Joel Coen'in The Tragedy Of Macbeth Uyarlamasında Palimpsestik Metinlerarasılık
Öz
Bu makale, Joel Coen’in yönettiği Shakespeare uyarlaması The Tragedy of Macbeth (2021) filmini adaptasyon teorisi çerçevesinde, Linda Hutcheon’un palimpsestik metinlerarasılık kavramıyla, formalist analiz yöntemi üzerinden incelemektedir. Hutcheon’un palimpsest kelimesinin metaforik kullanımına göre, adaptasyonlar önceki eserlerin izlerini silmez, ancak dönüştürür. Bu anlamda palimpsestik metinlerarasılık, medyumlar arası bir ilişki biçimi olarak adaptasyonda belirir. Yeni anlam katmanları yaratarak yeni bir orijinal eser yaratılır. Bu bağlamda Coen’in filmi, Shakespeare’in tiyatro eserini kaynak metin (source text) olarak taşırken, beraberinde bu metnin tarihsel olarak ürettiği performatif Shakespeare oyunculuk geleneğini de bir katman olarak taşır. Ancak Coen, Shakespeare’in oyunculuk tarzlarında görünen şiirselliği oyuncuların tiyatral jest ve vokal yorumları üzerinden değil, sinemanın görsel ve işitsel anlatım araçlarıyla yeniden yaratmıştır. Siyah-beyaz görüntü tercihleri, 1.37:1 en-boy oranı, minimal mekan tasarımı, subjektif kamera kullanımı ve üst üste bindirme (superimposition) teknikleri ile trajedinin atmosferini görsel ve işitsel düzlemde yeniden inşa eder. Ses tasarımında kullanılan efektler üzerinden mekân dizaynı yaparak, efektif müzik kullanımı ile trajik atmosferi görsel ve işitsel düzlemde yeniden inşa ederken, Shakespeare’in geleneksel şiirselliğini dönüştürerek yeniden yazmaktadır. Bu sayede Coen’in The Tragedy of Macbeth (2021) uyarlaması, Shakespeare’in şiirsel yapısını silmeden, onu sinema dili aracılığıyla dönüştüren katmanlı bir palimpsest olarak konumlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ARRI. (2025). Bruno Delbonnel on “The Tragedy of Macbeth” with ARRI. https://www.arri.com/news-en/bruno-delbonnel-on-the-tragedy-of-macbeth-with-arri-
- Bordwell, D., Thompson, K., & Smith, J. (2017). Film art: An introduction (11th ed.). McGraw-Hill Education.
- Coen, J. (Yönetmen). (2021). The tragedy of Macbeth [Film]. A24; Apple Original Films.
- Goldman, M. (1972). Shakespeare and the energies of drama. Princeton University Press.
- Hutcheon, L., & O’Flynn, S. (2013). A theory of adaptation (2nd ed.). Routledge.
- Laws, P. (2022). The Tragedy of Macbeth [Film review]. Cinéaste, 47(2), 49–51.
- Reese, R. (2025, February). What is the Shakespearean acting style? Acting Magazine. https://actingmagazine.com/2025/02/what-is-the-shakespearean-acting-style/
- Sanders, J. (2006). Adaptation and appropriation. Routledge.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Görsel Sanatlar (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Fatih Kesimal
*
0000-0003-4794-6234
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
28 Şubat 2026
Kabul Tarihi
11 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 4