TÜRKİYE’DEKİ LİSANSÜSTÜ TEZLERDE YEŞİL ALTYAPI EĞİLİMLERİ: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ
Öz
Günümüzde kentleşmenin hızlı artışı, iklim değişikliği ve çevresel bozulma süreçleri, kentlerdeki doğal sistemleri giderek zayıflatmakta ve ekolojik, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliği tehdit etmektedir. Bu bağlamda, ekosistem hizmetlerini artıran, kentsel dirençliliği güçlendiren ve sürdürülebilir kentleşmeyi destekleyen bir araç olarak yeşil altyapı yaklaşımı önemli bir konum kazanmıştır. Ancak Türkiye’de yeşil altyapı konusundaki lisansüstü akademik araştırmaların gelişim eğilimlerini ve mevcut durumunu bütüncül biçimde ele alan çalışmaların sınırlı olması, alanda önemli bir boşluğa işaret etmektedir. Bu çalışma, bibliyometrik yöntemlerle Türkiye’deki yeşil altyapı konulu lisansüstü tezleri analiz ederek araştırma eğilimlerini, tematik odakları ve gelişim örüntülerini belirlemeyi amaçlamaktadır. 2011–2025 yılları arasında tamamlanan toplam 99 tez; tez türü, sayfa sayısı, kaynak kullanımı, anahtar kelimeler, üniversite türü, enstitü ve bölüm değişkenleri açısından incelenmiş ve tematik olarak sınıflandırılmıştır. Bulgular, son beş yılda araştırmalarda belirgin bir artış olduğunu ve çalışmaların özellikle mavi-yeşil altyapı, sürdürülebilirlik ve dirençlilik, kentsel tasarım ve peyzaj temalarında yoğunlaştığını göstermektedir. Yeşil çatılar, dikey yeşillendirme, biyoçeşitlilik ve ekosistem hizmetleri gibi konuların sınırlı ele alınması ise gelecekteki araştırmalar için önemli potansiyel alanlara işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Mavi ve Yeşil Altyapı, Peyzaj Mimarlığı, Sistematik Derleme, Araştırma Eğilimleri, Tematik Analiz
Kaynakça
- Ak, M. A. (2022). Sürdürülebilir yeşil kampüs alanlarının planlaması ve tasarımı üzerine bir master plan çalışması: İzmir Demokrasi Üniversitesi Uzundere yerleşkesi örneği (Publication Number 728252) [Yüksek Lisans Tezi, İzmir Demokrasi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Akay, B. (2025). İklim değişikliği ile mücadelede yeşil altyapının rolü (Publication Number 926667) [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Akay, Ö. (2022). Yeşil altyapı sistemleri ve unsurlarının peyzaj tasarım ölçeğinde irdelenmesi; Düşler vadisi Riva projesi (İstanbul) örneği (Publication Number 769750) [Yüksek Lisans Tezi, Artvin Çoruh Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Akbaş, İ., & Kırımlı, E. N. (2025). İklim Değişikliği Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi: Akademik Eğilimler ve Odak Alanları. Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 80-106.
- Akkaya, M. A., Odabaş, H., & Polat, C. (2019). Bilimsel bilgi üretiminde Çankırı odaklı bir kesit: Çankırı konulu lisansüstü tezlerin niceliksel analizi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 7(1), 95-118.
- Akliman, S. (2023). Afete dirençli kent oluşturma sürecinde doğa tabanlı çözümler ve yeşil altyapı sistemlerinin değerlendirilmesi: Elazığ örneği (Publication Number 843057) [Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Aksoy, S. (2016). Yeşil alt yapı teknikleri kullanımı ile kentsel akarsuların ekolojik sürdürülebilirliğinin yeniden sağlanması (Publication Number 449105) [Yüksek Lisans Tezi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Aktaş, S. (2023). Kent içi turizm - rekreasyon koridorlarında iklim değişikliğine yönelik çözüm önerileri (Publication Number 838363) [Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Akyazı, N. (2019). Kentsel açık ve yeşil alanların ekolojik zonlarla ilişkilendirilmesi: Aksaray örneği (Publication Number 566087) [Yüksek Lisans Tezi, Aksaray Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Akyıldız, N. A. (2023). Biyofilik tasarım konulu lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Kent Akademisi, 16(2), 879-904.