THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878)

Günseli Gümüşel

doi:10.1501/Tite_0000000432

THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878)

Öz

Osmanlı İmparatorluğu XVIII. yüzyıldan itibaren Avrupa’nın teknolojik ve

ekonomik üstünlüğü karşısında sürekli olarak toprak ve saygınlık yitirmeye

başlamış, XIX. yüzyılda ise dağılma sürecine girmiştir. İmparatorluğu bu süreçten

kurtarabilmek adına imparatorluk içinde bir dizi düzenlemeye girişilmiştir. Bunun

yanısıra imparatorluğun ayakta kalabilmesi için yalnızca askeri gücün yeterli

olmayacağının görülmesiyle Avrupa devletleri ile “denge politikası” izlenmiştir.

Osmanlıdevlet adamlarıancak 1798 yılında Napoleon’un Mısır İşgali

sırasında imparatorluğun içinde bulunduğu güç durumun, güçsüzlüğün ve

yetersizliğin farkına varabilmişlerdir. Ayrıca Avrupalıbir devletin askeri ve

diplomatik desteği olmaksızın imparatorluğun toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını

korumanın imkânsızlığınıtam anlamıyla kavrayabilmişlerdir.

Osmanlı İmparatorluğu’nu Tanzimat Dönemi’ne götüren bu süreç Avrupa’da

ve özellikle de İngiltere’de basının devletin finansal desteği olmadan ayakta

kalabildiği ve özgür bir duruşsergilediği bir döneme denk gelir. Söz konusu

gazetelerin en yetkin olanıgünlük The Times gazetesiydi. 1785’te kurulan gazete,

dünyanın ilk gazetelerindendir ve özellikle XIX. yüzyılda dışpolitika olmak üzere

kamuoyu oluşturmada önemli bir role sahipti. Bu dönemde iki devlet arasındaki

ilişkiler ve izlenen politikalar gazetenin imparatorluğa olan ilgisini ve dikkatini

doruk noktasına ulaştırır.

The Times gazetesi gelişen olaylara dair haberleri ve görüşleri detaylı şekilde

yayınlamıştır. Tüm gelişmelere dikkatle eğilen ve değerlendirmelerde bulunan

gazetenin editör yorumlarıda olayların o günün bakışaçısına ve algısına göre

anlamlandırmaya çalışmada fayda sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

KAYNAKÇA
a) Arşivler ve Kütüphaneler
The Times Gazetesi Dijital Arşivi
Hacettepe Üniversitesi Kütüphanesi
Bilkent Üniversitesi Kütüphanesi
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kütüphanesi
b) Gazeteler ve Dergiler
The Timesgazetesi, 9 Aralık 1838.

