Dijitalleşmenin Muhasebe Meslek Mensupları Üzerine Etkilerinin Analizi: 2020-2024 Yılları Arasında Yapılan Akademik Çalışmaların İncelenmesi

Öz

Muhasebe meslek mensupları, hem devlet hem de mükellef açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Devlet, muhasebe meslek mensubunu, verginin doğru tahakkuku ve tahsilatı konusunda, mükellef ise daha az vergi ödeyebilmenin bir aracısı olarak tanımlamaktadır. Muhasebe sürecinin geleneksel anlayıştan uzaklaşarak teknolojik uygulamalar üzerinden gerçekleştirilmesi devlet, muhasebe meslek mensubu ve mükellef açısından birçok avantaj ve dezavantaj yaratmaktadır. Bu değişim dijitalleşme olarak tanımlanmaktadır. Dijitalleşme, muhasebe mesleğinde önemli dönüşümler yaratmaktadır. Teknolojinin entegrasyonu, muhasebe işlemlerinin daha verimli ve doğru bir şekilde yapılmasını sağlarken, bazı zorlukları da beraberinde getirmektedir. Teknolojik gelişmelere uyum sağlamak ve sürekli olarak kendini güncellemek, muhasebecilerin meslekî başarılarını sürdürebilmeleri için kritik öneme sahiptir. Muhasebe mesleğinin dijitalleşmesi, verimlilik, veri analizi, zaman tasarrufu, doğruluk ve erişilebilirlik gibi birçok olumlu yanın yanı sıra güvenlik, maliyet, sistemsel hatalar ve insan kaynağı gereksinimleri gibi bazı olumsuz yanları da beraberinde getirmektedir. Dijital dönüşümün başarılı olabilmesi için muhasebe meslek mensuplarının bu zorluklarla başa çıkabilmesi ve teknolojiyi etkin bir şekilde kullanabilmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı dijitalleşmenin muhasebe meslek mensuplarına etkilerini ve muhasebe uygulamalarındaki değişimi ortaya koymaktır. Özellikle çalışmada hem devlet açısından hem de mükellef açısından muhasebe meslek mensuplarının önemi ortaya konulmaktadır. Bu amaca ulaşmak için literatürde 2020-2024 yılları arasında bu alanda yapılmış akademik çalışmalar, kurum ve kuruluşların raporları incelenmiş ve muhtemel etkileri tanımlanmıştır. Çalışmalar, muhasebede dijitalleşmenin uygulanmasıyla verimlilik, iş kalitesi, memnuniyet ve motivasyonda önemli gelişmeler olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle muhasebe meslek mensuplarının teknolojiye uyum sağlamasının gerekli olduğu aksi durumda mesleğini kaybedeceği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemeler, muhasebe meslek mensuplarının teknolojik yeniliklere uyum sağlamasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Uyum sağlayamayanların işsiz kalabileceği veya diğer meslek mensuplarına oranla daha az kazanacağı ve muhasebe mesleğinin zamanla danışmanlık hizmeti sunan bir yapı haline dönüşeceği çalışmalarda ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe
• Dijitalleşme
• Dijital Dönüşüm
• Muhasebe Meslek Mensubu
• Etki

Analysis of the Effects of Digitalization on the Members of the Accounting Profession: Examining the Academic Studies Conducted Between 2020-2024

Öz

Members of the accounting profession play an important role for both the state and the taxpayer. The government defines the accounting profession as an intermediary for the correct accrual and collection of tax, and the taxpayer as an intermediary for paying less tax. The realization of the accounting process through technological applications by moving away from the traditional understanding creates many advantages and disadvantages for the state, members of the accounting profession and taxpayers. This change is defined as digitalization. Digitalization creates significant transformations in the accounting profession. While the integration of technology enables accounting transactions to be performed more efficiently and accurately, it also brings some challenges. Adapting to technological developments and constantly updating oneself is critical for members of the accounting profession to maintain their professional success. The digitalization of the accounting profession brings many positive aspects such as efficiency, data analysis, time saving, accuracy and accessibility, as well as some negative aspects such as security, cost, systemic errors and human resource requirements. In order for digital transformation to be successful, it is important for members of the accounting profession to cope with these challenges and use technology effectively. The aim of this study is to reveal the effects of digitalization on accounting professionals and the change in accounting practices. In particular, the study reveals the importance of accounting professionals for both the government and the taxpayer. In order to achieve this goal, academic studies, reports of institutions and organizations in this field between 2020 and 2024 were examined in the literature and their possible impacts were identified. Studies reveal significant improvements in productivity, job quality, satisfaction and motivation with the implementation of digitalization in accounting. In particular, it is emphasized that it is necessary for accounting professionals to adapt to technology, otherwise they will lose their profession. As a result of the examinations, it is revealed that it is mandatory for accounting professionals to adapt to technological innovations. It has been revealed in the studies that those who cannot adapt may be unemployed or earn less than other professionals and that the accounting profession will turn into a structure that provides consultancy services over time.

