Derleme

Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar

Öz

İnsülin, glukoz ve lipid metabolizmasında anahtar rol oynayan bir hormondur. İnsülin direnci, hedef dokuların insülin düzeyine yetersiz yanıt vermesiyle ortaya çıkar ve ruminantlarda geçiş dönemiyle ilişkili birçok metabolik hastalığın patogenezinde önemli bir rol oynar. Bu durum özellikle süt ineklerinde ovaryum kistleri, hipokalsemi, yağlı karaciğer sendromu ve ketozis gibi hastalıklarla yakın ilişkilidir. Negatif enerji dengesi döneminde artan lipoliz sonucu dolaşımdaki serbest yağ asitleri (NEFA) ve keton cisimcikleri, karaciğerde yağ birikimini arttırarak yağlı karaciğer sendromuna yol açabilir. Aynı zamanda, bu metabolitler insülin sinyal yollarını bozarak insülin direncini de tetikler. Ketozis insülin direncinin hem bir sonucu hem de nedeni olarak karşımıza çıkar; artan keton cisimleri pankreatik β-hücre fonksiyonunu baskılayarak glukoz metabolizmasını bozar. İnsülin direnci, reprodüktif fonksiyonları etkileyerek foliküler gelişiminde bozukluklara ve ovaryum kistlerinin oluşumuna neden olur. Ayrıca hipokalsemi ile insülin direnci arasında çift yönlü bir ilişki mevcuttur. Düşük kalsiyum düzeyleri insülin salımını baskılar, insülin direnci kalsiyum mobilizasyonunu azaltarak hipokalsemi riskini artırır. İnsülin direncinin varlığı ve şiddeti, hiperinsülinemik öglisemik klemp ve IVGTT gibi testlerle ölçülebilir. Bu ilişkilerin daha iyi anlaşılması, metabolik hastalıkların erken tanı ve yönetimi açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma herhangi bir finansman kuruluşundan destek almamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmada Etik kurul iznine gerek yoktur.

Kaynakça

  1. Abuelo, A., Hernandez, J., Benedito, J.L., Castillo, C., (2016). Association of oxidative status and insulin sensitivity in periparturient dairy cattle: an observational study. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 100, 279–286. https://doi.org/10.1111/jpn.12365.
  2. Adamiak, S.J., Mackie, K., Watt, R.G., Webb, R., Sinclair, K.D. (2005). Impact of nutrition on oocyte quality: cumulative effects of body composition and diet leading to hyperinsulinemia in cattle. Biology Reproduction, 73: 918–26. https://doi.org/10.1095/biolreprod.105.041483.
  3. Alberti, K.G., Zimmet, P., Shaw, J. (2006). Metabolic syndrome,A new world-wide definition. A Consensus Statement from the International Diabetes Federation. Diabetic Medicine, 23, 469–480. https://doi.org/10.1111/j.1464-5491.2006.01858.x.
  4. Andersson, L. (1988). Subclinical ketosis in dairy cows. Metabolic diseases of ruminant livestock. Veterinary Clinical North American Food Animal Practice, 4, 233–251. https://doi.org/10.1016/S0749-0720(15)31046-X
  5. Baruselli, P. S., Vieira, L. M., Sá Filho, M. F. D., Mingoti, R. D., Ferreira, R. M., Chiaratti, M. R., Sartori, R. (2016). Associations of insulin resistance later in lactation on fertility of dairy cows. Theriogenology, 86(1), 263-269. https://doi.org/10.1016/j.theriogenology.2016.04.039
  6. Blum, J.W., Wilson, R.B., Kronfeld, D.S. (1973). Plasma insulin concentrations in parturient cows. Journal of dairy science, 56(4), 459-464. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(73)85200-2.
  7. Bobe, G., Young, J.W., Beitz, D.C. (2004). Invited review: Pathology, etiology, prevention and treatment of fatty liver in dairy cows. Journal of Dairy Science, 87, 3105-3 124. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(04)73446-3.
  8. Chagas, L.M., Lucy, M.C., Back, P.J., Blache, D., Lee, J.M., Gore, P.J.S., Roche, J. R. (2009). Insulin resistance in divergent strains of Holstein-Friesian dairy cows offered fresh pasture and increasing amounts of concentrate in early lactation. Journal of dairy science,92(1), 216-222. doi:10.3168/jds.2008-1329. https://doi.org/10.3168/jds.2008-1329.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Doğum ve Jinekoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Berk, Y., & Salar, S. (2025). Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, 4(2), 25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW
AMA
1.Berk Y, Salar S. Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4(2):25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW
Chicago
Berk, Yaren, ve Seçkin Salar. 2025. “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 (2): 25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW.
EndNote
Berk Y, Salar S (01 Aralık 2025) Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 2 25–32.
IEEE
[1]Y. Berk ve S. Salar, “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”, Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 2, ss. 25–32, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25RS79JW
ISNAD
Berk, Yaren - Salar, Seçkin. “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4/2 (01 Aralık 2025): 25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW.
JAMA
1.Berk Y, Salar S. Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4:25–32.
MLA
Berk, Yaren, ve Seçkin Salar. “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2025, ss. 25-32, https://izlik.org/JA25RS79JW.
Vancouver
1.Yaren Berk, Seçkin Salar. Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;4(2):25-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25RS79JW