“Adolescence” Dizisi’nin Bowen Aile Sistemleri Kuramının Temel Kavramları Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, “Adolescence” dizisi Bowen Aile Sistemleri Kuramının temel kavramları çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmada nitel yöntemlerden doküman analizi kullanılmış; diziden seçilen sahneler benliğin farklılaşması, üçgenler, çekirdek aile duygusal sistemi, aile yansıtma süreci, duygusal kopuş, çok kuşaklı aktarım süreci, kardeş pozisyonu ve toplumsal gerileme olmak üzere sekiz kavram doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bulgular, karakterlerin davranış ve ilişkilerinin büyük ölçüde düşük benlik farklılaşması, kronik kaygı ve işlevsiz ilişki örüntüleri tarafından biçimlendiğini göstermektedir. Özellikle ebeveynlerin çözülmemiş duygusal süreçlerinin çocuklara aktarılması, aile içi gerilimin üçgenler aracılığıyla düzenlenmesi ve kuşaklar arası aktarımın belirginliği dikkat çekmektedir. Ayrıca toplumsal baskı ve damgalanmanın aile sisteminin işleyişini olumsuz etkilediği, aile içindeki düşük işlevselliğin toplumsal düzeyde de yansımalarının bulunduğu görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, Bowen kuramının kavramlarının dizi karakterleri ve olay örüntüleri üzerinden somut biçimde gözlemlenebildiğini ortaya koymakta; aile ilişkilerinin yanı sıra aile sistemi içindeki biçimlenmelerin ve benlik farklılaşmasının toplumsal etkilerini anlamak için de açıklayıcı bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bowen aile sistemleri kuramı
• ergen
• aile danışmanlığı

Etik Beyan

Çalışmada etik sakınca yoktur. Etik kurul izni gerektirmemektedir.

An Evaluation of the TV Series Adolescence in Terms of the Fundamental Concepts of Bowen Family Systems Theory

Öz

This study examines the TV series Adolescence through the core concepts of Bowen Family Systems Theory. Using qualitative document analysis, selected scenes were analyzed in terms of eight concepts: differentiation of self, triangles, the nuclear family emotional system, the family projection process, emotional cutoff, the multigenerational transmission process, sibling position, and societal regression. The findings show that the characters’ behaviors and relationships are largely shaped by low differentiation of self, chronic anxiety, and dysfunctional relational patterns. In particular, unresolved emotional processes are transmitted from parents to children, family tension is regulated through triangles, and multigenerational transmission is prominent. Social pressure and stigmatization also negatively affect family functioning, while dysfunction within the family is reflected at the societal level. Overall, the series offers a concrete illustration of Bowen’s concepts and provides a useful framework for understanding both family relationships and their broader social implications.

Anahtar Kelimeler

• Bowen family systems theory
• Adolescence
• Family counseling

Etik Beyan

There is no ethical concern in this study. Ethics committee approval is not required.

Kaynakça

1. Adana, F., Yeşilfidan, D., Mert, E., Öztaban, Ş., Türkal Gün, Z., & Demirkıran, F. (2023). Ergenlerde öfke ve madde kullanımı ilişkisi: Sistematik derleme. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 5(2), 190–203. https://doi.org/10.54061/jphn.1170791
2. Altun, F., Özaydın, B. B., Özgöl, M., Özyazıcı, Ö., Eyüboğlu, S., & Çoğalan, Y. (2022). Ergenlerde şiddet eğilimi: Cinsiyet, sosyal sorun çözme ve duygusal zekânın rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 44–61. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-819883
3. Arayıcı, S. G., & Sütcü, G. S. T. (2023). “Yol Ayrımı” filmi’nin bowen aile sistemleri teorisi’nin temel kavramları açısından değerlendirilmesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 10(3), 612-635
4. Bazkır, H. Ö., & Doğan, A. (2024). Helikopter ebeveynliğin ergenlik döneminde kimlik gelişimi üzerindeki etkileri. Bowen, M. (1976). Theory in the practice of psychotherapy. Family therapy: Theory and practice, 4(1), 2–90.
5. Bowen, J. (2020). Antropological contributions to the study of human family. In M. N. Keller, & R. J. Noone, (Eds.) Handbook of Bowen family systems theory and research methods: A systems model for family research. (1 st. ed., pp. 301 – 320). New York: Routledge.
6. Bowen, M., & Kerr, M. E. (2009). Family evaluation. WW Norton & Company.
7. Bregman, O. C., & White, C. M. (2011). Bringing systems thinking to life: Expanding the horizons for Bowen family systems theory. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203842348
8. Brown, J., & Errington, L. (2024). Bowen family systems theory and practice: Illustration and critique revisited. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 45(2), 135–155. https://doi.org/10.1002/anzf.1589

