Derleme

Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme

Cilt: 9 Sayı: 1 28 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme

Öz

Bağımlılık, yalnızca bireysel bir ruhsal bozukluk değil; aile yapısı, kültürel normlar ve kuşaklar arası aktarılan ilişkisel dinamiklerle şekillenen çok katmanlı bir olgudur. Aile içindeki roller, iletişim örüntüleri ve duygusal etkileşimler, “ailede bağımlılık kültürü” olarak tanımlanan yapının oluşumunda belirleyici rol oynamaktadır. Bu yapı, madde kullanımının bozukluğa evrilmesinde ve sürdürülmesinde etkili olmaktadır. Bu tür aile ortamlarında çocuklar, parentifikasyon, duygusal ihmal, rol karmaşası ve travmanın kuşaklar arası aktarımı gibi süreçler nedeniyle çeşitli psikososyal ve gelişimsel risklere maruz kalmaktadır. Bu derleme, ailede bağımlılık kültürünün çocuk üzerindeki etkilerini sistem kuramı, bağlanma kuramı ve kuşaklar arası aktarım çerçevesinde ele almaktadır. Ayrıca çift ve aile terapisi yaklaşımlarının bu kültürü dönüştürmedeki rolünü tartışmakta; kuramsal ve uygulamaya dönük öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışmayı destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışma derleme yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup insan katılımcılardan ya da hayvanlardan veri toplanmamıştır. Etik onay alınması gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Ainsworth, M. S., & Bowlby, J. (1991). An ethological approach to personality development. American Psychologist, 46(4), 333–341. https://doi.org/10.1037/0003-066X.46.4.333
  2. Alhammad, M., Aljedani, R., Alsaleh, M., Atyia, N., Alsmakh, M., Alfaraj, A., Alkhunaizi, A., Alwabari, J., & Alzaidi, M. (2022). Family, individual, and other risk factors contributing to risk of substance abuse in young adults: A narrative review. Cureus, 14(12), e32316. https://doi.org/10.7759/cureus.32316
  3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Author. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
  4. Andrews, J. A., Hops, H., & Duncan, S. C. (1997). Adolescent modeling of parent substance use: The moderating effect of the relationship with the parent. Journal of Family Psychology, 11(3), 259–270. https://doi.org/10.1037/0893-3200.11.3.259
  5. Arlappa, P., Jha, S., & Jayaseeli, S. (2019). Impact of addiction on family: An exploratory study with reference to slums in Kolkata. Current Research Journal of Social Sciences and Humanities, 2(1), 58–71. http://dx.doi.org/10.12944/CRJSSH.2.1.07
  6. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.
  7. Bandura, A., & Walters, R. H. (1963). Social learning and personality development. Holt Rinehart and Winston.
  8. Barrett, A. E., & Turner, R. J. (2006). Family structure and substance use problems in adolescence and early adulthood: examining explanations for the relationship. Addiction (Abingdon, England), 101(1), 109–120. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2005.01296.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile Danışmanlığı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

11 Aralık 2025

Kabul Tarihi

9 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ata Doğan, S. (2026). Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 9(1), 17-35. https://doi.org/10.58434/apdad.1840087
AMA
1.Ata Doğan S. Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 2026;9(1):17-35. doi:10.58434/apdad.1840087
Chicago
Ata Doğan, Safiye. 2026. “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 9 (1): 17-35. https://doi.org/10.58434/apdad.1840087.
EndNote
Ata Doğan S (01 Haziran 2026) Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 9 1 17–35.
IEEE
[1]S. Ata Doğan, “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”, Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 17–35, Haz. 2026, doi: 10.58434/apdad.1840087.
ISNAD
Ata Doğan, Safiye. “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 9/1 (01 Haziran 2026): 17-35. https://doi.org/10.58434/apdad.1840087.
JAMA
1.Ata Doğan S. Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 2026;9:17–35.
MLA
Ata Doğan, Safiye. “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 17-35, doi:10.58434/apdad.1840087.
Vancouver
1.Safiye Ata Doğan. Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 01 Haziran 2026;9(1):17-35. doi:10.58434/apdad.1840087