TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI

Emin Kurt

doi:10.46955/ankuayd.943776

TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI

Öz

Dünyada havacılığın başlamasından sonra birçok sivil havacılık derneği ve kulübü kurulmuş olmasına karşılık Türkiye’de sivil havacılığın kuruluşu ve gelişimi benzerlerine nazaran çok uzun zaman almıştır. 16 Şubat 1925 tarihinde kurulan Türk Tayyare Cemiyeti her ne kadar sivil bir kuruluş olarak değerlendirilse de yarı resmi bir statüde olduğu inkâr edilemez.İlk olarak Mütareke Döneminde yabancılar tarafından bir sivil havacılık kulübü kurulmaya çalışılmışsa da başarılı olamamıştır. Emekli askeri pilotlar tarafından 1926 yılında kurulan diğer bir kulüp de kısa sürede çalışmalarını durdurmak zorunda kalmıştır. 1931 yılında kuruluş çalışmalarına başlanan “Türk Aero Kulüp” faaliyet yürütebilen ilk kulüp özelliğini taşıması nedeniyle önem arz etmektedir. Bu çalışmada Kulübe Türk sivil hayatından neden ihtiyaç duyulduğu, hangi amaçlarla kurulmak istendiği tespit edilmeye çalışılacaktır. Kulübü faaliyet süresindeki tüm çalışma ve etkinlikleri incelenerek değerlendirilecektir. Son olarak da kulübün kapanış neden ve gerekçeleri değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
Adıgüzel, Bahattin, Hayallerini Uçuran Adam Nuri Demirağ, İstanbul Ticaret Odası Ekonomik Ve Sosyal Tarih Yayınları, Yayın No: 2013-4, İstanbul, 2013.
Banoğlu, Ahmet; Niyazi, Unutulmaz Havacı Kahraman Savmi Uçan Hayatı-Hizmetleri-Başarıları, Toker Matbaası, İstanbul, 1965.
Çalapverdi, İhsan, Divriği’li Mühürdarzade Nuri Demirağ, Divriği Defterleri, Yayın No: 10, İstanbul, 2009.
Deliorman, Mehmet Nuri, Nuri Demirağ’ın Hayat ve Mücadeleleri; Nu.D. Matbaası; İstanbul, 1957.
Dervişoğlu, Fatih M., Nuri Demirağ, Türkiye'nin Havacılık Efsanesi, Üçüncü Basım, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2010.
Görgülü, İsmet, On Yıllık Harbin Kadrosu, 1912-1922, Balkan-Birinci Dünya ve İstiklal Harbi, Türk Tarih Kurumu yayınları, Ankara, 1993.

