çok politik bir değerlendirmenin
parçası olarak gündeme gelmiştir. Elde edilen sonucun Türkiye açısından başarı mı,
başarısızlık mı olduğunu ölçme ve bunu belli bir zemine kavuşturma çabasının bir
sonucu olarak, bu makalede, konular bazında oluşturulan tablolar üzerinden, talep
edilenler/elde edilenler çerçevesi içinde bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır.
Konular bazında hazırlanan tabloların yorumlanmasında her konunun eşit
ağırlık taşımadığı göz önünde bulundurularak Lozan Antlaşması ile Türkiye’nin
kazandıkları, talep edip de elde edemediği konular da düşünüldüğünde, bizi
“başarılı” olunduğu değerlendirmesine götüreceği sonucu elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- KAYNAKÇA
- Kitaplar
- Akyol, Taha; Bilinmeyen Lozan, Doğan Yayıncılık, Birinci Baskı, Ocak 2014.
- Akyol, Taha – Kaplan, Sefa; Açık ve Gizli Oturumlarda Lozan Tartışmaları, TMBB’de Lozan Müzakereleri Tutanakları, Doğan Yayıncılık, Birinci Baskı, Ekim 2013.
- Atatürk, Mustafa Kemal; Atatürk’ün Bütün Eserleri C.14, (1922-1923), Kaynak Yayınları, İkinci Baskı, Mayıs 2007.
- Baytok, Taner; İngiliz Belgeleriyle Sevr’den Lozan’a, Doğan Yayıncılık, Birinci Baskı, Haziran 2007.
- Clark, Bruce; İki Kere Yabancı, Kitlesel İnsan İhracı Modern Türkiye’yi ve Yunanistan’ı Nasıl Biçilendirdi?, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, Birinci Baskı, İstanbul, Kasım 2008.
- Demirci, Sevtap; Belgelerle Lozan, Taktik - Satratejik- Diplomatik Mücadele 1922-1923, Alfa Yayınları, 2. Baskı, Ocak 2013.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2013
Gönderilme Tarihi
4 Ocak 2019
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 14 Sayı: 53
APA
Özdemir, A. U. (2013). LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME. Atatürk Yolu Dergisi, 14(53). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000393
AMA
1.Özdemir AU. LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME. AYOD. 2013;14(53). doi:10.1501/Tite_0000000393
Chicago
Özdemir, Ali Ulvi. 2013. “LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME”. Atatürk Yolu Dergisi 14 (53). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000393.
EndNote
Özdemir AU (01 Eylül 2013) LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME. Atatürk Yolu Dergisi 14 53
IEEE
[1]A. U. Özdemir, “LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME”, AYOD, c. 14, sy 53, Eyl. 2013, doi: 10.1501/Tite_0000000393.
ISNAD
Özdemir, Ali Ulvi. “LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME”. Atatürk Yolu Dergisi 14/53 (01 Eylül 2013). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000393.
JAMA
1.Özdemir AU. LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME. AYOD. 2013;14. doi:10.1501/Tite_0000000393.
MLA
Özdemir, Ali Ulvi. “LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME”. Atatürk Yolu Dergisi, c. 14, sy 53, Eylül 2013, doi:10.1501/Tite_0000000393.
Vancouver
1.Ali Ulvi Özdemir. LOZAN’DA BAŞARIYI ÖLÇMEK: KONULAR BAZINDA BİR DEĞERLENDİRME. AYOD. 01 Eylül 2013;14(53). doi:10.1501/Tite_0000000393
Cited By
OSMANLI DEVLETİ’NDEN LOZAN’A KARANTİNA TEŞKİLATLANMASI: YENİ BİR KAPİTÜLASYON MUYDU?
Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33717/deuhfd.998057LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI ÇERÇEVESİNDE HALEFİYET VE DEVAMLILIK TARTIŞMALARI
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33629/auhfd.1253912Halifeliğin Kaldırılmasının İngiliz Basınındaki Yansımaları
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.53568/yyusbed.1485307