SİNEMA FİLMLERİ ÜZERİNDEN KONUT İÇ MEKÂN ANALİZİ; HÜLYA KOÇYİĞİT FİLMLERİNDEN İKİ ÖRNEK

Türkiye’de modern iç mekân organizasyonu ile ilgili yapılan araştırmaların sınırlı kalmasında, disiplinler arası iş birliğinin eksikliği önemli etkenlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Sinema ve iç mimarlık, karşılıklı olarak birbirlerini etkileyen ve besleyen yaratıcı disiplinler olmasına rağmen, sinema aracılığıyla iç mekânın temsil biçimlerine dair derinlemesine analizler henüz yeterli düzeyde değildir. Bu eksiklik, çalışma problemini oluşturmakta ve konuyu araştırmanın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın amacı, sinema filmleri üzerinden iç mekân organizasyonunun tespit edilmesi ve geçmiş konut kültürü hakkında veri elde edilmesidir. Çalışma metodolojisi olarak, sinemada temsil edilen iç mekânların dönemsel, kültürel ve sosyoekonomik bağlamda analizini gerçekleştirmek için nitel içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi, görsel verilerin yapılandırılmış bir biçimde sistematik olarak çözümlenmesine olanak tanıyarak, sinemadaki mekânsal temsillerin daha derinlemesine anlaşılmasını sağlar. Bu araştırmada, Hülya Koçyiğit’in başrolünü üstlendiği Evlidir Ne Yapsa Yeridir (1978) ve Bir Kadın (1991) filmleri, dönemin orta gelir sosyo-ekonomik konut iç mekân kültürünü yansıtması açısından incelenmiştir. Seçilen filmlerdeki ana karakterlerin konutları, yoğun bir biçimde sahnelendiği ve daha fazla veri elde edilmesine imkân tanıdığı için diğer yapılar kapsam dışı bırakılmıştır. İncelenen konutlar, mekân organizasyonu, işlevsel dağılım ve mobilya özellikleri gibi ögeler üzerinden kodlanmış ve filmlerdeki iç mekânlar sadece fiziksel değil, dönemin sosyo-kültürel bağlamı açısından da çözümlenmiştir. Çalışma ile benzer iş birlikli araştırmaların sayısının artması, toplumsal ve sınıfsal yapının yansıması olarak konut iç mekân tarihinin belgelenmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

The lack of interdisciplinary cooperation stands out as one of the important factors in the limited research on modern interior space organization in Turkey. Although cinema and interior architecture are creative disciplines that mutually affect and nourish each other, in-depth analyses on the representation of interior space through cinema are not yet sufficient. This deficiency constitutes the problem of the study and reveals the necessity of researching the subject. The aim of the study is to determine the organization of interior space through cinema films and to obtain data on past housing culture. As the study methodology, the qualitative content analysis method was used to analyze the interior spaces represented in cinema in a period, cultural and socioeconomic context. Content analysis allows for the systematic analysis of visual data in a structured manner, providing a deeper understanding of spatial representations in cinema. In this study, the films Evlidir Ne Yapsa Yeridir (1978) and Bir Kadın (1991), starring Hülya Koçyiğit, were examined in terms of reflecting the middle-income socio-economic housing interior culture of the period. The houses of the main characters in the selected films were staged intensively and other structures were excluded from the scope because they allowed for more data to be obtained. The examined houses were coded based on elements such as space organization, functional distribution and furniture features, and the interiors in the films were analyzed not only physically but also in terms of the socio-cultural context of the period. The increase in the number of similar collaborative studies with the study aims to contribute to the documentation of the history of housing interiors as a reflection of social and class structure.