EBLA ARŞİVLERİNİN DİLİ VE YAPISI

Öz

Ebla tabletleri 1974-1976 yılları arasında yürütülen kazılarda G Kraliyet Sarayı’nda ele geçirilmiştir. Bu kazılar neticesinde ele geçirilen tabletler “Ebla Kraliyet Arşivlerini”oluşturmaktadır. Ebla tabletleri, bu arşivler içerisinde yer alan Ebla krallığına ait olan yazılı belgeleri meydana getirmektedir. Tabletlerinin tamamına yakını L.2769 numaralı ʻʻMerkez Arşiv’’ odasında bulunmuştur. Ebla’da bulunan bu çivi yazılı tabletler, Ebla dilinin varlığını resmen belgelemiştir. Ebla tabletleri, Ebla krallığının hüküm sürdüğü dönemde diğer şehir devletleriyle kurmuş olduğu siyasi coğrafya hakkında önemli bilgiler içermektedir. Ayrıca Ebla metinleri, yaklaşık olarak MÖ. 2400 civarında Kuzey Suriye ve Mezopotamya’nın siyasi tarihe ışık tutan önemli belgeler arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ebla Arşivleri
• Ebla Tabletleri-Metinleri
• Merkez Arşivi (L. 2769)
• Ebla Dili

Öz

The Ebla tablets were unearthed in the Royal Palace G during excavations carried out between 1974-1976. The tablets obtained as a result of these excavations constitute the "Ebla Royal Archives". The Ebla tablets constitute the written documents belonging to the Ebla kingdom in these archives. Almost all of the Ebla tablets were found in the Central Archives. These cuneiform tablets found in Ebla officially documented the existence of the Ebla language. The Ebla tablets contain important information about the political geography that the Ebla kingdom established with other city-states during its reign. In addition, the Ebla texts are among the important documents that shed light on the political history of Northern Syria and Mesopotamia around 2400 BC.

Anahtar Kelimeler

• The Archives of Ebla
• The Ebla Tablets-Texts
• The Central Archives (L. 2769)
• The Language of Ebla

Kaynakça

1. Archi, Alfonso, “Kiš nei testi di Ebla’’, SEb, 4, s. 77-87, 1981b.
2. Archi, Alfonso, “Ebla and Eblaite”, ed. Cyrus H. Gordon, Gary A. Rendsburg, Nathan Winter, Eblaitica 1, Pennsylvania, Eisenbrauns, s. 7-17, 1987a.
3. Archi, Alfonso, “More on Ebla and Kish’’, ed. Cyrus H. Gordon, Gary A. Rendsburg, Nathan Winter, Eblaitica 1, Pennsylvania, Eisenbrauns, s. 12140, 1987c.
4. Archi, Alfonso, Ebla and It’s Archives: Texts, History, and Society, SANER 7, Berlin, De Gruyter, 2015.
5. Bottéro, Jean, “Textes Économiques et Administratifs”, ARM VII, Paris, Imprimerie Nationale, 1957.
6. Caplice, Richard I., “Eblaite and Akkadian”, ed. Luigi Cagni, La Lingua di Ebla, Napoli, Istituto Universitario Orientale, s. 161-164, 1981.
7. Edzard, Dietz Otto, ARET II Verwaltungstexte Verschıedenen Inhalts Aus Dem Archiv L.2769, Roma, Missione Archeologica Italiana in Siria, 1981.
8. Freedman, David Noel, “The Real Story of the Ebla Tablets: Ebla and the Cities of Plain”, BiAr, 41, s. 143-164, 1978.

9. Groneberg, Brigitte, Répertoire Géographique des Textes Cunéiformes III, Die Orts-und Gewässernamen der altbabylonischen Zeit, Wiesbaden, Dr. Ludwig Reichert, 1980.
10. Kuhrt, Amélie, Eski Çağ’da Yakındoğu (M.Ö. 3000-330) – Cilt I, Çev. Dilek Şendil, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2010.
11. Leick, Gwendolyn, Kentin Mucidi: Mezopotamya – Mitoloji, Arkeoloji ve Tarih, Çev. Ekin Duru, Say Yayınları, İstanbul, 2019.
12. Matthiae, Paolo, “Ebla Recovered”, ed. Harvey Weiss, Ebla to Damascus: Art and Archaeology of Ancient Syria – An Exhibition from the Directorate General of Antiquities and Museums, Syrian Arab Republic, Washington D.C., Smithsonian Institution Traveling Exhibition Service, s. 134-139, 1985.
13. Michalowski, Piotr, “Third Millennium Contacts: Observations on the Relationships between Mari and Ebla”, JAOS, Vol. 105, s. 293-302, 1985.
14. Milano, Lucio, ARET IX Testi Amministrativi: Assegnazioni di Prodotti Alimentari (Archivio L.2712- Parte I), Roma, 1990.
15. Morrison, Martha A., “A New Anchor Axehead”, OrAn, Vol. 23, s. 45-48, 1984.
16. Pardee, Dennis, Lorenzo Viganò, “Literary Sources for the History of Palestine and Syria: The Ebla Tablets”, BA, Vol. 47, s. 6-16, 1984.
17. Pettinato, Giovanni, “Inscription de Ibbiṭ-lîm, Roi de Eblaˮ, AAAS, Vol. XX, s. 73-76, 1970.
18. Pettinato, Giovanni, “The Royal Archives of Tell-Mardikh-Eblaˮ, BA, Vol. 39, s. 44-52, 1976a.
19. Pettinato, Giovanni, “TSŠ 242. Fondazione della Città UNKENki”, OrAn, Vol. 16, s. 173-176, 1977.
20. Pettinato, Giovanni, “L’Atlante Geografico nel Vicino Oriente Antico Attestato ad Ebla e ad Abū Ṣalābīh (I)”, Or, Vol. 47, s. 50-73, 1978.
21. Pettinato, Giovanni, Testi Amministrativi Della Biblioteca L.2769, Part I, MEE 2, Roma, 1980.
22. Pettinato, Giovanni, Testi Lessicali Monolingui Della Biblioteca L.2769, MEE 3, Napoli, s. 219-226, 1981.
23. Pettinato, Giovanni, Ebla: A New Look At History, Baltimore and London, The Johns Hopkins University Press, 1991.
24. Picchioni, Sergio Angelo, “Osservazioni Sulla Paleografia e Sulla Cronologia Dei Testi di Ebla”, Ed. Luigi Cagni, La Lingua di Ebla, Napoli, s. 109-120, 1981.
25. Sakarya, Ayşe, G Kraliyet Sarayı Buluntuları Işığında Ebla’nın Siyasi Tarihi ve Ekonomik Yapısı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, 2018.
26. Sakarya İrmak, Ayşe, “Ebla’nın Keşfi ve İbbiṭ-līm Kitabesi”, ed. Yusuf Kılıç, Prof. Dr. Sebahattin Bayram Armağanı Eskiçağ Tarihi Yazıları, Çizgi Kitabevi Yayınları, Ankara, s. 481-490, 2023.
27. Sakarya İrmak, Ayşe, Ebla-Mari Arasında Yaşanan Ekonomik ve Ticari İlişkiler (M.Ö. 2380-2330), Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, 2025.
28. Sollberger, Edmond, ARET VIII: Administrative Texts Chiefly Concerning Texliles (L. 2752), Roma, Missione Archeologica Italiana in Siria, 1986.
29. Van de Mieroop, Marc, Eski Yakındoğu Tarihi MÖ 3000-323, Çev. Sinem Gül, Homer Kitabevi ve Yayıncılık, İstanbul 2018.