YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ “ Saray Müziğinden Salon Müziğine”

Olcay Özkaya Duman

doi:10.1501/Tite_0000000475

YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ “ Saray Müziğinden Salon Müziğine”

Öz

Gerek Osmanlı Devleti döneminde olsun gerekse Türkiye Cumhuriyeti yıllarında

olsun sanatın pek çok dalına olan ilgi yoğunluk göstermiştir. Ancak bu yöndeki

gelişme ve faaliyetlerin Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte farklılaştığı ve yeni bir

anlama büründüğü dikkat çekicidir. Modernleşme olarak da tanımlanabilen

Batılılaşma, farklı yaşam alanlarında ortaya çıkmasıyla beraber kesintisiz

tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Kavramsal tartışmalar ve farklı bakış

açıları Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde olduğu gibi Cumhuriyetin ilk

yıllarında da muhtevası açısından tam olarak anlaşılamamış olan Batılılaşma

meselesini her defasında gündeme taşımıştır. Zira dönemin edebi eserleri tam da bu

ikircikli tutumu farklı yönleriyle ele alan ve bu yönde pek çok zengin çalışmayı

ortaya koyan değerler olmuşlardır. Sanat ve özellikle musiki sanatı, sanatın diğer

dallarıyla olabildiği gibi bir toplumun çağdaşlaşma ve gelişmişlik seviyesinin bir

başka yönden göstergesi olarak değerlendirilebilir. Bu nedenledir ki Mustafa Kemal

Atatürk, Cumhuriyet’in ilk yıllarında çağdaş ve modern bir toplum inşasında pozitif

bilimlerin yanı sıra sanatın neredeyse tüm dallarında gelişme ve ilerlemeyi amaç

edinmiştir.Söz konusu çalışma, yukarıda kısaca özetlenmeye çalışılan çağdaşlaşma

ve modernleşme üzerine, sanatın musiki dalında nasıl bir yol izlendiğini, Batı

Müzikolojisinin teknik olarak alınarak bu alanda bir çağdaşlaşma ve ilerlemeyi

değerlendirmektedir. Bu amaçla Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçişte

Darülelhan’ın Konservatuara dönüşmesi tarihsel kronoloji içerisinde ele

alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

KAYNAKÇA
Arşivler
Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
Kitaplar
Ataman, Sadi Yaver, Atatürk ve Türk Musikisi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1991.
Atatürk, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, Cilt II, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara, 1997.
Bayındır Uluskan, Seda, Atatürk’ün Sosyal ve Kültürel Politikaları, Atatürk Araştırma
Merkezi Yayınları, Ankara, 2010.

Saygun, Adnan, Atatürk ve Musiki, Sevda-Cenap And Müzik Vakfı Yayınları, Ankara, 1997.
Uçan, Ali, Atatürk ve Müzik Eğitimi, Hasan Ali Yücel Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları No:3, Gazi Üniversitesi Yayını:8, Ankara, 2007.
Makaleler
“Büyük Şehirlerde Musiki Faaliyetleri”, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1924 (1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.1.
“Jan Tibo’nun Keman Tekniği”, Darülelhan Mecmuası, 1 Temmuz 1925 (1341 Rumi), 1.Sene, Sayı No.6.
“Terbiye-i Musikiyye-3”, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1926, 1.Sene, Sayı No.7.
Akerman, Frenç, “Modern Musikiyi Anlama Yolları”, Darülelhan Mecmuası,1 Şubat 1925 (1341 Rumi), 1.Sene, Sayı No. 5.
Alaeddin, İbrahim, “Musıki ve Halk Terbiyesi, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1924(1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.1.
Bayındır, Nida; Bayındır Uluskan, Seda, “Atatürk Dönemi Müzik Eğitimi Anlayışı ve Günümüze Yansımaları”, International Journal of Social Science, Sayı: 53 (Winter 2016), s.297-304.
Çakar, Doğan, “Cumhuriyet Döneminde Müzik Alanında Yapılan Önemli Çalışmalar”, Cumhuriyetin İnşa Sürecinde Atatürk ve Müzik, Ankara
Üniversitesi Yayınları No:337, Yayına Haz.: Prof.Dr.Temuçin F. Ertan, Arş.Gör. Çağla D. Tağmat, Ankara, 2012, s.29-50.
Ekrem, “İngiliz Musikisi”, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1926, 2.Sene, Sayı No.7.
Güzin Şefik, “Türkiye’de İlk Konservatuar”, Darülelhan Mecmuası, 1 Nisan 1924 (1340Rumi), 1.Sene, Sayı No 2.
Güzin Şefik, “Türk Musikisi ve Sanatkârlarımız”, Darülelhan Mecmuası, 1 Haziran 1924 (1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.3.
Halil Bedi, “Milli Musiki”, Darülelhan Mecmuası, 1 Haziran 1924 (1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.3.
Halil Bedi, “Lisan-ı Ecnebi İhtiyacı”, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1925 (1341 Rumi), 2.Sene, Sayı No.5.
Kaya, Emin Erdem, “Yeni Türk Müzik İnkılabına Bir Hazırlık Evresi Olarak 1826- 1920 Dönemi”, Turkish Studies, Volume7/1 (Winter 2012), s.1451-1460.
Kolukırık, Kubilay, “Osmanlı Devleti’nde İlk Resmi Konservatuar Olan Darülelhan’da Derleme ve Yayım Faaliyetleri”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:35 ( Bahar 2014), s.479-499.
Mahmud Ragıp, “Eser-i Musikisinde Milliyet”, Darülelhan Mecmuası, 1 Ağustos 1924 (1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.4.
Musa Süreyya, “Tanburi Cemil Bey”, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1924 (1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.1.
Musa Süreyya, “Mektep Musikisinde Teceddüt İhtiyacı”, Darülelhan Mecmuası, 1 Ağustos 1924 (1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.4.
Musa Süreyya, “İstiklal Marşı”, Darülelhan Mecmuası, 1 Temmuz 1925 (1341 Rumi) 1.Sene, Sayı No.6.
Özgiray, Ahmet, “Atatürk ve Musiki”, Atatürk Yolu, C. 4, Sayı: 15 (Ankara 1995), s.279-289.
Özden, Erhan, “Osmanlı’nın Musiki Okulları”, Rast Müzikoloji Dergisi, C. I, Sayı:2 ( Bahar 2013), s.17-29.
Özcan, Nuri,“Dârülelhan Osmanlı Devleti’nde kurulan İlk Mûsikî Mektebi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 8, Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1993, s.518-520.
Özkaya Duman, Olcay, “Darülbedayi’den Tiyatro’ya Atipik Modernist Bir Kadın: Afife Jale ve Dönemi”, Journal of History School, Yıl 8, Sayı: XXIII ( September 2015), s.63-83.
Rauf Yekta, “Darülelhan Tarihine Bir Nazar”, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1924(1340 Rumi),1.Sene, Sayı No 1.
Ruşen Ferid, “Itri Mustafa Efendi”, Darülelhan Mecmuası, 1 Şubat 1924 (1340 Rumi), 1.Sene, Sayı No.2.
Şahin, Mustafa; Duman, Ruşen, “Cumhuriyetin Yapılanma Sürecinde Müzik Eğitimi”, ÇTTAD, VII/16-17 (Bahar-Güz 2008), s.259-272.
Toker, Hikmet; Özden, Erhan,” Osmanlı Devletinde Müzik Eğitimi Veren Önemli Kurumlar”, Rast Müzikoloji Dergisi, C. I, Sayı 2: ( Bahar 2013), s.107-128.
Yüksel, Dilek Yiğit, “Atatürk’ün Türk Müziği Konusundaki Görüşleri ve Müzik Politikası”, Cumhuriyetin İnşa Sürecinde Atatürk ve Müzik, Ankara Üniversitesi Yayınları No:337, Yayına Haz.: Prof.Dr.Temuçin F.Ertan, Arş.Gör. Çağla D.Tağmat, Ankara, 2012, s.151-160.
Süreli Yayınlar
Düstur
Takvim-i Vekâyi
Darülelhan Mecmuası
Tezler
Baloğlu, Çiğdem, Kütahya Belediyesi Mustafa Hakkı Yeşil Kütüphanesi Osmanlıca Yazılmış Müzik Kaynakları Bibliyografyası, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzik Ana sanat Dalı (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Afyonkarahisar, 2016.
İnternet Kaynakları
http://konservatuvar.istanbul.edu.tr/ Erişim Tarihi: 05.04.2017.
http://www.oguztopoglu.com/2013/10/darulelhan-ogretim-kadrosu-ogrenciler.html Erişim Tarihi:18.04.2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Olcay Özkaya Duman
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Eylül 2017