The Timesgazetesi, 19 Aralık 1838, Çarşamba.
The Timesgazetesi, 2 Haziran 1857, Perşembe.
The Timesgazetesi, Editör Yorumları, 11 Şubat 1859, Cuma.
The Timesgazetesi, Editör Yorumları, 16 Ağustos 1860, Perşembe.
The Timesgazetesi, Editör Yorumları, 15 Eylül 1862, Pazartesi.
The Timesgazetesi, 01 Ağustos 1863, Cumartesi.
The Timesgazetesi, 21 Eylül 1864, Çarşamba.
72The Timesgazetesi, 26 Temmuz 1865, Çarşamba. The Timesgazetesi, 19 Mayıs 1866, Cumartesi.
The Timesgazetesi, 19 Ağustos 1875, Perşembe.
The Timesgazetesi, 05 Ekim 1875, Salı.
The Timesgazetesi, 14 Eylül 1876, Perşembe.
The Timesgazetesi, 13 Mayıs 1876, Cumartesi
The Timesgazetesi, 21 Haziran 1876, Çarşamba.
The Timesgazetesi, Editör Yorumları, 26 Aralık 1876, Salı.
The Timesgazetesi, Editör Yorumları, 27 Aralık 1876, Çarşamba.
The Timesgazetesi, 16 Mayıs 1878, Salı.
The Timesgazetesi, 20 Mayıs 1878, Cumartesi.
The Timesgazetesi, Özel Muhabirden, Beyoğlu, 27 Mayıs 1878, Cumartesi.
The Timesgazetesi, 30 Mayıs 1878, Salı. c) Kitaplar ve Makaleler
1) Kitaplar
Aktepe, M. Münir, Vak’a-Nüvis Ahmed Lütfi Efendi Tarihi Cilt: XV, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1993.
Aydoğdu, Nergis Yılmaz ve Kara, İsmail (haz.), Namık Kemal, Osmanlı Modernleşmesinin Meseleleri, Bütün Makaleleri I, Dergah Yayınları, İstanbul, 2005.
Baykara, Tuncer, Osmanlılarda Medeniyet Kavramıve 19. Yüzyıla Dair Araştırmalar, Akademi Kitabevi, İzmir, 1999.
Berkes, Niyazi, Türkiye’de Çağdaşlaşma, YapıKredi Yayınları, İstanbul, 2002. Birsen, Kemalettin, Tanzimatın Harici Siyaseti, Tanzimat I, Maarif Vekâleti Yayını, İstanbul, 1940.
Cebeci, Dilaver, Tanzimat ve Türk Ailesi (Sosyal Değişme Açısından Tanzimat Ailesi Üzerine Bir İnceleme), Bilgeoğuz Yayınları, İstanbul, 2010.
Çelik, Hüseyin, Bir Medeniyetin Analizi, Türk Yanlısı İngilizlerin Osmanlı’ya Bakışı, Ufuk Kitapları, İstanbul, 2002, s. 124.
Halaçoğlu, Yusuf (haz.), Ahmet Cevdet Paşa Tarihi, Maruzat, ÇağrıYayınları, İstanbul, 1980.
İnalcık, Halil, Osmanlılar Fütuhat, İmparatorluk, Avrupa ile İlişkiler, Timaş Yayınları, İstanbul, 2010.
İnuğur, Nuri, Basın ve Yayın Tarihi, Der Yayınları, Ankara, 2002.
İrtem, Süleyman Kani, Şark Meselesi Osmanlı’nın Sömürgeleşme Tarihi, Temel Yayınları, İstanbul, 1999.
Karadağ, Raif, Şark Meselesi, Emre Yayınları, İstanbul, 2005.
Karal, Enver Ziya, OsmanlıTarihi V. ve VI. Ciltler: Nizam-ıCedid ve Tanzimat Devirleri (1789- 1856), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1976.
Karpat, Kemal, Osmanlı’da Değişim, Modernleşme ve Uluslaşma, İmge Kitabevi, Ankara, 2006.
Kaynar, Reşat, Mustafa Reşid Paşa ve Tanzimat, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1954.
Keyder, Çağlar, Türkiye’de Devlet ve Sınıflar, İletişim Yayınları, İstanbul, 2007.
Kodaman, Bayram ve Ünal, Mehmet Ali (haz), Abdurrahman Şeref Efendi Tarihi, İkinci Meşrutiyet Olayları(1908- 1909), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1996.
Korkmaz, Alemdar, İstanbul (1875- 1964) Türkiye’de Yayınlanan Fransızca Bir Gazetenin Tarihi, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yayınları, Ankara, 1980.
Luraghi, Raimondo, Sömürgecilik Tarihi, e Yayınları, İstanbul, 2000.
Mardin, Şerif, Modernleşme, İslam Dünyasıve Türkiye, İsav Kitaplığı, İstanbul, 2001.
Mustafa Reşid Paşa ve Dönemi Semineri Bildiriler, Ankara 13- 14 Mart 1985, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1987.
Sander, Oral, Anka’nin Yükselişi ve Düşüşü, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara, 2000.
Sander, Oral, Siyasi Tarih: İlkçağlardan 1918’e, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara, 2006.
Sırma, İhsan Süreyya, Tanzimat’ın Götürdükleri, Beyan Yayınları, İstanbul, 1988.
Tanzimatın 150. Yıldönümü UluslararasıSempozyumu (Bildiriler) 25- 27 Aralık 1989, Milli Kütüphane Yayınları, Ankara, 1991.
Topuz, Hıfzı, II. Mahmud’dan Holdinglere Türk Basın Tarihi, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2003.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Günseli Gümüşel

Yayımlanma Tarihi

11 Ocak 2015

Gönderilme Tarihi

11 Ocak 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 15 Sayı: 57

DOI

https://doi.org/10.1501/Tite_0000000432

IZ

https://izlik.org/JA92AP46LT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gümüşel, G. (2015). THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878). Atatürk Yolu Dergisi, 15(57). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000432

AMA

1.Gümüşel G. THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878). AYOD. 2015;15(57). doi:10.1501/Tite_0000000432

Chicago

Gümüşel, Günseli. 2015. “THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878)”. Atatürk Yolu Dergisi 15 (57). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000432.

EndNote

Gümüşel G (01 Ocak 2015) THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878). Atatürk Yolu Dergisi 15 57

IEEE

[1]G. Gümüşel, “THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878)”, AYOD, c. 15, sy 57, Oca. 2015, doi: 10.1501/Tite_0000000432.

ISNAD

Gümüşel, Günseli. “THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878)”. Atatürk Yolu Dergisi 15/57 (01 Ocak 2015). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000432.

JAMA

1.Gümüşel G. THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878). AYOD. 2015;15. doi:10.1501/Tite_0000000432.

MLA

Gümüşel, Günseli. “THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878)”. Atatürk Yolu Dergisi, c. 15, sy 57, Ocak 2015, doi:10.1501/Tite_0000000432.

Vancouver

1.Günseli Gümüşel. THE TIMES GAZETESİNİN GÖZÜNDEN DOĞU SORUNU, OSMANLI İMPARATORLUĞU VE TANZİMAT DÖNEMİ(1838- 1878). AYOD. 01 Ocak 2015;15(57). doi:10.1501/Tite_0000000432