Derleme

Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler

Cilt: 5 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler

Öz

Nutrigenomik, besin öğelerinin gen ekspresyonu üzerindeki etkilerini inceleyen ve diyet ile genetik yapı arasındaki etkileşimleri moleküler düzeyde açıklamayı amaçlayan disiplinler arası bir bilim dalıdır. Veteriner hekimlikte özellikle kardiyovasküler hastalıkların patogenezinde nutrigenomik yaklaşımlar giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Köpeklerde yaygın olarak görülen dilate kardiyomiyopati ve konjestif kalp yetmezliği gibi hastalıkların gelişiminde genetik yatkınlık ile çevresel faktörlerin, özellikle de diyet bileşenlerinin etkileşimi önemli rol oynamaktadır. Bu derlemede, nutrigenomik mekanizmaların köpeklerde kardiyak hastalıkların gelişimi ve progresyonu üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Özellikle omega-3 yağ asitleri, taurin ve karnitin gibi besin öğelerinin inflamasyon, oksidatif stres ve enerji metabolizması üzerindeki düzenleyici rolleri incelenmiştir. Ayrıca epigenetik mekanizmalar, mikroRNA’lar ve hücresel sinyal yolakları üzerinden diyet-gen etkileşimlerinin kardiyak remodeling süreçlerine katkısı değerlendirilmiştir. Veteriner ve beşeri tıpta yapılan çalışmalar, besin öğelerinin yalnızca metabolik etkilerle sınırlı kalmayıp gen ekspresyonunu ve hücresel yanıtları doğrudan etkileyebildiğini ortaya koymaktadır. Özellikle diyet ilişkili dilate kardiyomiyopati ve mikrobesin eksikliklerine bağlı kardiyak disfonksiyonlar, nutrigenomik perspektiften değerlendirildiğinde klinik açıdan önemli bulgular sunmaktadır. Sonuç olarak, nutrigenomik yaklaşımlar köpeklerde kardiyovasküler hastalıkların anlaşılmasında ve yönetiminde önemli bir potansiyele sahiptir. Gelecekte genetik yapı, metabolik yanıt ve diyet bileşenlerinin birlikte değerlendirilmesiyle bireyselleştirilmiş beslenme stratejilerinin geliştirilmesi mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

nutrigenomik, köpek, kardiyoloji

Kaynakça

  1. Adin, D. B., DeFrancesco, T. C., Keene, B. W., Tou, S. P., Meurs, K. M., Atkins, C. E., & Bonagura, J. D. (2019). Echocardiographic phenotype of canine dilated cardiomyopathy differs based on diet type. Journal of Veterinary Cardiology, 21, 1–9.
  2. Afman, L., & Müller, M. (2006). Nutrigenomics: From molecular nutrition to prevention of disease. Journal of the American Dietetic Association, 106(4), 569–576.
  3. Backus, R. C., Ko, K. S., Fascetti, A. J., Kittleson, M. D., MacDonald, K. A., Maggs, D. J., Berg, J. R., Rogers, Q. R., & Morris, J. G. (2003). Low plasma taurine concentration in Newfoundland dogs with dilated cardiomyopathy. Journal of the American Veterinary Medical Association, 223(8), 1137–1141.
  4. Bilger, M. D., et al. (2026). Ultrastructural differences in the myocardium of cats and dogs with dilated cardiomyopathy eating high- versus low-pulse diets. Ultrastructural Pathology, 50(2), 110-118.
  5. Bokshowan, E., et al. (2026). Diet-induced cardiac dysfunction and impaired cognitive performance in Beagles. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology, 330(1), H45-H55.
  6. Calder, P. C. (2015). Marine omega-3 fatty acids and inflammatory processes: Effects, mechanisms and clinical relevance. Biochimica et Biophysica Acta, 1851(4), 469–484.
  7. Condorelli, G., Latronico, M. V. G., & Cavarretta, E. (2014). MicroRNAs in cardiovascular diseases: Current knowledge and the road ahead. Journal of the American College of Cardiology, 63(21), 2177–2187.
  8. Corella, D., & Ordovás, J. M. (2014). Aging and cardiovascular diseases: The role of gene-diet interactions. Ageing Research Reviews, 18, 53–73.
  9. Dodd, S., et al. (2025). Metabolic profiles show few differences in serum amino acid, one-carbon, and fatty acid compounds in dogs fed a plant-based (“vegan”) or meat-based diet. Frontiers in Veterinary Science, 12, 170696.
  10. Estruch, R., Ros, E., Salas-Salvadó, J., Covas, M. I., Corella, D., Arós, F., Gómez-Gracia, E., Ruiz-Gutiérrez, V., Fiol, M., Lapetra, J., Lamuela-Raventós, R. M., Serra-Majem, L., Pintó, X., Basora, J., Muñoz, M. A., Sorlí, J. V., Martínez, J. A., & Martínez-González, M. A. (2018). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. New England Journal of Medicine, 378(25), e34.

Kaynak Göster

APA
Koçak, G. (2026). Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, 5(1), 48-57. https://izlik.org/JA39BK84UG
AMA
1.Koçak G. Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2026;5(1):48-57. https://izlik.org/JA39BK84UG
Chicago
Koçak, Görkem. 2026. “Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 5 (1): 48-57. https://izlik.org/JA39BK84UG.
EndNote
Koçak G (01 Haziran 2026) Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 5 1 48–57.
IEEE
[1]G. Koçak, “Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler”, Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 5, sy 1, ss. 48–57, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39BK84UG
ISNAD
Koçak, Görkem. “Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi 5/1 (01 Haziran 2026): 48-57. https://izlik.org/JA39BK84UG.
JAMA
1.Koçak G. Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi. 2026;5:48–57.
MLA
Koçak, Görkem. “Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler”. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2026, ss. 48-57, https://izlik.org/JA39BK84UG.
Vancouver
1.Görkem Koçak. Köpeklerde Kardiyovasküler Hastalıklarda Nutrigenomik: Diyet Kaynaklı Moleküler Düzenlemeler ve Klinik Etkiler. Antakya Veteriner Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;5(1):48-57. Erişim adresi: https://izlik.org/JA39BK84UG