Duygu Durum Farkındalığı ve Bilinçli Farkındalığın Beliren Yetişkinlerin İlişki Doyumu Üzerindeki Yordayıcı Rolü

Öz

Bu çalışmanın amacı duygu durum farkındalığı alt boyutları (duygulara dikkat, duygu netliği ve duygu düzenleme) ile bilinçli farkındalığın, beliren yetişkinlerin romantik ilişki doyumları üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesidir. Çalışma ayrıca, beliren yetişkinlerin ilişki doyumu düzeylerinin cinsiyete ve romantik ilişki sayısına göre farklılık gösterip göstermediğini de araştırmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Akdeniz bölgesinde yer alan bir büyükşehirde bulunan bir devlet üniversitesinde öğrenimlerine devam eden ve romantik ilişkisi olan 209 kadın, 116 erkek olmak üzere toplam 325 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Sürekli-Üst Duygu Ölçeği ve İlişki Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çoklu regresyon analizinden elde edilen sonuçlar, duygu netliği, duygulara dikkat ve bilinçli farkındalığın ilişki doyumunu anlamlı şekilde yordadığını, ancak duygu düzenlemenin yordamadığını göstermiştir. Mann Whitney U testi sonuçları, romantik ilişki sayısına göre ilişki doyumu puanlarında anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlara göre, beliren yetişkilerin bilinçli farkındalık, duygulara dikkat ve duygu netliği düzeyleri arttıkça ilişki doyumu düzeylerinin de arttığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• İlişki doyumu
• bilinçli farkındalık
• duygu durum farkındalığı

The Predictive Role of Emotional Awareness and Mindfulness in the Relationship Satisfaction of Emerging Adults

Öz

The aim of this study is to examine the predictive role of emotional awareness (clarity of feelings, repair of mood and attention to feelings) and mindfulness on romantic relationship satisfaction in university students. Whether the relationship satisfaction levels of the students differed according to the gender and the number of relationships was also examined. The study group consists of a total of 325 students who continue their education in a public university located in a metropolitan city in the Mediterranean region of Turkey. Data were collected using Mindful Attention Awareness Scale, Trait-Meta Mood Scale and the Relationship Assessment Scale. Results showed that clarity of feelings, attention to feelings and mindfulness significantly predicted relationship satisfaction while emotion regulation did not. Results revealed a significant difference in romantic relationship satisfaction scores regarding previous relationships. As emerging adults' levels of mindfulness, attention to feelings, and emotional clarity increase, their relationship satisfaction levels increase.

Anahtar Kelimeler

• Relationship satisfaction
• mindfulness
• emotional awareness

Kaynakça

1. Adair, K. C., Boulton A. J., & Algoe S. B. (2018). The effect of mindfulness on relationship satisfaction via perceived responsiveness: Findings from a dyadic study of heterosexual romantic partners. Mindfulness, 9, 597-609. https://doi.org/10.1007/s12671-017-0801-3
2. Aksöz, İ., Bugay, A., & Erdur-Baker, Ö. (2010). Turkish adaptation of the trait meta-mood scale. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2), 2642-2646. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.387
3. Aparisi, D., Granados, L., Sanmartin, R., Martinez-Monteagudo M. C., & Garcia-Fernandez J. M. (2020). Relationship between emotional entelligence, generativity and self-efficacy in secondary school teachers. Sustainability, 12(10), 3950. https://doi.org/10.3390/su12103950
4. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469
5. Barnes, S., Brown, K. W., Krusemark, E., Campbell, W. K., & Rogge, R. D. (2007). The role of mindfulness in romantic relationship satisfaction and responses to relationship stress. Journey of Marital and Family Therapy, 33(4), 482-500. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.2007.00033.x
6. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
7. Budak, B. (2011). Üniversite öğrencilerinin aşka ilişkin tutumları ve ilişki doyumlarının kişilik özellikleri ile ilişkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
8. Bugay, A., Aksöz, I., & Erdur Baker, O. (2014). Examining the reliability and validity of the Turkish version of the Trait Meta-Mood Scale. International Journal of Human Sciences, 11(2), 1264-1273. https://doi.org/10.14687/ijhs.v11i2.3007