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2017

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 16 Sayı: 61

DOI

https://doi.org/10.1501/Tite_0000000475

IZ

https://izlik.org/JA85YN97XC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkaya Duman, O. (2017). YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ “ Saray Müziğinden Salon Müziğine”. Atatürk Yolu Dergisi, 16(61). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000475

AMA

1.Özkaya Duman O. YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ “ Saray Müziğinden Salon Müziğine”. AYOD. 2017;16(61). doi:10.1501/Tite_0000000475

Chicago

Özkaya Duman, Olcay. 2017. “YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ ‘ Saray Müziğinden Salon Müziğine’”. Atatürk Yolu Dergisi 16 (61). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000475.

EndNote

Özkaya Duman O (01 Eylül 2017) YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ “ Saray Müziğinden Salon Müziğine”. Atatürk Yolu Dergisi 16 61

IEEE

[1]O. Özkaya Duman, “YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ ‘ Saray Müziğinden Salon Müziğine’”, AYOD, c. 16, sy 61, Eyl. 2017, doi: 10.1501/Tite_0000000475.

ISNAD

Özkaya Duman, Olcay. “YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ ‘ Saray Müziğinden Salon Müziğine’”. Atatürk Yolu Dergisi 16/61 (01 Eylül 2017). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000475.

JAMA

1.Özkaya Duman O. YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ “ Saray Müziğinden Salon Müziğine”. AYOD. 2017;16. doi:10.1501/Tite_0000000475.

MLA

Özkaya Duman, Olcay. “YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ ‘ Saray Müziğinden Salon Müziğine’”. Atatürk Yolu Dergisi, c. 16, sy 61, Eylül 2017, doi:10.1501/Tite_0000000475.

Vancouver

1.Olcay Özkaya Duman. YÜZÜNCÜ YILINDA DARÜLELHAN’DAN KONSERVATUAR’A MUSİKİ EĞİTİMİ VE CUMHURİYET DÖNEMİ MODERNLEŞME İLE MUSİKİNİN MİLLİLEŞME MESELESİ “ Saray Müziğinden Salon Müziğine”. AYOD. 01 Eylül 2017;16(61). doi:10.1501/Tite_0000000475

Cited By

GELENEKSEL MÜZİK İLE ÇAĞDAŞ MÜZİK ETKİLEŞİMİNDE BİR AKTÖR: MİAM

Yegah Müzikoloji Dergisi

https://doi.org/10.51576/ymd.1583608

Louis Altusser’in Devletin İdeolojik Aygıtları Ekseninde Darülelhan

Eurasian Journal of Music and Dance

https://doi.org/10.31722/ejmd.1635642