EN
TR
Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması
Öz
Yer bilimciler yeraltı kaynaklarını araştırırken öncelikle saha çalışmalarına ihtiyaç duyarlar. Araştırmacılar için yer altı kaynaklarının tespit edilmesinde yüzey verileri oldukça önem taşımaktadır. Ekonomik açıdan değerli olan element ve mineraller hidrotermal akışkanlar tarafından sıcaklık, basınç ve tektonik faaliyetlerle birincil ya da ikincil olarak zenginleştikleri kayaçlarda mobil hale getirilebilirler. Zamanla doygun hale gelen hidrotermal çözeltiler bünyesindeki cevher minerallerini kimyasal veya fiziksel olarak elverişli jeolojik ortamlarda bulundukları kırık, çatlak ve süreksizliklerde çökeltirler. Bu çözme ve çökeltme süreçleri hidrotermal faaliyet olarak da adlandırılır. Süreç sonucunda hidrotermal akışkanlarla etkileşime giren kayaçlarda mineral dönüşümleri gerçekleşir ve yeni oluşan bu minerallere alterasyon mineralleri (alunit, kaolinit, serizit vb. sülfat, kil mineralleri ve hematit, limonit vb. demirli mineraller) adı verilir. Minerallerin kimyasal bileşimlerinde bulunan OH, Al, Mg, Fe, Cl ve CO3 gibi kimyasal bileşenler elektromanyetik spektrumun belirli bölümlerinde tanınabilir absorbsiyon değerlerine sahip oldukları için bu minerallerin haritalanmasında uzaktan algılama (UA) yöntemleri dikkate değer sonuçlar verir. Maden yatakları açısından önemli bir veri kaynağı olan multispektral (Landsat, ASTER, Worldview vb.) veya hiperspektral (Hyperion, PRISMA, HypSIS vb görüntülerinden elde edilen mineral haritalarına amaca yönelik olarak görüntü işleme yöntemleri uygulanabilir. Görüntüler öncelikle geometrik, radyometrik ve atmosferik gibi bir takım ön işlemlere tabi tutulduktan sonra bant oranlama, temel bileşen analizi (PCA), minimum gürültü bölütlemesi (MNF) ve sınıflama gibi görüntü işleme yöntemleri uygulanır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abrams, M., & Hook, S. J. (2002). ASTER User Handbook Version 2. Jet Propulsion, 2003(23/09/2003), 135. Abrams2002NASA.pdf
- Asokan, A., Anitha, J., Ciobanu, M., Gabor, A., Naaji, A., & Hemanth, D. J. (2020). Image Processing Techniques for Analysis of Satellite Images for Historical Maps Classification—An Overview. Applied Sciences 2020, Vol. 10, Page 4207, 10(12), 4207. https://doi.org/10.3390/APP10124207
- Barnsley, M. J., Settle, J. J., Cutter, M. A., Lobb, D. R., & Teston, F. (2004). The PROBA/CHRIS mission: A low-cost smallsat for hyperspectral multiangle observations of the earth surface and atmosphere. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 42(7), 1512–1520. https://doi.org/10.1109/TGRS.2004.827260
- Bierwirth, P. N. (2002). Evaluation of ASTER satellite data for geological applications. Consultancy Report to Geoscience Australia.
- Boardman, J. W. (1993). Automating spectral unmixing of AVIRIS data using convex geometry concepts. JPL, Summaries of the 4th Annual JPL Airborne Geoscience Workshop. Volume 1: AVIRIS Workshop.
- Brickey, D., Crowley, J., & Rowan, L. (1987). Analysis of airborne imaging spectrometer data for the Ruby Mountains, Montana, by use of absorption-band-depth images. JPL Proceedings of The, Undefined. https://ntrs.nasa.gov/citations/19880004389
- Crowley, J. K., Brickey, D. W., & Rowan, L. C. (1989). Airborne imaging spectrometer data of the Ruby Mountains, Montana: Mineral discrimination using relative absorption band-depth images. Remote Sensing of Environment, 29(2), 121–134.
- Dadon, A., Karnieli, A., Ben-Dor, E., & Beyth, M. (2012). Examination of spaceborne imaging spectroscopy data utility for stratigraphic and lithologic mapping. https://cris.bgu.ac.il/en/publications/examination-of-spaceborne-imaging-spectroscopy-data-utility-for-s-10
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Maden Yatakları ve Jeokimya
Bölüm
İnceleme Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
19 Şubat 2024
Yayımlanma Tarihi
14 Şubat 2024
Gönderilme Tarihi
26 Aralık 2023
Kabul Tarihi
13 Şubat 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 2 Sayı: 2
APA
İnal, S., & Kavak, K. Ş. (2024). Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması. Teknik Meslek Yüksekokulları Akademik Araştırma Dergisi, 2(2), 32-38. https://izlik.org/JA56LL44FG
AMA
1.İnal S, Kavak KŞ. Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması. ARTES. 2024;2(2):32-38. https://izlik.org/JA56LL44FG
Chicago
İnal, Sedat, ve Kaan Şevki Kavak. 2024. “Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması”. Teknik Meslek Yüksekokulları Akademik Araştırma Dergisi 2 (2): 32-38. https://izlik.org/JA56LL44FG.
EndNote
İnal S, Kavak KŞ (01 Şubat 2024) Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması. Teknik Meslek Yüksekokulları Akademik Araştırma Dergisi 2 2 32–38.
IEEE
[1]S. İnal ve K. Ş. Kavak, “Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması”, ARTES, c. 2, sy 2, ss. 32–38, Şub. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56LL44FG
ISNAD
İnal, Sedat - Kavak, Kaan Şevki. “Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması”. Teknik Meslek Yüksekokulları Akademik Araştırma Dergisi 2/2 (01 Şubat 2024): 32-38. https://izlik.org/JA56LL44FG.
JAMA
1.İnal S, Kavak KŞ. Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması. ARTES. 2024;2:32–38.
MLA
İnal, Sedat, ve Kaan Şevki Kavak. “Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması”. Teknik Meslek Yüksekokulları Akademik Araştırma Dergisi, c. 2, sy 2, Şubat 2024, ss. 32-38, https://izlik.org/JA56LL44FG.
Vancouver
1.Sedat İnal, Kaan Şevki Kavak. Alterasyon Minerallerinin Haritalamasında Hiperspektral Görüntülerin Kullanılması. ARTES [Internet]. 01 Şubat 2024;2(2):32-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56LL44FG