9. Calatrava, M., Martins, M. V., Schweer-Collins, M., Duch-Ceballos, C., & Rodríguez-González, M. (2022). Differentiation of self: A scoping review of bowen family systems theory’s core construct. Clinical psychology review, 91. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2021.102101
10. Čepukienė, V., & Neophytou, K. (2024). Intergenerational transmission of familial relational dysfunction: A test of a complex mediation model based on Bowen family systems theory. Journal of Social and Personal Relationships, 41(11), 3385–3408. https://doi.org/10.1177/02654075241265472
11. Crossno, M. A. (2011). Bowen family systems theory. Marriage and family therapy: A practice-oriented approach, 39–64. https://doi.org/10.1891/9780826106827.0003
12. Erdem, G., & Safi, O. A. (2018). The cultural lens approach to Bowen family systems theory: Contributions of family change theory. Journal of Family Theory & Review, 10(2), 469–483. https://doi.org/10.1111/jftr.12258
13. Gross, J. (2018). Document Analysis. In The SAGE encyclopedia of educational research, measurement, and evaluation (pp. 545–548). SAGE Publications, Inc. https://doi.org/10.4135/9781506326139.n209
14. Haefner, J. (2014). An application of Bowen family systems theory. Issues in mental health nursing, 35(11), 835–841. https://doi.org/10.3109/01612840.2014.921257
15. Heiden Rootes, K. M., Jankowski, P. J., & Sandage, S. J. (2010). Bowen family systems theory and spirituality: Exploring the relationship between triangulation and religious questing. Contemporary Family Therapy, 32(2), 89–101. https://doi.org/10.1007/s10591-009-9101-y
16. Jakimowicz, S., Perry, L., & Lewis, J. (2021). Bowen Family Systems Theory: Mapping a framework to support critical care nurses’ well‐being and care quality.Nursing philosophy, 22(2). https://doi.org/10.1111/nup.12320
17. Karabulut, E. O., & Atasoy, M. (2024). Ergen voleybolcularda ostrasızm (sosyal dışlanma) yordayıcısı olarak sosyal medya bağımlılığı. Sportive, 7(1), 88-104. https://doi.org/10.53025/sportive.1440908
18. Kan, M. (2024). Dijital bağımlılıkla depresyon arasındaki ilişkinin aracısı olarak benlik saygısı. Sentez Akademik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 143–178. https://doi.org/10.61749/JOSSAR-10.143-178
19. Kerr, M. E. (2019). Bowen theory's secrets: Revealing the hidden life of families. WW Norton & Company.
20. MacKay, L. (2012). Trauma and Bowen family systems theory: Working with adults who were abused as children. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 33(3), 232–241. https://doi.org/10.1017/aft.2012.28
21. Mahmudah, U., Maylansari, A., & Ruhma, A. (2024). The implementation of bowen’s theory in family problems. G-Couns: Jurnal Bimbingan dan Konseling, 9(1), 498–504. https://doi.org/10.31316/gcouns.v9i1.5820
22. Minisker, R., & Karaaziz, M. (2024). Film analizi yöntemiyle Son Yaz dizisinin bilişsel davranışçı aile ve çift terapisi yaklaşımıyla birlikte incelenmesi. New Era International Journal of Interdisciplinary Social Researches, 9(26), 282–289.
23. Netflix. (2025). Adolescence [TV dizisi]. Netflix.
24. Noone, R. J. (2019). Multigenerational transmission process. In Handbook of Bowen Family Systems Theory and Research Methods (pp. 254–264). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351103282-18
25. Palombi, M. (2016). Separations: A personal account of Bowen family systems theory. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 37(3), 327–339. https://doi.org/10.1002/anzf.1170
26. Papero, D. V. (2014). Assisting the two‐person system: An approach based on the Bowen theory. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 35(4), 386–397. https://doi.org/10.1002/anzf.1079
27. Papero, D. V. (2019). Developing a systems model for family assessment. In Handbook of Bowen family systems theory and research methods (pp. 36–46). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351103282-4
28. Peleg-Popko, O. (2002). Bowen theory: A study of differentiation of self, social anxiety, and physiological symptoms. Contemporary family therapy, 24(2), 355–369. https://doi.org/10.1023/A:1015355509866
29. Priest, J. B. (2015). A Bowen family systems model of generalized anxiety disorder and romantic relationship distress. Journal of marital and family therapy, 41(3), 340–353. https://doi.org/10.1111/jmft.12063
30. Sauerheber, J. D., Nims, D., & Carter, D. J. (2014). Counseling Muslim couples from a Bowen family systems perspective. The Family Journal, 22(2), 231–239. https://doi.org/10.1177/1066480713514937
31. Saygın. Y. (2022), Y. Bowen’ın kuşaklararası aile sistemleri yaklaşımı: Kuram ve uygulamadan özel temalara aile danışmanlığı, 109. Nobel Yayınevi.
32. Thompson, H. M., Wojciak, A. S., & Cooley, M. E. (2019). Family-based approach to the child welfare system: an integration of Bowen family theory concepts. Journal of Family Social Work, 22(3), 231–252. https://doi.org/10.1080/10522158.2019.1584776
33. Titelman, P. (2014). Emotional cutoff in Bowen family systems theory: An overview. Emotional cutoff, 9–66. https://doi.org/10.4324/9781315809144-13
34. White, K. L. (2024). Moving around the system: a way of working clinically using Bowen family systems theory. Australian and New Zealand Journal of Family Therapy, 45(2), 235–243. https://doi.org/10.1002/anzf.1591
35. Yıldırım, B. (2020). Sosyal hizmet uygulamasında Bowen’ın aile sistemleri yaklaşımı. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(47), 287-313. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.508699