Derin Ekoloji Ve Emre Yeksan Filmleri

Öz

Sinema, insanların çeşitli sorunlarını ve yaşam pratiklerini ele alan bir alan olarak geçmişten günümüze varlığını sürdürmektedir. İnsanın kendi sorunlarını ele almasının yanı sıra doğa ile olan ilişkisine de ele almış ve bu doğrultuda yaklaşımlar ortaya konulmuştur. Ekosinema, sinemanın çevreci yönünü ele alan; sinemanın üretim süreçlerinden başlayıp, insanın doğa ile olan ilişkisini ve doğanın konumlandığı noktayı ele alan bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Ekoeleştirel Yaklaşım’ın bir alt dalı olan Derin Ekoloji ise doğanın varlığını ve insanların onunla olan ilişkisini çeşitli yönlerden inceleyen bir yaklaşımdır. Emre Yeksan, 2010’lu yıllardan itibaren ülkemiz sinemasında var olan bir yönetmendir. Sinema anlayışında doğa- insan ilişkisine dair pek çok farklı fikri benimsemektedir. Bu çalışmada Emre Yeksan’ın Körfez(2017), Yuva (2018) uzun metraj filmleri ve Hoşgeldin Lenin (2016) kısa filmi Ekoeleştirel Yaklaşım’ın alt dalı olan Derin Ekoloji yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Bu analizlerden elde edilen veriler Emre Yeksan ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşme ve betimsel analiz ile desteklenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı Derin Ekoloji yaklaşımının pratiklerini ortaya koymak ve Emre Yeksan’ın filmleri üzerinden hangi perspektifle ele alındığını incelemektir.

Anahtar Kelimeler

• DERİN EKOLOJİ
• EMRE YEKSAN
• YUVA
• KÖRFEZ
• HOŞGELDİN LENİN

THE DEEP ECOLOGY AND EMRE YEKSAN'S FILMS

Öz

Cinema has existed from the past to the present as a field that addresses various human problems and life practices. In addition to addressing humanity's own problems, it has also addressed its relationship with nature, and approaches have been developed accordingly. Ecocinema emerges as a field that addresses the environmental aspect of cinema, beginning with the production processes of cinema and exploring the relationship between humanity and nature and its positioning. Deep Ecology, a sub-branch of the Ecocritical Approach, is an approach that examines the existence of nature and its relationship from various perspectives. Emre Yeksan has been a director in Turkish cinema since the 2010s. He embraces many different ideas about the nature-human relationship in his cinematic approach. In this study, Emre Yeksan's feature films Körfez (2017) and Yuva (2018) and the short film Hoşgeldin Lenin (2016) are analyzed using the Deep Ecology approach, a sub-branch of the Ecocritical Approach. The data obtained from these analyses were supplemented with a semi-structured interview and descriptive analysis conducted with Emre Yeksan. The aim of this study is to reveal the practices of the Deep Ecology approach and to examine the perspective from which it is approached through Emre Yeksan's films.

Anahtar Kelimeler

• THE DEEP ECOLOGY
• EMRE YEKSAN
• KÖRFEZ
• YUVA
• HOŞGELDİN LENİN

Kaynakça

1. Arıkan, E. (2020). Çevreci düşünce ve çevre hukuku için radikal bir kılavuz: Arne Naess’in derin ekoloji yaklaşımı, Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), (s.191-220).
2. Buell, L. (2005). The future of environmental criticism: environmental crisis and literary ımagination. Blackwell.
3. Bülbül, A. E. (2015). Bak yeşil yeşil: ekosinema kuramı üzerine. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 6(2), (7-25). https://doi.org/10.32001/sinecine.540222.
4. Cerrahoğlu, Z. (2021). Doğaya dönüş temasının ekolojik karşılıkları: koca dünya (2016) ve yuva (2018) filmleriyle insan-doğa ilişkisi üzerine düşünmek, Sinefilozofi, 6(11), (491-514). https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.871979.
5. Des Jardins, J. R. (2006). Çevre etiği: çevre felsefesine giriş. (R. Keleş, Çev). İmge Kitabevi.
6. Dindaroğlu, T. (2017). Doğa-insan etkileşiminde yabancılaşma ve paraekolojik yaklaşım. IV. Ulusal Ormancılık Kongresi, 2(1), (299-310).
7. Glotfelty, C. (1996). Introduction. Glotfelty, C., Fromm, C. Cheryll (Ed.), The ecocriticism reader landmarks in literary ecology (s.15-37) içinde. University of Georgia Press.
8. Ivakhiv, A. J. (2013). Ecologies of the moving image: cinema, affect, nature. Wilfrid Laurier University Press.

