KİNETİK MİMARLIK KAPSAMINDA UYARLANABİLİR CEPHELERİN SÜRDÜRÜLEBİLİR MİMARİYE KATKISI

Teknolojinin gelişmesi birçok konuyu olduğu gibi mimarlığı da etkilemiş; çeşitli tasarım yaklaşımları ve uygulamalar geliştirilerek yeni kavramlar ortaya çıkmıştır. Bunlardan ikisi; tasarımda hareketi temsil eden kinetik mimarlık ve özelliğinde değişiklik yaparak yapıyı dış etkenlere karşı uyumlu hale getiren uyarlanabilir cephelerdir. Bu iki kavram bireysel olarak geniş çalışma alanlarına sahip olsada, cepheye dinamik hareket özelliği kazandırılarak yapının çevreye hızlı adaptasyonunun sağlanması konusunda birleşmektedirler. Bu çalışma, kinetik mimarlık kapsamında dinamik hareketin uyarlanabilir cepheler aracılığıyla tasarıma yansıtılmasının sağladığı sürdürülebilir etkiye odaklanmaktadır. Bu doğrultuda, ilk olarak kinetik kavramının tanımı, sınırları ve mimarlığa geçişinde etkili olan sistemlerin gelişim sürecinden bahsedilmiştir. Daha sonra kinetik mimarlık ve uyarlanabilir cepheler ile ilgili gerekli tanımlamalar ve sınıflandırmalar yapılıp, ortak yaklaşımlar ifade edilerek uyarlanabilir cephelerin sürdürülebilir mimarlığa etkisinin inceleneceği kapsam belirtilmiştir. Ardından, uyarlanabilir cephelerin tasarım yaklaşımları, elemanları ve cephedeki konumlanması ile birlikte sürdürülebilir ve estetik tasarım konusunda sunduğu fırsatlar örnek uygulamalarıyla beraber ifade edilmiştir. Son olarak, uyarlanabilir cephelerin avantajları, dezavantajları ve geliştirilmesi gereken hususlardan bahsedilerek, dezavantajların giderilmesi için ideal çözümler belirtilmiştir. Yapılarda kullanıcı konforu, enerji verimliliği gibi pek çok sürdürülebilir fayda sağlaması ve dinamik etki ile estetik görünüm kazandırılması için uyarlanabilir cephelerin tasarımda kullanımının yaygınlaştırılması önerilmiştir.

The development of technology has affected architecture as well as many other subjects; new concepts have emerged by developing various design approaches and applications. Two of these; they are kinetic architecture that represents movement in design and adaptive facades that make the building compatible with external factors by changing its features. Although these two concepts individually have large working areas, they unite in ensuring the rapid adaptation of the building to the environment by giving the facade dynamic movement feature. This study focuses on the sustainable effect provided by reflecting dynamic movement into design through adaptive facades within the scope of kinetic architecture. In this regard, firstly, the definition of the concept of kinetics, its limits and the development process of the systems that were effective in its transition to architecture were mentioned. Then, the necessary definitions and classifications regarding kinetic architecture and adaptive facades are made, common approaches are expressed and the scope in which the effect of adaptive facades on sustainable architecture will be examined is specified. Then, the design approaches of adaptive facades, their elements and their positioning on the facade, as well as the opportunities they offer in sustainable and aesthetic design are expressed with sample applications. Finally, the advantages, disadvantages and issues that need to be improved of adaptive facades are mentioned and ideal solutions to eliminate the disadvantages are stated. In addition to many sustainable benefits such as user comfort and energy efficiency in buildings, it has been suggested to expand the use of adaptable facades in design to provide an aesthetic appearance with a dynamic effect.