EN
TR
Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar
Öz
İnsülin, glukoz ve lipid metabolizmasında anahtar rol oynayan bir hormondur. İnsülin direnci, hedef dokuların insülin düzeyine yetersiz yanıt vermesiyle ortaya çıkar ve ruminantlarda geçiş dönemiyle ilişkili birçok metabolik hastalığın patogenezinde önemli bir rol oynar. Bu durum özellikle süt ineklerinde ovaryum kistleri, hipokalsemi, yağlı karaciğer sendromu ve ketozis gibi hastalıklarla yakın ilişkilidir. Negatif enerji dengesi döneminde artan lipoliz sonucu dolaşımdaki serbest yağ asitleri (NEFA) ve keton cisimcikleri, karaciğerde yağ birikimini arttırarak yağlı karaciğer sendromuna yol açabilir. Aynı zamanda, bu metabolitler insülin sinyal yollarını bozarak insülin direncini de tetikler. Ketozis insülin direncinin hem bir sonucu hem de nedeni olarak karşımıza çıkar; artan keton cisimleri pankreatik β-hücre fonksiyonunu baskılayarak glukoz metabolizmasını bozar. İnsülin direnci, reprodüktif fonksiyonları etkileyerek foliküler gelişiminde bozukluklara ve ovaryum kistlerinin oluşumuna neden olur. Ayrıca hipokalsemi ile insülin direnci arasında çift yönlü bir ilişki mevcuttur. Düşük kalsiyum düzeyleri insülin salımını baskılar, insülin direnci kalsiyum mobilizasyonunu azaltarak hipokalsemi riskini artırır. İnsülin direncinin varlığı ve şiddeti, hiperinsülinemik öglisemik klemp ve IVGTT gibi testlerle ölçülebilir. Bu ilişkilerin daha iyi anlaşılması, metabolik hastalıkların erken tanı ve yönetimi açısından kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu araştırma herhangi bir finansman kuruluşundan destek almamıştır.
Etik Beyan
Bu çalışmada Etik kurul iznine gerek yoktur.
Kaynakça
- Abuelo, A., Hernandez, J., Benedito, J.L., Castillo, C., (2016). Association of oxidative status and insulin sensitivity in periparturient dairy cattle: an observational study. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 100, 279–286. https://doi.org/10.1111/jpn.12365.
- Adamiak, S.J., Mackie, K., Watt, R.G., Webb, R., Sinclair, K.D. (2005). Impact of nutrition on oocyte quality: cumulative effects of body composition and diet leading to hyperinsulinemia in cattle. Biology Reproduction, 73: 918–26. https://doi.org/10.1095/biolreprod.105.041483.
- Alberti, K.G., Zimmet, P., Shaw, J. (2006). Metabolic syndrome,A new world-wide definition. A Consensus Statement from the International Diabetes Federation. Diabetic Medicine, 23, 469–480. https://doi.org/10.1111/j.1464-5491.2006.01858.x.
- Andersson, L. (1988). Subclinical ketosis in dairy cows. Metabolic diseases of ruminant livestock. Veterinary Clinical North American Food Animal Practice, 4, 233–251. https://doi.org/10.1016/S0749-0720(15)31046-X
- Baruselli, P. S., Vieira, L. M., Sá Filho, M. F. D., Mingoti, R. D., Ferreira, R. M., Chiaratti, M. R., Sartori, R. (2016). Associations of insulin resistance later in lactation on fertility of dairy cows. Theriogenology, 86(1), 263-269. https://doi.org/10.1016/j.theriogenology.2016.04.039
- Blum, J.W., Wilson, R.B., Kronfeld, D.S. (1973). Plasma insulin concentrations in parturient cows. Journal of dairy science, 56(4), 459-464. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(73)85200-2.
- Bobe, G., Young, J.W., Beitz, D.C. (2004). Invited review: Pathology, etiology, prevention and treatment of fatty liver in dairy cows. Journal of Dairy Science, 87, 3105-3 124. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(04)73446-3.
- Chagas, L.M., Lucy, M.C., Back, P.J., Blache, D., Lee, J.M., Gore, P.J.S., Roche, J. R. (2009). Insulin resistance in divergent strains of Holstein-Friesian dairy cows offered fresh pasture and increasing amounts of concentrate in early lactation. Journal of dairy science,92(1), 216-222. doi:10.3168/jds.2008-1329. https://doi.org/10.3168/jds.2008-1329.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Doğum ve Jinekoloji
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
3 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
27 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2
APA
Berk, Y., & Salar, S. (2025). Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, 4(2), 25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW
AMA
1.Berk Y, Salar S. Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4(2):25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW
Chicago
Berk, Yaren, ve Seçkin Salar. 2025. “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 (2): 25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW.
EndNote
Berk Y, Salar S (01 Aralık 2025) Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4 2 25–32.
IEEE
[1]Y. Berk ve S. Salar, “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”, Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 2, ss. 25–32, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25RS79JW
ISNAD
Berk, Yaren - Salar, Seçkin. “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 4/2 (01 Aralık 2025): 25-32. https://izlik.org/JA25RS79JW.
JAMA
1.Berk Y, Salar S. Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2025;4:25–32.
MLA
Berk, Yaren, ve Seçkin Salar. “Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2025, ss. 25-32, https://izlik.org/JA25RS79JW.
Vancouver
1.Yaren Berk, Seçkin Salar. Süt İneklerinde İnsülin Direnci ve İnsülin Direncine Bağlı Metabolik Hastalıklar. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;4(2):25-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25RS79JW