9. Kääpä, P. (2014). Ecology and contemporary Nordic cinemas: from nation- building to ecocosmopolitanism, Bloomsbury Publishing Inc.
10. Keller, D. R. (2008). Deep ecology, Collicott B., Frodeman R. (Ed.), Encyclopedia of Environmental Ethics and Philosophy – Volume I, (s.206-211) içinde. Macmillan Publishers.
11. Leopold, A. (1949). Bir kum yöresi almanağı. (U. Özdağ, Çev.). Oxford University Press.
12. MacDonald, S. (2013). The ecocinema experience, Stephen Rust, Salma Monani, Sean Cubitt (ed.), Ecocinema: theory and practice (s.17-42) içinde. Routledge.
13. Maltaş, A. (2015). Ekoloji ekseninde insan-doğa ilişkisi ve özne sorunu, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 29(17), (s.3-4).
14. Naess, A. (1973.) The hallow and the deep, long-range ecology movement: a summary, Inquiry, 1(16), (s.95-100).
15. Oppermann, S. (2012). Ekoeleştiri: çevre ve edebiyat çalışmalarının dünü bugünü. Ekoeleştiri: çevre ve edebiyat (s.9-57) içinde. Phoenix Yayınevi.
16. Orta, N. (2024). Sinemada ekoeleştiri: ekolojik bağlamda halk bilimsel unsurların Buğday filmi üzerinden incelenmesi, Motif Akademi Halk Bilim Dergisi, 17(45). https://doi.org/10.12981/mahder.1411760
17. Önder, T. (2003). Ekoloji, toplum ve siyaset. Odak Yayınevi.
18. Sezer, Ö. (2013). Çevre korumacılıktan radikal ekolojiye. Siyasal Ekoloji (s.17-48) içinde. Otorite Yayınları. Shiva, V., Mies, M. (2019). Ekofeminizm, (Çev: İlknur Urkun Kelso). Sinek Sekiz Yayınevi.
19. Şakacı, B. K. (2012) Derin ekolojinin derinlikleri. İmga O., Olgun H. (Ed), Yeşil ve siyaset, siyasal ekoloji üzerine yazılar (s.95-121) içinde. Lotus Yayınevi.
20. Şakacı, B. K., Günesen, M. (2023). Derin ekoloji ve derin ekolojinin düşündürdükleri, Akademik Düşünce Dergisi, 8, (67-85). https://doi.org/10.53507/akademikdusunce.1391277
21. Şen, A. (2018). Bilimkurgu sinemasında ekolojik adalet ve ekoeleştiri, Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 5(1). https://doi.org/10.24955/ilef.430931.
22. Topal, G. (2025). Ekosinema tarihinin arkeolojisi: Sinema perdesinde ekolojik bilincin kuramsal izleri. Uluslararası Tasarım ve Sanat Dergisi, 3(2), (s.18–50).
23. Ünder, H. (1996) Çevre felsefesi etik ve metafizik görüşler. Doruk Yayıncılık.
24. Willoquet- Maricondi, P. (2010a) Introduction: from literary to cinematic ecocriticism, (Ed. Paula Willoquet- Maricondi) Framing the World: Explorations in ecocriticism and film (s.1-22) içinde. University of Virginia Press.
25. Willoquet- Maricondi, P. (2010b). Shifting paradigms: from environmentalist films to ecocinema, (Ed. Paula Willoquet- Maricondi) Framing the world: explorations in ecocriticism and film, (s.43-61) içinde. University of Virginia Press.
26. Yazgünoğlu, K.C. (2024). Ekoeleştiri nedir? Ekolojinin aynasından edebiyat eleştirisine bakmak, Söylem Filoloji Dergisi (s.334–55). https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1558360
27. Yeksan, E. (2024) Kişisel Görüşme.