Hürkuş, Vecihi, Bir Tayyarecinin Anıları, Yaşantı, Yapı Kredi Bankası Yayınları, İstanbul, 2000.
Kansu, Yavuz, Sermet Şenöz, Yılmaz Öztuna, Havacılık Tarihinde Türkler, Cilt:1, Hv.Bas. ve Neş.Md.lüğü, Ankara, 1971.
Kurter, Ajun, Türk Hava Kuvvetleri Tarihi (1918), c.IV, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Ankara, 2009.
__________, Türk Hava Kuvvetleri Tarihi (1919-1920), c.V, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Ankara, 2009.
Şakir, Ziya, Nuri Demirağ Kimdir?, Kenan Matbaası, İstanbul, 1947.
Toker, Hülya, Nurcan Aslan (Haz.); Birinci Dünya Savaşı’na Katılan Alay Ve Daha Üst Kademedeki Komutanların Biyografileri, c.I, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, Genelkurmay Basımevi, Ankara, 2009.
Türk Tayyare Cemiyeti Nizamname-i Esasisi, İktisad Matbaası, Ankara, 1341.
Adiloğlu, Leyla, Akansel Yalçınkaya, “Nuri Demirağ’ın Girişimci Olarak Ortaya Çıkışı, Yükselişi Ve Düşüşü: Makrokurumsal Ve Tarihsel Yaklaşım Bağlamında Bir İnceleme”, 23. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 14-16 Mayıs 2015, Muğla, s.138-143.
Aydoğan, Abdullah, “Atatürk Dönemi Türk Havacılık Faaliyetleri Ve Havacılık Faaliyetlerinin Gelişim Süreci”, Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi (UTAD), 2020 4(2), s.69-81.
Erel, Can, “Türkiye’de, Endüstrinin Gelişiminde İz Bırakanlar: Mühürdarzade Mehmet Nuri Demirağ”, MSI Dergisi, Sayı: 88, Aralık 2012, s.60-68.
Kurt, Emin, “Türk Havacılarının Millî Mücadeleye Katılma Girişimi: Maltepe Firarı (7 Haziran 1920)”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 60, Bahar 2017, s. 119-142.
Mithat Nuri, “Bize Aero Kulüp Nasıl Çalışalı?”, Son Posta, No: 0536, 20 Kanun-i Sani 1932, s.6.
Mithat Nuri, “Kulüpçülüğe Alışmaya Mecburuz”, Son Posta, No: 0483, 28 Teşrin-i Sani 1931, s.6.
Nebioğlu, Osman, “Dirimtekin (Dukakinoğlu), Feridun”, Türkiye’de Kim Kimdir Ansiklopedisi, İstanbul 1961-62, s. 222-223.
Necip Dürrü, “Motorsuz Tayyareler”, Cumhuriyet, No: 2759, 10 Kanun-i Sani 1932, s.6.
Şahin, Meltem, “Nuri Demirağ, Millî Kalkınma Partisi ve İlk Muhalif Parti Gazeteleri: Yurdda Kalkınma, Tez Kalkınma ve Öz Kalkınma”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Sayı: 40, Bahar 2015, s.32-47;
Şeker, Kadir, “Tek Parti Dönemi Ekonomik Politikaları ve Özel Teşebbüs Yatırımlarına Bir Örnek: Nuri Demirağ Tayyare Atölyesi”, SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Mayıs 2011, Sayı:23, ss.129-143;
Türkmen, Nalan, “Nemlizâde Tütün Deposu”, Uluslararası Üsküdar Sempozyumu VI, 6-9 Kasım 2008, c.I, Coşkun Yılmaz (Ed.), Seçil Ofset, İstanbul, 2009, s.167-176.
Yalçın, Osman, “Mühürdarzade Nuri Bey’in (Demirağ) Hayatı ve Çalışmaları (1886-1957)”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 44, Güz 2009, s. 743-769;
Yavuz, İsmail, “Nuri Demirağ Tayyare Fabrikası”, TAI’nin Sesi, Eylül 2011, s.43-49;
Ender Tuna, Türkiye İktisadi Kalkınma Sürecinde Girişimci Örneği: Nuri Demirağ, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı Kalkınma İktisadı Ve İktisadi Büyüme Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2010.
http://buenosaires.be.mfa.gov.tr, Erişim Tarihi: 21.10.2020.
www.wikipedia.org, Erişim Tarihi: 24.10.2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emin Kurt ^* Bu kişi benim
0000-0003-1252-957X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2020

Kabul Tarihi

6 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: - Sayı: 68

DOI

https://doi.org/10.46955/ankuayd.943776

IZ

https://izlik.org/JA28EX96AK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kurt, E. (2021). TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI. Atatürk Yolu Dergisi, -(68), 531-572. https://doi.org/10.46955/ankuayd.943776

AMA

1.Kurt E. TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI. AYOD. 2021;-(68):531-572. doi:10.46955/ankuayd.943776

Chicago

Kurt, Emin. 2021. “TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI”. Atatürk Yolu Dergisi - (68): 531-72. https://doi.org/10.46955/ankuayd.943776.

EndNote

Kurt E (01 Mayıs 2021) TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI. Atatürk Yolu Dergisi - 68 531–572.

IEEE

[1]E. Kurt, “TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI”, AYOD, c. -, sy 68, ss. 531–572, May. 2021, doi: 10.46955/ankuayd.943776.

ISNAD

Kurt, Emin. “TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI”. Atatürk Yolu Dergisi -/68 (01 Mayıs 2021): 531-572. https://doi.org/10.46955/ankuayd.943776.

JAMA

1.Kurt E. TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI. AYOD. 2021;-:531–572.

MLA

Kurt, Emin. “TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI”. Atatürk Yolu Dergisi, c. -, sy 68, Mayıs 2021, ss. 531-72, doi:10.46955/ankuayd.943776.

Vancouver

1.Emin Kurt. TÜRK SİVİL HAVACILIK TARİHİNDE UNUTULMUŞ BİR GİRİŞİM: AERO KULÜP VE TÜRK BASININDAKİ YANKISI. AYOD. 01 Mayıs 2021;-(68):531-72. doi:10.46955/ankuayd.943776

Cited By

TÜRKİYE’NİN İLK ÖZEL UÇUŞ OKULU: VECİHİ (HÜRKUŞ) SİVİL TAYYARE MEKTEBİ

Belgi Dergisi

https://doi.org/10.33431/belgi.959050