Osmanlı Kaftanı ve Japon Kimonosu Kültürel Etkileşiminin Örnek Çalışma Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Kültürler ve moda unsurları zaman içerisinde etkileşime uğramıştır ve değişim göstermiştir. Bu değişimler sonucunda kültür ögeleri yeniden şekillenmiştir. Dil, din, örf, adet, ırk gibi pek çok etken kültürel özellikleri etkilemiştir. Bu etkiler sanat, tasarım, mimari, resim, moda gibi pek çok alanda izlerini yansıtmıştır. Bir medeniyetin kültürel ögeleri, motifleri ve sembolleri sıkça kullanılarak o medeniyetin simgesi haline gelmiştir. Osmanlı medeniyetinin simgesi, çini desenlerinden çintemani motifi, saray kıyafetlerinden kaftanlar üzerinde sıkça görülmektedir. Japon kültürünün geleneksel kıyafeti olarak günümüze aktarılan kimono ise kaftan kalıbı ile benzer özellikler göstermektedir. Her iki kültürde de itibar sahibi kişiler tarafından tercih edilen giysi türleri kalıp, dikim, kumaş, süsleme gibi aşamalarda kıymetli ürünler kullanılarak üretilmiştir. Bu çalışmada günümüze kadar gelen iki önemli medeniyetin sembolü olan giyim ürünleri ele alınarak, geleneksel motif ve kalıp özellikleri doğrultusunda modernize edilerek tasarlanmıştır. Yapılan tasarım eskiz çalışması, desen tasarımı, hikâye panosu, kalıp, renklendirilmiş görsel ve mood board hazırlanarak sunulmuştur. Çalışmanın amacı kültürlerarası etkileşimde moda unsurlarının ne yönde değişikliğe uğradığını aktarmak, günümüzde de varlığını koruyan kaftan ve kimono dış giysilerinin özellikleri hakkında bilgi vermektir. Bu bağlamda iki kültürün kıyafetlerini ortak payda da birleştiren bir tasarım ortaya çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• osmanlı
• japonya
• kaftan
• kimono
• çintemani

The Evaluation of the Cultural Interaction of the Ottoman Caftan and the Japanese Kimono in the Context of Case Study

Öz

Cultures and fashion elements have interacted and changed over time. As a result of these changes, cultural elements were reshaped. Many factors such as language, religion, customs, and race have affected cultural characteristics. These influences have reflected their traces in many fields such as art, design, architecture, painting and fashion. The cultural elements, motifs and symbols of a civilization have been used frequently and have become the symbol of that civilization. The symbol of the Ottoman civilization, the chintamani motif, which is one of the tile patterns, is frequently seen on the caftans of the palace clothes. The kimono, which has been transferred to the present day as the traditional dress of Japanese culture, has similar characteristics with the caftan pattern. The types of clothing preferred by people of reputation in both cultures were produced by using precious products in stages such as molding, sewing, fabric, and decoration. In this study, clothing products, which are the symbols of two important civilizations that have survived to the present day, are discussed and a new outfit has been modernized and designed in line with their traditional motifs and pattern features. The design sketch, pattern design, storyboard, pattern, colored visual and mood board were prepared and presented. The aim of the study is to convey how fashion elements have changed in intercultural interaction and to give information about the features of caftan and kimono outerwear, which still exist today. In this context, a design that combines the clothes of the two cultures on a common denominator has been revealed.

Anahtar Kelimeler

• Ottoman
• Japan
• caftan
• kimono
• chintamani

Kaynakça

1. Ayranpınar, S. K. (2010). 17. – 18. Yüzyıl döneminde Osmanlı kaftanları ve Japon Kimonoları üzerine karşılaştırmalı çözümlemeler. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü].
2. Bayburtlu, Ç. (2018). Kimono ve batı modasına etkileri. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat 3(6), 55-81.
3. Çelik, H. (2018). Osmanlı-Türk modernleşmesi ve Japon modernleşmesinin karşılaştırması. İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi 1(1), 82-101.
4. Fıçıoğlu, A. (2021). Japon moda kimliğinde kültürel izler. Akdeniz Sanat 15(28), 207-226. https://doi.org/10.48069/akdenizsanat.944421
5. Kahraman, S. (2016). Japon kimonolarının geçmişten günümüze etkileri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü].
6. Ok, M. (2012). Topkapı Sarayı padişah kaftanlarının üretim aşamalarında kullanılan dikiş teknikleri ve süsleme ögeleri. [Yayımlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü].
7. Okumura, S. (1998). Çintamani motifinin kökenleri, gelişimi ve kullanım alanları. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü].
8. Sato, C. J. (2010). Regarding fashions in 20th century women’s kimono. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, RMIT Üniversitesi].

9. Vural, P., Koç, Y. & Koca, Y. (2008, Ağustos 25-30). Yabancı kültürlerin Osmanlı giyim kuşamına etkileri [Sözlü Bildiri]. CIEPO -18 International Committee of Pre- Otoman and Otoman Studies. 18 Th Symposıum, Zagrep, Hırvatistan.