The Effects of Unconventional Monetary Policy Instruments on Price and Financial Stability: The Case of CBRT

Öz

Anahtar Kelimeler

• Unconventional Monetary Policy Tools

GELENEKSEL OLMAYAN PARA POLİTİKASI ARAÇLARININ FİYAT İSTİKRARI VE FİNANSAL İSTİKRARA ETKİLERİ: TCMB ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) geleneksel olmayan para politikası çerçevesinin, fiyat istikrarı ve finansal istikrara olan etkilerini analiz etmektir. Çalışmada 2013:01 – 2020:12 dönemini kapsayan ve aylık gözlem verilerinden oluşturulan “Geleneksel Olmayan Para Politikası” araç seti (Rezerv Opsiyon Mekanizması (ROM), Geç Likidite Faiz Oranı (GLP), TCMB Borç Alma / Borç Verme Faizi) ile finansal istikrarı temsilen döviz kuru ve fiyat istikrarını temsil eden TUFE değişkeni arasındaki ilişkiler incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda öncelikle Genişletilmiş Dickey Fuller Testi (ADF) ve Zivot-Andrews Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi yardımı ile verilerin zaman serisi özellikleri araştırılmış olup, Johansen Eşbütünleşme (Cointegration) Testi ile geleneksel olmayan para politikasının fiyat istikrarı ve finansal istikrar ile eşbütünleşme ilişkileri analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel Olmayan Para Politikası Araçları
• Fiyat İstikrarı
• Finansal İstikrar
• Johansen Analizi

Kaynakça

1. Adhikari, R., & Agrawal, R. (2013). An Introductory Study on Time Series Modeling and Forecasting, Lambert Academic Publishing, Saarbrücken, Germany.
2. Akçelik, Y., Ermişoğlu, E., Oduncu, A., & Taşkın, T. (2012). Ek Parasal Sıkılaştırma’nın Döviz Kurları Üzerindeki Etkisi, CBT Research Notes in Economics, No: 12/30.
3. Altavilla, C., Brugnolini, L., Gürkaynak, R.S., Motto, R., & Ragusa, G. (2019). Measuring Euro Area Monetary Policy, European Central Bank Working Paper Series No 2281.
4. Altuntaş, M. (2019). Rezerv Opsiyon Mekanizması ile Uluslararası Rezerv İlişkisi, BAİBU Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3/Güz), 595-609.
5. Başçı E. (2012). ‘Zorunlu Karşılıklar ve Diğer Makro- İhtiyati Tedbirler: Gelişmekte olan Ülkeler Deneyimleri’ Konferansı Açılış Konuşması. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/50e02fca-8df1-4567-8179-ec1cb3bc2b12/Basci-ZorunluKarsilikkonusma.pdf?MOD=AJPERES&attachment=true&CACHE , Erişim Tarihi: 29.07.2021.
6. Baumeister, C., & Benati, L. (2013). Unconventional Monetary Policy and the Great Recession: Estimating the Macroeconomic Effects of a Spread Compression at the Zero Lower Bound, International Journal of Central Banking, 9(2), 165-212.
7. Belke, A. (2018). The Effectiveness of the FED’s Quantitative Easing Policy - A Survey of the Econometrics. Estudios de Economia Aplicada, 36(1), 291-308.
8. Board of Governors of the Federal Reserve System (2019). Open Market Operations, https://www.federalreserve.gov/monetarypolicy/openmarket.htm , Erişim Tarihi: 24.07.2021.

