Evaluation of Food Safety in Higher Education Student Dormitories within the Scope of Occupational Safety

Öz

Since the beginning of human history, humankind has regarded access to and consumption of adequate and balanced food as a natural right in order to sustain life and protect health. Quality nutrition affects people’s physical and mental development and ensures the emergence of healthy living conditions. Today, the concepts of nutrition and health are closely interrelated.Among the factors that directly affect human health, food products are of primary importance. Food safety refers to the preparation of food in a way that is free from physical, chemical, and biological hazards throughout all stages from production to consumption, ensuring that it does not pose a risk to human health (WHO, 2023). Even a small disruption at any stage from production to consumption can cause serious health problems, or even mass food poisoning incidents, especially in communal living environments such as student dormitories where large numbers of people are served. Food poisoning is an illness that occurs as a result of consuming food or beverages contaminated with bacteria, viruses, parasites, or toxins. It causes gastrointestinal infections, leading to symptoms such as nausea, vomiting, diarrhea, and abdominal pain. Food poisoning usually occurs due to foods that are undercooked, improperly stored, or prepared without following hygiene rules (Acıbadem Sağlık Grubu, 2020).

Anahtar Kelimeler

• student dormitory
• food safety
• food poisoning
• refectory

Yükseköğretim Öğrenci Yurtlarında Gıda Güvenliğinin İş Güvenliği Kapsamında Değerlendirilmesi

Öz

İnsanlık tarihinin başlangıcından itibaren insanoğlu, yaşamını sürdürebilmek ve sağlığını koruyabilmek için yeterli ve dengeli miktarda gıdaya ulaşmayı ve tüketmeyi en doğal hak olarak görmüştür. Kaliteli beslenme, insanların fiziksel ve ruhsal gelişimini etkilemekte; sağlıklı yaşam koşullarının ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Günümüzde beslenme ve sağlık kavramları birbirleriyle yakından ilişkilidir. İnsan sağlığını direkt etkileyen faktörlerin başında ise gıda ürünleri gelmektedir. Gıda güvenliği; gıdaların üretiminden tüketimine kadar olan tüm süreçlerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikelerden arındırılmış, insan sağlığını tehdit etmeyecek şekilde hazırlanması anlamına gelir (WHO, 2023). Üretimden tüketime kadar herhangi bir aşamada meydana gelen küçük bir aksaklık, özellikle çok sayıda tüketicinin bulunduğu öğrenci yurtları gibi toplu yaşam alanlarında ciddi sağlık sorunlarına, hatta toplu gıda zehirlenmesi vakalarına neden olabilir. Gıda zehirlenmesi, bakteri, virüs, parazit veya toksinler ile kontamine olmuş yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi sonucu ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Sindirim sistemi enfeksiyonuna neden olarak mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi semptomlara yol açar. Gıda zehirlenmesi genellikle iyi pişmemiş, uygun koşullarda saklanmamış veya hijyen kurallarına uyulmadan hazırlanmış gıdalar nedeniyle oluşur (Acıbadem Sağlık Grubu, 2020).

Anahtar Kelimeler

• Öğrenci yurdu
• gıda güvenliği
• gıda zehirlenmesi
• yemekhane

Kaynakça

1. Aksoy, M., ve Sezgin, A. C. (2018). Gıda güvenliği kapsamında toplu tüketim yerlerinde çapraz bulaşma riskleri. Gıda ve Yem Bilimi Dergisi, 6(2), 45–52.
2. Baş, M.,2004. Besin Hijyeni Güvenliği ve HACCP.1. Baskı Sim Matbaacılık Ltd. Şti. Ankara,2004
3. Bilici S., 2008.Toplu Beslenme Sistemleri Çalışanları için Hijyen El Kitabı. Sağlık Bakanlığı Yayın No 726, Ankara, 48sy.
4. Ceyhun Sezgin, A., ve Durlu Özkaya, F., (2014). Toplu Beslenme Sistemlerine Genel Bir Bakış. Akademik Gıda,12(1) 124-128.
5. Çakır, B., ve Kavas, S. (2019). Kurum yemekhanelerinde sıcaklık kontrol uygulamalarının değerlendirilmesi. Gıda ve Beslenme Araştırmaları Dergisi, 2(1), 25–34.
6. European Food Safety Authority (EFSA). (2021). The European Union One Health 2020 Zoonoses Report. EFSA Journal, 19(12), 1–210.
7. FAO/WHO Codex Alimentarius Commission. (2022). General principles of food hygiene (CXC 1-1969, Rev. 2022). Food and Agriculture Organization of the United Nations; World Health Organization.
8. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2011). Good hygiene practices for food service establishments (FAO Good Practice Guide). FAO.

9. Food and Agriculture Organization (FAO). (2019). Foodborne disease burden and risk factors in institutional mass catering. Rome: FAO Publications.
10. Food and Drug Administration (FDA). (2022). FDA Food Code 2022. U.S. Department of Health and Human Services.
11. Gıda Hijyen Yönetmeliği (2011) https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15592&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
12. Giritlioğlu, İ., Avcı, E., ve Aydın, E. (2018). Toplu yemek üretimi yapan işletmelerde çalışanların hijyen bilgi düzeyleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 401–415.
13. Hussain, M. A., and Dawson, C. (2013). Economic impact of food safety outbreaks on food businesses. Foods, 2(4), 585–589.
14. Jevšnik, M., Hlebec, V., and Raspor, P. (2008). Food safety knowledge and practices among food handlers in Slovenia. Food Control, 19(12), 1107–1118.
15. Koch, S., Döpfer, D., and Jensen, B. (2021). Time-temperature abuse in mass catering facilities: A systematic review. International Journal of Food Microbiology, 345, 109–119.
16. López-Gálvez, F., Gil, M. I., Allende, A., & Truchado, P. (2021). Impact of commercial sanitizers on microbial safety, shelf-life and quality of fresh produce: A review. Trends in Food Science & Technology, 111, 428–441.
17. Redmond, E. C., and Griffith, C. J. (2003). Consumer food handling: A review of food safety studies. Journal of Food Protection, 66(1), 130–161.
18. Özdemir, F. ve Sarı, H. (2019). Evaluation of food safety practices in mass catering institutions: A case study in university cafeterias. Food Control, 100, 1–9.
19. Şanlıer, N. (2009). The knowledge and practice of food safety by young and adult consumers. Food Control, 20, 538-542
20. Sanlier, N. (2010). The knowledge and practice of food safety by young and adult consumers. Food Control, 21(4), 464–470.
21. Şireli U.T, İplikçioğlu Çil G. ve Saner S. (2013). Gıda kaynaklı salmonella infeksiyonları ve son durum, gıda güvenliği derneği, www.ggd.org.tr.
22. Todd, E. C. D., Greig, J. D., Bartleson, C. A., and Michaels, B. S. (2008). Outbreaks where food workers have been implicated in the spread of foodborne disease. Journal of Food Protection, 71(11), 2582–2595.
23. World Health Organization. (2017). Food safety: Key facts and global challenges [Fact sheet]. WHO.
24. World Health Organization (WHO). (2020). Food Safety: Key Facts. Geneva: WHO Press.