AKİRA KUROSAWA’NIN MACBETH UYARLAMASI: ÖRÜMCEĞİN ŞATOSU’NDAKİ MACBETH
Öz
Sinema, hikâye anlatmanın en güçlü yöntemlerinden biridir. Edebiyat, sinemanın bir sanat formu olarak rüştünü ispatlamaya çalıştığı ilk zamanlardan bu yana en önemli hikâye kaynaklarından biri olmuştur. Edebiyattan sinemaya yapılan uyarlamalar her iki sanat formunun anlatım imkânlarının karşılaştırılmasını zorunlu kılar. Edebiyatçılar, her şeyden önce karakterlerin iç dünyalarını sergileme konusunda sinemacılara göre avantajlı bir konumdadır. Sinemacılar ise göstererek anlatmanın gücüne sahiptir. Edebi eserleri sinemaya uyarlamanın güçlükleri hakkındaki çalışmalar geniş bir literatür oluşturur. Bu çalışmada, François Truffaut’nun (1987) Alfred Hitchcock ile gerçekleştirdiği ünlü söyleşide Hitchcock’un uyarlamalar konusunda dile getirdiği bir argümandan yola çıkılmıştır. Hitchcock’a göre, birinci sınıf edebi eserlerden birinci sınıf filmler üretmek imkânsız denecek kadar zordur; çünkü bu eserler öncelikle yazarlarının başarısıdır. Bu çalışmanın amacı, Hitchcock’un söz konusu tartışmalı argümanına karşı çıkarak birinci sınıf edebi eserlerden de birinci sınıf sinema uyarlamaları yapılabileceğini göstermektir. Bu çerçevede, Akira Kurosawa’nın (1910-1998) Örümceğin Şatosu (Kumonosu-jô) adıyla gerçekleştirdiği Macbeth uyarlaması amaçlı örneklem olarak seçilmiştir. Macbeth, William Shakespeare’in (1564-1616) en güçlü eserlerinden biridir. Japon sinemasının büyük ustası Akira Kurosawa’nın Macbeth oyunundan yaptığı uyarlama doküman incelemesi yöntemiyle tematik olarak analiz edilmiştir. Görüntülerle hikâye anlatmayı bilen bir sinemacının dehası, güçlü bir edebi eserin, orijinali ile boy ölçüşebilecek bir yetkinlikle sinemaya uyarlanabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adaptation. (2019). Oxford English Dictionary içinde. Erişim adresi: https://www.lexico.com/en/definition/adaptation
- Bazin, A. (2011). Sinema Nedir?. İbrahim Şener (çev.). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
- Çalışkan, H. (1992). Kralı Öldürmek: Bir Politik Trajedi Olarak Macbeth. Tiyatro Araştırmaları Dergisi 10, 67-76.
- Çetin, Z. (1999). Bir Anlatı Formu Olan Romanın Sinemaya Uyarlanması (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Eagleton, T. (2011). William Shakespeare. Cüneyt Yalaz (çev.). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
- Eisenstein, S. M. (1975). Bir Sinemacının Düşünceleri (1975). Azmi Arna (çev.). İstanbul: Yol Yayınları.
- Halman, T. S. (1991). Kahramanlar ve Soytarılar: Shakespeare’in Dünyası. İstanbul: Cem Yayınevi.
- İlhan, A. (1985). Attilâ İlhan’la Edebiyat-Sinema İlişkisi Üzerine. Aytekin Hatipoğlu (söyleşi). Video Sinema 9, 80-81.
- Jackson, R. (2007). From Play-Script to Screenplay. Russell Jackson (ed.). Shakespeare on Film. UK: Cambridge University Press. 15-34.
- Kayaoğlu, E. (2016). Edebiyat ve Film: Edebiyat Bilimi Yaklaşımıyla Film Çözümlemesine Giriş. İstanbul: Hiperlink Yayınları.