BİLGİ YARIŞMALARININ BELİRLEYİCİ UNSURLARINDAN BİRİ OLARAK BİTKİ ADLARI: “BEN BİLİRİM” ÖRNEĞİ

Öz

Söz varlığımız içerisinde sayısal olarak belli bir yer tutan bitki adları, hayatın her evresinde çeşitli işlevlere ve öneme sahip kavramlardır. Çeşitli bilimsel çalışmalara veya yarışma programlarına konu edilen bitki adları, bulunduğu ortamda pasif vaziyette durmamış, belli bir ağırlık teşkil ederek gücü ölçüsünde belirleyici bir konum üstlenmiştir. Bugüne kadar bitki adlarıyla ilgili olarak çok sayıda yayın yapılmış olup, bu yayınlarda bitki adları yapı, anlam, etimoloji, sözlük bilgisi açılarından ele alınmıştır. Bunların yanı sıra, yarışma programlarında yarışmacılara yöneltilen bitki sorularının akademik çalışmalara dâhil edilmesi, bilime zenginlik katacaktır. Çalışmamız için örnek olarak belirlediğimiz “Ben Bilirim” adlı yarışma programında yarışmacılara bitki adlarının sorulması, verilen cevabın doğruluğuna göre yarışmacıların puan alıp almaması gibi durumlar, bitki adlarının bilgiyi ölçmede kullanılan temel dil malzemeleri arasında bulunduğunu açıkça göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bitki adları
• bilgi yarışmaları
• Ben Bilirim
• belirleyicilik.

PLANT NAMES AS ONE OF THE DECISIVE ELEMENTS OF KNOWLEDGE COMPETITIONS: THE EXAMPLE OF “BEN BİLİRİM”

Öz

Plant names, which occupy a certain numerical place in our vocabulary, are concepts that have various functions and importance in every stage of life. Plant names, which were the subject of various scientific studies or competition programs, did not remain passive in their environment, but assumed a decisive position in terms of their strength by forming a certain weight. There have been many publications on plant names so far, and in these publications plant names have been discussed in terms of structure, meaning, etymology, and lexicon. In addition to these, the inclusion of plant questions posed to the contestants in the competition programs in academic studies will enrich the science. In the competition program "Ben Bilirim", which we set as an example for our study, situations such as asking the names of the plants to the contestants and whether the contestants get points according to the correctness of the answer clearly show that plant names are among the basic language materials used to measure knowledge.

Anahtar Kelimeler

• Plant names
• knowledge competitions
• Ben Bilirim
• decisiveness.

Kaynakça

1. Aksan, D. (1999). Anlambilim, Engin Yayınevi: Ankara.
2. Alkayış, M. F. (2007). Türkiye Türkçesinde Bitki Adları (Danışman: Prof. Dr. Mustafa ARGUNŞAH), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kayseri.
3. Alkayış, M. F. (2008). “Türkçede Bitkileri Adlandırma Yolları”, Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri 20-25 Ekim 2008, s.363-386, (Doktora Tezinden Üretilmiştir), TDK Yayınları-Ankara.
4. Alkayış, M. F. (2009). “Türkçede Kullanılan Alıntı Bitki Adları”, (Doktora Tezinden Üretilmiştir), Turkish Studies, Volume 4/4 Summer, s.71-92.
5. Alkayış, M. F. (2019a). “Kökeni Tespit Edilemeyen Bazı Bitki Adları ve Bunların Tartışmaya Açılması”, (Doktora Tezinden Üretilmiştir), III. Uluslararası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Sempozyumu (25-27 Haziran 2019, Nevşehir/Türkiye), www.resscongress.com, Bildiri Tam Metin Kitabı, s. 763-785.
6. Alkayış, M. F. (2019b). Türkiye Türkçesinde Bitki Adları, (Doktora tezinin basılmış hâli). Hiperyayın: İstanbul. Duran, A. (1998). “Türkçede Bazı Bitki Adlarının Veriliş Sebepleri”, Türk Dili, Mart-1998/I, Sayı: 555, s.223-229, Türk Dil Kurumu (TDK) Yayınları: Ankara.
7. İğde, M. E. (2019). “Mobil bilgi yarışmalarının kullanımları üzerine görgül bir çalışma: Hadi bilgi yarışması örneği”, Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi - Nosyon: International Journal of Society and Culture Studies 2019, 3, 66-79.
8. Satır, M. E. (2019). “Bilginin Seyirlik Hale Dönüştürülmesi ve Kim Milyoner Olmak İster Programı Özelinde Bilgi Yarışmaları Üzerine Bir İnceleme”, Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, (https://dergipark.org.tr / erişim tarihi: Aralık 2022, Ocak 2023), Cilt 1, Sayı 1, Toplam ss.31-42.

9. Türkçe Sözlük (2005). Türk Dil Kurumu Yayınları, 10.baskı: Ankara.
10. Wohlleben, P. (Çeviren: Ali Sinan Çulhaoğlu), (2018). Ağaçların Gizli Yaşamı, 1. Baskı, Kitap Kurdu: İstanbul.
11. İnternet Araçları ve Kaynakları Google https://www.google.com/search?client=opera&q=türkçe+ingilizce+çeviri&sourceid=opera&ie=UTF-8&oe=UTF-8 (Türkçe-İngilizce Çeviri; Erişim Tarihi: 14.05.2023).
12. https://www.google.com/search?client=opera&q=türkçe+ingilizce+çeviri&sourceid=opera&ie=UTF-8&oe=UTF-8#bsht=CgVic2hocBIECAQwAQ (Türkçe-İngilizce Çeviri; Erişim Tarihi: 15.05.2023).
13. http://etnofertug.blogstop.com (2007 ve öncesinde erişim sağlanmıştır)
14. https://www.tv360.com.tr/yasam/ben-bilirim--717 (erişim tarihi: 5.12.2022)
15. https://www.youtube.com (erişim tarihi: Aralık 2022-Mayıs 2023)
16. Kubbealtı Lugatı Cep Telefonu Uygulamaları Sözlüğü.
17. Türk Dil Kurumu Cep Telefonu Uygulamaları Sözlüğü.