TR
EN
Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme
Öz
Bağımlılık, yalnızca bireysel bir ruhsal bozukluk değil; aile yapısı, kültürel normlar ve kuşaklar arası aktarılan ilişkisel dinamiklerle şekillenen çok katmanlı bir olgudur. Aile içindeki roller, iletişim örüntüleri ve duygusal etkileşimler, “ailede bağımlılık kültürü” olarak tanımlanan yapının oluşumunda belirleyici rol oynamaktadır. Bu yapı, madde kullanımının bozukluğa evrilmesinde ve sürdürülmesinde etkili olmaktadır. Bu tür aile ortamlarında çocuklar, parentifikasyon, duygusal ihmal, rol karmaşası ve travmanın kuşaklar arası aktarımı gibi süreçler nedeniyle çeşitli psikososyal ve gelişimsel risklere maruz kalmaktadır. Bu derleme, ailede bağımlılık kültürünün çocuk üzerindeki etkilerini sistem kuramı, bağlanma kuramı ve kuşaklar arası aktarım çerçevesinde ele almaktadır. Ayrıca çift ve aile terapisi yaklaşımlarının bu kültürü dönüştürmedeki rolünü tartışmakta; kuramsal ve uygulamaya dönük öneriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Çalışmayı destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.
Etik Beyan
Bu çalışma derleme yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup insan katılımcılardan ya da hayvanlardan veri toplanmamıştır. Etik onay alınması gerekmemektedir.
Kaynakça
- Ainsworth, M. S., & Bowlby, J. (1991). An ethological approach to personality development. American Psychologist, 46(4), 333–341. https://doi.org/10.1037/0003-066X.46.4.333
- Alhammad, M., Aljedani, R., Alsaleh, M., Atyia, N., Alsmakh, M., Alfaraj, A., Alkhunaizi, A., Alwabari, J., & Alzaidi, M. (2022). Family, individual, and other risk factors contributing to risk of substance abuse in young adults: A narrative review. Cureus, 14(12), e32316. https://doi.org/10.7759/cureus.32316
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Author. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
- Andrews, J. A., Hops, H., & Duncan, S. C. (1997). Adolescent modeling of parent substance use: The moderating effect of the relationship with the parent. Journal of Family Psychology, 11(3), 259–270. https://doi.org/10.1037/0893-3200.11.3.259
- Arlappa, P., Jha, S., & Jayaseeli, S. (2019). Impact of addiction on family: An exploratory study with reference to slums in Kolkata. Current Research Journal of Social Sciences and Humanities, 2(1), 58–71. http://dx.doi.org/10.12944/CRJSSH.2.1.07
- Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.
- Bandura, A., & Walters, R. H. (1963). Social learning and personality development. Holt Rinehart and Winston.
- Barrett, A. E., & Turner, R. J. (2006). Family structure and substance use problems in adolescence and early adulthood: examining explanations for the relationship. Addiction (Abingdon, England), 101(1), 109–120. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2005.01296.x
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile Danışmanlığı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
11 Aralık 2025
Kabul Tarihi
9 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Ata Doğan, S. (2026). Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 9(1), 17-35. https://doi.org/10.58434/apdad.1840087
AMA
1.Ata Doğan S. Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 2026;9(1):17-35. doi:10.58434/apdad.1840087
Chicago
Ata Doğan, Safiye. 2026. “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 9 (1): 17-35. https://doi.org/10.58434/apdad.1840087.
EndNote
Ata Doğan S (01 Haziran 2026) Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 9 1 17–35.
IEEE
[1]S. Ata Doğan, “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”, Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 9, sy 1, ss. 17–35, Haz. 2026, doi: 10.58434/apdad.1840087.
ISNAD
Ata Doğan, Safiye. “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi 9/1 (01 Haziran 2026): 17-35. https://doi.org/10.58434/apdad.1840087.
JAMA
1.Ata Doğan S. Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 2026;9:17–35.
MLA
Ata Doğan, Safiye. “Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme”. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 17-35, doi:10.58434/apdad.1840087.
Vancouver
1.Safiye Ata Doğan. Ailede Bağımlılık Kültürü ve Çocuğa Yansımaları: Çift ve Aile Terapisi Perspektifinden Bir Derleme. Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi. 01 Haziran 2026;9(1):17-35. doi:10.58434/apdad.1840087