9. Curun, F. (2001). Cinsiyetçilik, cinsiyet rolü yöneliminin ilişki doyumu üzerine etkileri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
10. Ercan, H. (2016). Üniversite öğrencilerinin aşk stillerinin demografik değişkenler ve ana babaya bağlanma ile ilişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 25-37.
11. Erikson, E. H. (1980). Identity and the life cycle. Norton & Co.
12. Erkan, S., Cihangir-Çankaya Z., Terzi, Ş. & Özbay Y. (2011). Üniversite psikolojik danışma ve rehberlik merkezlerinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(22), 174-198.
13. Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2006). Relationship Satisfaction. In A. L. Vangelisti & D. Perlman (Ed.), The Cambridge Handbook of Personal Relationships. 579-594. https://doi.org/10.1017/CBO9780511606632.032
14. Fitness, J., & Curtis, M. (2005). Emotional intelligence and the Trait Meta-Mood Scale: Relationships with empathy, attributional complexity, self-control, and responses to interpersonal conflict. E-Journal of Applied Psychology: Social section. 1(1), 50-62. https://doi.org/10.7790/ejap.v1i1.9
15. Furman, W. (2002). The emerging field of adolescent romantic relationships. Current Directions in Psychological Science, 11(5), 177-180. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00195
16. Guarnieri, S., Smorti, M., & Tani, F. (2015). Attachment relationships and life satisfaction during emerging adulthood. Social Indicators Research, 121, 833-847. https://doi.org/10.1007/s11205-014-0655-1
17. Hendrick, S. (2004). Understanding close relationships. Pearson.
18. Hendrick, S. S. (1988). A Generic Measure of Relationship Satisfaction. National Council on Family Relations, 50(1), 93-98.
19. Jardine, B. B., Vannier, S., & Voyer, D. (2022). Emotional intelligence and romantic relationship satisfaction: A systematic review and meta-analysis. Personality and Individual Differences, 196, 111713. https://doi.org/10.1016/j.paid.2022.111713.
20. Kabat-Zinn, J. (2015). Mindfulness. Mindfulness, 6(6),1481-1483 https://doi.org/10.1007/s12671-015-0456-x.
21. Kappen, G., Karremans, J. C., Burk, W. J., & Buyukcan-Tetik, A. (2018). On the association between mindfulness and romantic relationship satisfaction: The role of partner acceptance. Mindfulness, 9(5), 1543–1556. https://doi.org/ 10.1007/s12671-018-0902-7
22. Karataş, Z. (2019). The examination of the relationship between romantic relationship satisfacton, emotion regulation difficulties and interpersonal styles [Unpublished master’s thesis]. Maltepe University.
23. Karremans, J. C., Schellekens, M. P. J., & Kappen, G. (2017). Bridging the sciences of mindfulness and romantic relationships: a theoretical model and research agenda. Personality and Social Psychology Review, 21(1), 29-49. https://doi.org/10.1177/1088868315615450
24. Lenger, K. A., Gordon, C. L., & Nguyen, S. P. (2017).Intra-individual and cross-partner associations between the five facets of mindfulness and relationship satisfaction.Mindfulness, 8, 171–180. https://doi.org/10.1007/s12671-016-0590-0
25. Locke, B., Wallace, D., & Brunner, J. (2016). Emerging issues and models in college mental health services. New Directions for Student Services, 2016(156), 19-30. https://doi.org/10.1002/ss.20188
26. Malouff, J. M., Schutte, N. S., & Thorsteinsson, E. B. (2014). Trait emotional intelligence and romantic relationship satisfaction: A meta-analysis. The American Journal of Family Therapy, 42(1), 53-66. https://doi.org/10.1080/01926187.2012.748549
27. Marlatt, G. A., & Kristeller, J. L. (1999). Mindfulness and meditation. W. R. Miller (Ed.), Integrating spirituality into treatment: Resources for practitioners (p. 67–84). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10327-004
28. Mayer, J. D., & Gaschke, Y. N. (1988). The experience and meta-experience of mood. Journal of Personality and Social Psychology, 55(1), 102–111. https://doi.org/10.1037/0022-3514.55.1.102
29. McGill, J., Adler-Baeder, F., & Rodriguez, P. (2016). Mindfully in love: A meta-analysis of the association between mindfulness and relationship satisfaction. Journal of Human Sciences and Extension, 4(1), 7. https://doi.org/10.54718/DDCA4089
30. Özyeşil, Z., Arslan, C., Kesici, Ş., & Deniz, M. E. (2011). Bilinçli Farkındalık Ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(160), 224-235.
31. Reisoğlu, G. (2020). The association of romantic relationship satisfaction with gender, attachment styles, irrational beliefs and love attitudes [Unpublished master’s thesis]. Gaziantep University.
32. Salovey, P., Mayer, J. D., Goldman, S. L., Turvey, C., & Palfai, T. P. (1995). Emotional attention, clarity, and repair: exploring emotional intelligence using the Trait Meta-Mood Scale. J. W. Pennebaker (Ed.). Emotion, disclosure & health (p. 125–154). American Psychological Association.
33. Sarı, T. (2008). Üniversite öğrencilerinde romantik ilişkilerle ilgili akılcı olmayan inançlar, bağlanma boyutları ve ilişki doyumu arasındaki ilişkiler (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
34. Satıcı, B., & Deniz M. E. (2021). Cinsiyetin romantik ilişki doyumu üzerindeki etkisi: bir meta-analiz çalışması. İlköğretim Eğitim Online Dergisi, 17(2), 1077-1095.
35. Sigelman, C. K., & Rider, E. A. (2017). Life-Span Human Development. Wadsworth Publishing.
36. Soner, G. (2020). Eğitim fakültesi öğrencilerinde eş seçme stratejileri ve ilişki doyumunun çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
37. Soner, G., & Düşünceli, B. (2021). Eğitim fakültesi öğrencilerinde eş seçme stratejileri ve ilişki doyumu. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 186-202.
38. Sternberg, R. J. (1999). Love is a story: A new theory of relationships. Oxford University Press.
39. Turgay, E. (2019). Test of love is blind bias in a collectivistic culture and its relationship with satisfaction and romantic jealousy [Unpublished master’s thesis]. Bahçeşehir University.
40. TÜİK (2024). Evlenme ve Boşanma İstatistikleri. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu.
41. TÜİK (2024). İstatistiklerle Gençlik. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu.
42. Welwood, J. (1996). Love and awakening: Discovering the sacred path of ıntimate relationship. New York: HarperCollins Publishers.
43. Wiggins, K. T. (2012). Mindfulness and emotion in relationships: Emotion regulation, empathy, and affect as mediators of the association between mindfulness and relationship satisfaction. (PhD Thesis). University of New Mexico, New Mexico.
44. Yildirim, D., Vives, J., & Ballespí, S. (2023). Meta-mood knowledge moderates the relationship between neuroticism and depression but not between neuroticism and anxiety in a sample of nonclinical adolescents. Current Psychology, 42(22), 19161-19168. https://doi.org/10.1007/s12144-022-02864-y