Açık Ocak Madenciliğinde İşletme Güvenliği Açısından Ortak Proje Kavramının İncelenmesi

Öz

3213 sayılı Maden Kanunu’na göre maden işletme faaliyetlerinin projesine uygun olarak yürütülmesi gerekir. Maden sahalarında işletme projesine aykırı bir faaliyetin tespiti halinde, bu faaliyetlerin işletme projesine uygun hale getirilmesi için altı aya kadar süre verilir. Ancak, bu aykırılığın işletme açısından tehlikeli olduğu tespit edilirse tehlikeli durum giderilinceye kadar maden üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur ve sahada sadece işletme güvenliğini sağlamaya yönelik olarak yapılacak faaliyetlere izin verilir. Açık işletme yöntemiyle üretim faaliyetinde bulunulan ocaklarda altı aya kadar süre verilen veya doğrudan üretim faaliyetlerinin durdurulacağı hususlar Maden Yönetmeliği’nde detaylı olarak düzenlenmiştir. Birden fazla ruhsatın birbirine mücavir/komşu olduğu alanlarda can ve mal güvenliği açısından tehlikeli olduğu tespit edilen durumların giderilmesi için ortak proje uygulanmasına karar verilebilir. Ülkemizde ortak proje çerçevesinde maden işletme faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğü birçok güzel uygulama mevcuttur. Ortak proje uygulanacak ruhsat sahası ve/veya hammadde üretim izin alanlarında, ortak proje uygulanmasına hak sahiplerinin anlaşması durumunda Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından, anlaşılamaması durumunda ise Bakanlık onayı ile karar verilir. Ortak proje kapsamında faaliyette bulunulan sahalar için mali ve teknik yükümlülükler ile idari yaptırımlar saha bazında değerlendirilir. Ortak proje kapsamında faaliyetlere devam edilen ruhsat sahası veya hammadde üretim izinli alanlarda MAPEG tarafından belirli zaman aralıkları ile denetim yapılır. Denetimler sonucunda, projenin uygulanamaz hale gelmesi ve projeye aykırı faaliyetin tespiti halinde faaliyetler durdurulur. Bu çalışma kapsamında, açık işletme yöntemiyle çalışılan maden sahalarında projesine aykırı olarak yapıldığı tespit edilen faaliyetlere yönelik yapılan idari işlemlere genel olarak değinilerek, ortak proje kavramı hükümleri hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Maden İşletme
• Maden İşletme Projesi
• Ortak Proje
• Maden Mevzuatı.

Investigation of The Joint Project Concept in Terms of Operational Safety in Open Pit Mining

Öz

According to the Mining Law No. 3213, mining activities must be carried out in accordance with the project. In the event that an activity contrary to the operation project is detected in the mining sites, a period of up to six months is given to bring these activities into conformity with the operation project. However, if it is determined that this contradiction is dangerous for the operation, mining production activities are directly stopped until the dangerous situation is eliminated and only the activities to be carried out to ensure operational safety are permitted in the field. The issues for which a period of up to six months is given or the direct suspension of production activities in the quarries where production activities are carried out with the open pit method are regulated in detail in the Mining Regulation. In areas where more than one licence is adjacent to each other, it may be decided to implement a joint project to eliminate the situations determined to be dangerous for the safety of life and property. There are many good practices in our country where mining operations are carried out together within the framework of a joint project. In the licence area and/or raw material production permit areas where a joint project will be implemented, the implementation of the joint project is decided by the General Directorate of Mining and Petroleum Affairs (MAPEG) if the right holders agree, or with the approval of the Ministry if they cannot agree. Financial and technical obligations and administrative sanctions for the sites where activities are carried out within the scope of the joint project are evaluated on a site-by-site basis. MAPEG conducts inspections at certain intervals in the licence area or raw material production permitted areas where activities continue within the scope of the joint project. As a result of the inspections, if the project becomes inapplicable and activities contrary to the project are detected, the activities are stopped. Within the scope of this study, the administrative actions taken for the activities that are found to be carried out in violation of the project in mining sites working with the open operation method are generally mentioned and evaluations are made about the provisions of the joint project concept.

Anahtar Kelimeler

• Mining Operation
• Mining Operation Project
• Joint Project
• Mining Legislation

Kaynakça

1. 3213 sayılı Maden Kanunu, 1985. T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3213.pdf [Erişim Şubat 2024]
2. Büyükkağnıcı C.Z ve Işık N.S. 2019. Şev Duraylılığı Analizlerinde Limit Denge Yöntemleri, Eurocode 7 ve BS 8006 Standartlarıyla Hesaplanan Başarı Oranlarının Karşılaştırılması, TÜBAV Bilim Dergisi, Yıl: 2019, Cilt:12, Sayı:2, Sayfa: 18-29, Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/702346 [Erişim: Ekim 2024]
3. Hoek E. and Bray J.W. 1981. Rock Slope Engineering, Institution of Mining and Metallurgy, 402 p., London.
4. Hoek E. ve Bray J.W. 1999. Kaya Şev Stabilitesi (çevirenler: Paşamehmetoğlu A.G, Özgenoğlu A, Karpuz C), Maden Mühendisleri Odası Yayını, 358 s., Ankara.
5. Maden Bölgelerine ve Ruhsatların Taşınmasına İlişkin Yönetmelik, 2018. T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24605&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 [Erişim Ekim 2024]
6. Maden Yönetmeliği, 2022. T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=39873&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 [Erişim Şubat, Ekim 2024]
7. Özgenoğlu A. 2005. Açık İşletmelerde Şev Stabilitesi Analizi. Maden Mühendisliği Açık Ocak İşletmeciliği El Kitabı, 337-387, Ankara.
8. Özgenoğlu A. 2012. Açık İşletmelerde Şev Stabilitesi Analizi. Eskikaya Ş, Karpuz C, Hindistan M.A ve Tamzok N. (editörler), Maden Mühendisliği Açık Ocak İşletmeciliği El Kitabı, Maden Mühendisleri Odası Yayını, 678 s., Ankara.

9. Varol O.O., Ayhan M., Akın M. 2023. Avnik (Bingöl) Açık Ocak Demir İşletmesinde Şev Duraylılığının Farklı Yöntemlerle İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Bülteni, 44 (1), 101-122, Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2648342 [Erişim: Ekim 2024]