Anahtar Kelimeler

• Accounting
• Digitalization
• Digital Transformation
• Members of the Accounting Profession
• Impact

Kaynakça

1. Referans1 Ağaç, S. (2020). Dijital Okuryazarlığın Finansal Okuryazarlık Üzerine Etkisi: Batı Akdeniz Örneği. Yüksek Lisans Tezi. T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı. Isparta.
2. Referans2 Anitha, K., M. & Kumar, Dinesh, G., R. (2023). The Digitalization of Accounting in Modern Business: An Analytical Pedagogy Through Benefits and Challenges of Digitalization. Journal of Propulsion Technology, 44 (4), 5428-5434. https://www.propulsion techjournal.com/index.php/journal/article/view/1917
3. Referans3 Aytekin, A., Erdoğan, Y. & Kavalcı, K. (2016). “Yeni Bir İş Modeli: Muhasebe Alanında Bulut Bilişim”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı, ss. 46-62.
4. Referans4 Borges, F. S. A., Laurindo, F.J.B., Spinola, M.M., Gonçalves, & Mattos, C.A. (2021). The Strategic Use of Artificial Intelligence in The Digital Era: Systematic Literature Review and Future Research Directions. International Journal of Information Management, 57, 1-16.
5. Referans5 Fidan, M., & Cura Yeleğen, H. (2022). Öğretmenlerin Dijital Yeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi ve Dijital Yeterlik Gereksinimleri. Ege Eğitim Dergisi, 23(2), 150-170. https://doi.org/10.12984/egeefd.1075367
6. Referans6 Floştoiu, S. (2024). The Impact of Digitalization on the Accounting Profession. International conference KNOWLEDGE-BASED ORGANIZATION, Sciendo, vol. 30 no. 2, pp. 1-7. https://doi.org/10.2478/kbo-2024-0049
7. Referans7 Gelir İdaresi Başkanlığı. (2023). Vergi Usul Kanunu. https://www.gib.gov.tr, Erişim Tarihi: 21.07.2024.
8. Referans8 Gonçalves, M.J.A.; da Silva, A.C.F.; Ferreira, C.G. (2022). The Future of Accounting: How Will Digital Transformation Impact the Sector?, Informatics, 9, 19. https://doi.org/10.3390/informatics9010019