9. Beirne, J., Dalitz, L., Ejsing, J., Grothe, M., Manganelli, S., Monar, F., Sahel, B., Sušec, M., Tapking, J., & Vong, T. (2011), “The impact of the Eurosystem’s covered bond purchase programme on the primary and secondary markets”, ECB Occasional Paper Series, No 122, 1-34.
10. Böcüoğlu, M. E. (2015). Rezerv Opsiyon Mekanizmasının Banka Davranışlarına Etkisi, TCMB Uzmanlık Tezi, Ankara.
11. Çakmur Yıldırtan, D. (2011). E-Views Uygulamalı Temel Ekonometri, Türkmen Kitabevi, İstanbul.
12. Darıcı, B. (2012). Finansal İstikrar ve Finansal İstikrara Yönelik Kamusal Sorumluluk Çerçevesinde Para Politikası: Türkiye Analizi, Bankacılar Dergisi, 83, 34-66.
13. Dell’Ariccia, G., Rabanal, P., & Sandri, D. (2018). Unconventional Monetary Policies in the Euro Area, Japan, and the United Kingdom. The Journal of Economic Perspectives, 32(4), 147-172.
14. Dickey, D.A., & Fuller, W.A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root, Journal of the American Statistical Association, 74, 427-431.
15. Elbourne, A. Ji, K., & Duijndam, S. (2018). The Effects of Unconventional Monetary Policy in the Euro Area, CBP Netherlands Bureau For Economic Policy Analysis, CBP Discussion Paper No: 371.
16. Ergin, A., & Aydın, H. İ. (2017). Finansal İstikrarı Sağlamaya Yönelik Bir Araç: Rezerv Opsiyon Mekanizması, Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 7(1/1), 63-75.
17. Eroğlu, N., & Kara, F. (2017). Türkiye’de Makro İhtiyati Para Politikası Araçlarının Makroekonomik Değişkenlere Etkisinin VAR Analizi ile İncelenmesi. İstanbul İktisat Dergisi, 67(2), 59-88.
18. European Central Bank, (2020). Asset Purchase Programmes, https://www.ecb.europa.eu/mopo/implement/omt/html/index.en.html, Erişim Tarihi: 31.10.2020.
19. Federal Reserve Bank, FOMC Statements, (2011). https://www.federalreserve.gov/monetarypolicy/fomchistorical2011.htm, Erişim Tarihi: 19.10.2021.
20. Federal Reserve Bank, (2020). https://www.federalreserve.gov , Erişim Tarihi: 25.12.2020.
21. Federal Reserve Bank of New York, (2021). https://www.newyorkfed.org/research , Erişim Tarihi: 10.08.2021.
22. Federal Reserve Board of Guvernors, (2019). Total Assets of the Federal Reserve, https://www.federalreserve.gov/monetarypolicy/bst_recenttrends.htm, Erişim Tarihi: 10.08.2021.
23. Gambacorta, L., Hofmann, B., & Peersman, G. (2014). The Effectiveness of Unconventional Monetary Policy at the Zero Lower Bound: A Cross-Country Analysis, Journal of Money, Credit, and Banking, 46(4), 615-642.
24. Gujarati, D. N. (2004). Temel Ekonometri, 8. Baskı, (Çev. Ü. Şenesen, & G. Günlük Şenesen), Literatür Yayıncılık, İstanbul.
25. Köse, Y. Atik, M., & Yılmaz, B. (2015). Türkiye için Negatif Faiz Oranının Uygulanabilirliği ve Analitik Olarak İncelenmesi, Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 7(13), 321-339.
26. Kuttner, K. N. (2018). Outside the Box: Unconventional Monetary Policy in the Great Recession and Beyond, National Bureau of Economic Research, Journal of Economic Perspectives, 32, 121-46.
27. Lang, V. F., & Tavares, M. (2018). "The distribution of gains from globalization", IMF Working Paper 18/54, Washington, D.C.: IMF.
28. Nkoro, E., & Uko, A. K. (2016). Autoregressive distributed lag (ARDL) cointegration technique: Application and Interpretation. Journal of Statistical and Econometric Methods, 5(4), 63-91.
29. Peersman, G. (2011). “Macroeconomic Effects of Unconventional Monetary Policy in the Euro Area”, European Central Bank, Working Paper Series No: 1397.
30. Peersman, G. (2014). “The Effectiveness of Unconventional Monetary Policies”, Gent University Working Paper No. 875, Gent: University of Gent.
31. Perera, R. A. A. (2010). “Monetary Policy İn Turbulent Times: Impact of Unconventional Monetary Policies”, Central Bank of Sri Lanka International Research Conference, 1-68, https://www.cbsl.gov.lk/sites/default/files/Unconventional_Monetary_Policies_Full.pdf , Erişim Tarihi: 03.08.2021.
32. Slaughter, M. J., & Swagel, P. (1997). "The Effect of Globalization on Wages in the Advanced Economies", IMF Working Paper WP/97/43, Washington, D.C.: IMF.
33. Smaghi, L.B. (2009). Conventional and Unconventional Monetary Policy, BIS Review 52, https://www.bis.org/review/r090429e.pdf , Erişim Tarihi: 27.17.2021.
34. Şeker, H., & Demirel, B. (2019). 2008 Finansal Krizi Sonrası Para Politikası Üzerine Teorik Bir İnceleme, Politik Ekonomik Kuram, 3(1), 1-18.
35. TCMB, (2013). Para Politikası Çerçevesi, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/4e99834e-179b-4a08-820c-f2b259032afd/ParasalAktarim.pdf?MOD=AJPERES, Erişim Tarihi: 02.08.2021.
36. TCMB (a) (2020). Temel Ekonomik Gelişmeler Raporu, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/4f205aec-e764-458d-99b9-49823c788e6c/Temel+Ekonomik+Geli%C5%9Fmeler_18+Ekim.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-4f205aec-e764-458d-99b9-49823c788e6c-nOjvcyH, Erişim Tarihi: 10.08.2021.
37. TCMB (b) (2020). 100 Soruda Merkez Bankacılığı, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/2d9f2c1d-18eb-4124-8fd9-a4ea189a24ad/100+Soruda+TCMB+web.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-2d9f2c1d-18eb-4124-8fd9-a4ea189a24ad-mR8fxaz, Erişim Tarihi: 09.08.2021.
38. TCMB (c) (2020). Açık Piyasa İşlemleri Sayfası, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/tr/tcmb+tr/main+page+site+area/acik+piyasa+islemleri/ihale+ile+gerceklestirilen+repo+islemleri+verileri, Erişim Tarihi: 13.08.2021.
39. TCMB (a) (2021). Faiz Oranları Sayfası, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Temel+Faaliyetler/Para+Politikasi/Merkez+Bankasi+Faiz+Oranlari/faiz-oranlari , Erişim Tarihi: 29.07.2021.
40. TCMB (b) (2021). Geç Likidite Penceresi Faiz Oranları Sayfası, https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/tr/tcmb+tr/main+menu/temel+faaliyetler/para+politikasi/merkez+bankasi+faiz+oranlari/gec+likidite+penceresi+%28lon%29, Erişim Tarihi: 30.07.2021.
41. T.C.M.B. Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Sayı: 2011/10, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/01/20110124M1-1.htm, Erişim Tarihi: 29.07.2021.
42. Vural, U. (2013). Geleneksel Olmayan Para Politikalarının Yükselişi, TCMB Yayınları, Ankara. 63-75.