BOĞAZKALE-HATTUŠA’DAN ARINMA VE ÇAĞIRMA RİTÜELİ İÇERİKLİ YAYINLANMAMIŞ HİTİTÇE TABLET FRAGMANLARI

Öz

Boğazköy-Hattuša’da yapılan ilk kazılarda ele geçen, 1987 yılında Almanya’dan Türkiye’ye getirilen ve Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinde bulunan yayımlanmamış Arınma ve Çağırma içerikli 7 adet tablet fragmanı** - Arınma Ritüelleri Fragmanı Bo 7221 (CTH 495), Bo 7222 CTH 495), Bo 7238 (CTH 495); Bo 7226 (CTH 495), Bo 7243 (CTH 495); Bo 7250 (CTH 456); Ev Arındırma, Yeraltı Tanrılarını Çağırma Ritüeli Fragmanı Bo 7358 (CTH 446.C); Çağırma Ritüeli Fragmanı Bo 7206 (CTH 483.IA)- çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışma, söz konusu yayımlanmamış Hititçe tablet fragmanlarının paleografik yönden tarihlendirmeleri, Boğazköy-Hattuša’da bulunan yayımlanmış Hititçe metinler ile birleşme/join bilgileri, duplikat ve paralellik bilgileri, özellikle transliterasyon, tercüme ve filolojik yorumu ile bilim dünyasına önemli katkılar sunacaktır

Anahtar Kelimeler

• Tablet
• Arınma
• Çağırma
• Ritüel
• Hitit
• Kizzuwatna

UNPUBLISHED HITTITE TABLET FRAGMENTS WITH PURIFICATION AND INVOCATION RITUAL FROM BOĞAZKALE-HATTUŠA

Öz

The subject of this study is the 8 tablet fragments containing Purification and Invocation, which were unpublished during the first excavations in Boğazköy-Hattuša, brought to Turkey from Germany in 1987 and kept in the Ankara Museum of Anatolian Civilizations - Purification Rituals Fragment Bo 7221 (CTH 495), Bo 7222 CTH 495), Bo 7238 (CTH 495); Bo 7226 (CTH 495), Bo 7243 (CTH 495); Bo 7250 (CTH 456); House Purification, Invocation of Underworld Gods Ritual Fragment Bo 7358 (CTH 446.C); Invocation Ritual Fragment Bo 7206 (CTH 483.IA). This study will make significant contributions to the scientific world with its paleographic dating of the unpublished Hittite tablet fragments, its information on joins with published Hittite texts found in Boğazköy-Hattuša, its information on duplication and parallelism, and especially its transliteration, translation and philological interpretation.

Anahtar Kelimeler

• Tablet
• Purification
• Invocation
• Ritual
• Hittite
• Kizzuwatna

Kaynakça

1. Akdoğan, Rukiye. -Wilhelm Gernot. “Hethitische und hurritische Keilschrifttafeln aus dem Besitz desMuseums für Anatollische Kulturen in Ankara”, Zeitschrift für Assyriologie, 93 (2003): 214-220.
2. Arıkan, Yasemin. “Hitit Dualarında geçen Bazı Tanrı Adları”, 3. Uluslararası Hititoloji Kongresi. 1998.
3. Archi, Alfonso. “The Names of Primeval Gods”, ed. Marazzi, M.-Wilhelm, G., Gedenkschrift Einar Von Schuler, Orientalia Nova Series 59. 114-129. Roma,1990.
4. Bawanypeck, Daliah. Die Rituale der Auguren, Texte der Hethiter (THeth 25), Heidelberg: 2005.
5. Bin Nun, S. R. The Tawananna in the Hittite Kingdom, Texte der Hethiter (THeth 5), Heidelberg:1975.
6. Bittel, Kurt. ve diğerleri. (Bittel, K.-Boessneck, J.-Damm, B.- Güterbock, H.G.-Hauptmann, H.-Naumann, R.- Schirmer, W.), Das Hethitische Felsheiligtum Yazılıkaya, Berlin: Mann Verlag, 1975.
7. Collins, Billie. Jean. “Purifying a House: A Ritual fort he İnfernal Deities”, The Context of Scripture I (CoS) ed. Willam W. Hallo,BRILL. 168-171. Leiden-Boston, 2003.
8. Daddi, F.P. Mestieri, professioni e dignitanell’Anatolia ittita, Incunabula Graeca 69. Roma: 1982.

