Bir Bellek Ortamı Olarak Wunderkammer ve ‘Zaman Adaları’ Sergisi

İnsanlığın tarih boyunca anlama, sorgulama, unutma, hatırlama üzerine yaptığı çalışmalar, bellek kavramının oluşmasına ve incelenmesine neden olmuştur. Bellek kavramının kökeni, bellek tanrıçası Mnemosyne’den gelmektedir. Mnemosyne’nin kızları olarak dünyaya gelen ‘Musa’lar ve beraberlerinde getirdikleri müzecilik kavramı, çeşitli bellek ortamlarının oluşmasını sağlamıştır. Bellekte yer alan imgeler, dün, bugün ve yarın arasında köprü görevi görmekte; bu görevi gerçekleştirirken sanat ögelerinden de yararlanmaktadır. Sanat öğelerine ve bunları biriktirmeye ilgisiz kalamayan koleksiyonerler, biriktirme eylemini, wunderkammer (nadire kabini) şeklinde sunarak Rönesans döneminde bellek ortamı kavramının sanatsal bağlamdaki ilk örneklerini ortaya koymuşlardır. ‘Zaman Adaları’ sergisi de bu bağlamda gerçekleştirilen güncel bir wunderkammer çalışması olarak karşımıza çıkmaktadır. ‘Zaman Adaları’ sergisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü ile Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencilerinin enstalasyonlarından oluşmaktadır. Sergide; metin, fotoğraf ve antika nesneler yer almaktadır. Genel olarak bakıldığında farklı disiplinlere ait kolektif bir sergi oluşturulmuştur. Bu makale, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü’nün yüksek lisans programı kapsamında Fotoğraf Anasanat Dalı’nda verilen, 2023-2024 Eğitim-öğretim yılı bahar döneminde yer alan ‘Fotoğraf ve Bellek Araştırmaları’ dersi kapsamında gerçekleştirilmiş olan ‘Zaman Adaları’ sergisini ele almaktadır. Yöntem olarak, literatür taraması yapılmış, ders kapsamında edinilen kuramsal bilgiler araştırılmış, tasnif edilip, düzenlenmiştir. Kütüphane ve dijital veri tabanları taramaları esnasında; bellek, bellek ortamları, wunderkammer kavramlarına odaklanılmıştır. 2024 yılı Mayıs ayında dersin bir çıktısı olarak gerçekleştirilen ‘Zaman Adaları’ sergisi, katılımcılara gerçek bir deneyim, gözlem ve inceleme imkanı sağlamıştır.