9. Referans9 Gürbüz, C. (2024). Mesleki ve Teknik Eğitim Beceri Sistemlerinin Dijitalleşmesi. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 15(29), 199-222. https://doi.org/10.58689/eibd.1445906
10. Referans10 Karaca, H., & Gümüş, A.. (2023). “Dijital Dönüşümde Muhasebe Meslek Mensuplarının Yaşadığı Sorunlar ve Çözüm Önerileri: Nitel Bir Araştırma” Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi (Yıl: 2023, Sayı: 70, Sayfa: 289- 306) https://doi.org/10.55322/mdbakis.1248101
11. Referans11 KGK, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, https://www.kgk.gov.tr/, Erişim Tarihi: 25.07.2024).
12. Referans12 Kelly, Jane E., Barrow, P. & Epstein, L. (2016). Bookkeeping For Dummies, John Wiley & Sons, US.
13. Referans13 Lase, D. (2019). Education and industrial revolution 4.0, Journal Handayani, 10(1), 48–62.
14. Referans14 Menteşe, S., & Menteşe, C. D. (2023). Dijitalleşen Dünyada Yöneticilerin Değişen Karar Mekanizmaları. Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 153-173. https://doi.org/10.61337/tusbd.1362971
15. Referans15 Mert, H, Güner, M. & Duyar, G. (2022). “Dijitalleşme Sürecinin Gelişimi ve Muhasebe Uygulamalarına Etkileri Yönünden İstanbul İlinde SMMM’ler Üzerinde Bir Araştırma” Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Sayı:66, Sayfa: 195-218) https://doi.org/10.55322/mdbakis.1055937
16. Referans16 Özbek, A. (2024). Muhasebe Mesleğinde Dijitalleşmenin Bağımsız Çalışan Muhasebe Meslek Mensuplarının İş Becerikliliği Üzerindeki Etkisi, İşletme Araştırmaları Dergisi, 16 (3), 1997-2008.
17. Referans17 Rauramo, P. (2021). Perceived Effects of Digitalization on Accounting Profession and Identity of Accounting Professionals: A field study in Finnish accounting firms and departments, Master’s Thesis, Accounting, Aalto University School of Business.
18. Referans18 Resende, M., S. (2024). Impacts of Accounting Digitization on the Profession of Accountants and Productivity: A Case Study, European Journal of Applied Business and Management, https://doi.org/10.58869/EJABM
19. Referans19 Sabuncu, B. (2022). The Effects Of Digital Transformation On The Accounting Profession. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 103-115. http://doi.org/10.25287/ohuiibf.974840.
20. Referans20 Savić, B. & Pavlović, V. (2023). Impact of Digitalization on the Accounting Profession. In: Benković, S., Labus, A., Milosavljević, M. (eds) Digital Transformation of the Financial Industry. Contributions to Finance and Accounting. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-23269-5_2.
21. Referans21 Sayıştay Başkanlığı. (2021). Kamu Yönetiminde Denetimin İşlevleri, Dinamikleri ve Geleceği, https://www.sayistay.gov.tr/files/2973_KYD%20TEMEL%20PARAD%C4%B0GMALAR,%20DE%C4%9E%C4%B0%C5%9E%C4%B0M%20VE%20YEN%C4%B0%20Y%C3%96NEL%C4%B0%C5%9ELER-kpkl%C4%B1.pdf.
22. Referans22 Sermaye Piyasası Kurulu (SPK). (2023). Sermaye Piyasası Kanunu. https://www.spk.gov.tr, Erişim Tarihi: 21.07.2024.
23. Referans23 Kruskopf, S.; Lobbas, C.; Meinander, H.; Söderling, K.; Martikainen, M.; Lehner, O. (2020). Digital Accounting and the Human Factor: Theory and Practice. ACRN J. Finance Risk Perspect, 9, 78–89, https://doi.org/10.35944/jofrp.2020.9.1.006.
24. Referans24 TÜRMOB, Kavramsal Çerçeve, https://www.turmob.org.tr/Commons/FileContent/0fb6be9f-0103-4101-9b4c-e9d801b6f8e8/Icerik, Erişim Tarihi: 26.07.2024.
25. Referans25 Tran-Nam, B., Lignier, P., & Evans, C. (2016). The İmpact Of Recent Tax Changes On Tax Complexity And Compliance Costs: The Tax Practitioners’ Perspective. Australian Tax Forum, 31, 455-479.
26. Referans26 Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB). (2022). Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Raporları. https://www.tcmb.gov.tr, Erişim Tarihi: 21.07.2024).
27. Referans27 Uzun, E. (2019). “İşletme Büyüklüklerinin Muhasebe Kalitesi Üzerine Etkisi”. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(2), 101-111. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/43544/521418
28. Referans28 Uzun, E., Sezer, İ., & Kuytan, E. (2022). Dijitalleşmenin Muhasebe Meslek Mensuplarına Etkileri: Şırnak İli Örneği. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 4(2), 15-31. https://doi.org/10.47138/jeaa.1185492
29. Referans29 Yürekli, E, Gönen, S. & Şahiner, A. (2016). E-Fatura Uygulamasına İlişkin Bir Değerlendirme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(35), 290-302. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2024/05/2024-Nisan-Aylik-Butce-Gerceklesme-Raporu.pdf, Erişim Tarihi: 03.08.2024)