9. Del Monte, Giuseppe.-Tischler, Johann. Die Orts-und Gewassernamen der hethitische texte: Répertoire Géographique des Textes Cunéiformes, 6/1, Dr. Ludwig Reichert Verlag, Wiesbaden:1978.
10. Del Monte, Giuseppe, Die Orts-und Gewassernamen der hethitische texte: Répertoire Géographique des Textes Cunéiformes, 6/2. Wiesbaden, Dr. Ludwig Reichert Verlag, Wiesbaden: 1992.
11. Güterbock, Hans Gustav. Les Hieroglyphes de Yazılıkaya, A Propos d’un Travail Recent, Paris: 1982.
12. Groddek Detlev. Hethitische Texte in Transkription VS NF 12, Dresdner Beträge zur Hethitologie (DBH 6). Dresten: 2002.
13. -----------Hethitische Texte in Transkription KB0 48, Dresdner Beträge zur Hethitologie (DBH38). Wiesbaden: 2012.
14. -----------Hethitische Texte in Transkription KB0 56-KBo 57, Dresdner Beträge zur Hethitologie (DBH 40). Dresten: 2013.
15. Haas, Volker. Die Ritüel des AZU-Priesters Corpus des hurritischen Sprachdenkmäler. (ChS)Band 2/ I, II, Roma: 1986.
16. -----------Geschichte der Hethitischen Religion. Handbuch der Orientalistik. Der Nahe und Mittlere Osten 15. Leiden, New York, Köln: 1994.
17. Haas, Volker.-Wilhelm, Gernot. Hurritische und Luwische Riten aus Kizzuwatna, Hurritologische Studien I, Alter Orient und Altes Testament (AOAT 3). Neukirchen-Vluyn: 1974.
18. Haas Volker.-Wegner Ilse. Die Rituale der Beschwörerinnen SALŠU.GI. Corpus des hurritischen Sprachdenkmäler (ChS), I Abteilung Die Texte aus Boğazköy, Band 5/ I, Roma: 1988.
19. Hoffner, Harry.A. Hitite Myths. 2nd edition. SBL Writings from the Ancient World 2. Atlanta: 1998.
20. Kammenhuber, Annalies. Kizzuwatna / Kilikien, Die Arier im Vorderen Orient, (Heidelberg: 1968.
21. Laroche, Emmanuel. Recherches sur les noms des dieux hittites, RHA VII/46. Paris: 1946-1947.
22. Masalcı Şahin, Gülgüney. ve Sir Gavaz, Özlem. “New Tablet Fragments on Dreams from the Boğazkale Archive”, Adalya 26 (2023): 75-95.
23. Miller, Jared. L. “Ein Ritual zur Reinigung eines Hauswesens durch eine Beschwörung an die Unterirdischen (CTH 446), Texte aus der Umwelt des Alten Testaments Neue Folge (TUAT NF) 4, 206-217. 2008.
24. ----------- “Six Rituals edited in the Manner of Arusna”. 7. Uluslararası Hititoloji Kongresi Bildirileri ed. Aygül Süel. Cilt 1, Ankara (2010): 503-514.
25. -----------“The Paleography and Orthography of Six Rituals”. Paleeography and Scribal Practices in Syro-Palestine and Anatolia in the Late Bronze Age, ,, Papers Read at a Symposium in Leiden, 17-18 December 2009. ed. Elena Devecchi. PIHANS 119, Leiden (2012): 95-110.
26. Murat, Leyla. “Ammihatna Ritüelinde Hastalıklar ve Tedavi Yöntemleri”, Archıvum Anatolıcum- Anadolu Arşivleri, Ar.An 6/2, Ankara (2003): 89-109.
27. ----------- “Hititlerde Kutsal Su,” 2. Çorum Kazı ve Araştırmalar Sempozyumu. Çorum (2012a):131-142.
28. ----------- “Hititlerde Su Kültü”, Tarih Araştırmaları Dergisi 31/ 51, Ankara (2012b): 125-157.
29. ----------- “Hitit Yaşamında Yağmur”, ed. Ömer Çapar’a Armağan, 203-220. Ankara, 2012c.
30. Murat, Leyla K, Hurri Kökenli Ullikummi Şarkısı/Destanı, Dünden Bugüne Dünya Destanları, ed: Kökdemir- G.- Fidan A.-G, Bilgin Kültür Sanat Yayınları. 305-326. Ankara, 2019.
31. Neu, Erich. Das hurritische Epos der Freilassung, I: Untersuchungen zu einem hurritisch hethitischenTextensemble aus Hattusa, Studien zu den Boğazköy-Texten 32 (StBoT 32). Wiesbaden: 1996. Nursel Aslantürk, Hitit Belgelerinde Hurri Tanrıları ve Onların Kültleri. Doktora Tezi. Ankara: 2013.
32. Otten, Henrich. “Eine Beschwörung der Unterirdischen aus Boğazköy” Zeitschrift für Assyriologie (ZA) 54, 1961: 114-160.
33. Reyhan, Esma. “Hitit Arşivlerinde Kizzuwatna Kökenli “Tanrıları Çağırma Ritüelleri””, Tarih Araştırmaları Dergisi, 35/60, Ankara. (2016): 1-38.
34. ----------- “Hitit Büyü Ritüellerinin Uygulama Şekilleri Üzerine Bir İnceleme”, ArchıvumAnatolicum-Anadolo Arşivleri (Ar.An.), 6/2, Ankara, (2003): 111-142.
35. Seeher, Jürgen. Taşa Yontulu Tanrılar, Hitit Kaya Tapınağı Yazılıkaya, İstanbul: 2011.
36. Trameri, Andrea. Purifying a Hause from Blood, a Hittite Ritual fort he Ancient Gods (CTH 446), Columbus GA: 2022.
37. Tischler Johann. Hethitische Texte in Transkription KUB 56 und KUB 57, Dresdner Beträge zur Hethitologie (DBH 49). Wiesbaden: 2016.
38. Ünal, Ahmet. Hititçe Türkçe Türkçe-Hititçe Büyük Sözlük, Ankara: 2016.
39. van Gessel, B.G.L. Onomasticon of the Hitite Pantheon Part I. Leiden-Newyork-Köln: 1998.
40. Yakubovich Ilya. - Mouton Alice. Luwili, Studien zu den Boğazköy-Texten 72 (StBoT 72), 1/2, Wiesbaden: 2023.