Economic Activities in the Context of Cultural Economics: A Study on the Syriacs of Mardin

Yıl 2026, Sayı: 17 , 65 - 97 , 31.03.2026

İsa Bucak

https://doi.org/10.55119/artuklukaime.1711186

https://izlik.org/JA48KW98UF

Öz

Economic activities have been one of the societal issues that have occupied humanity in the struggle for survival for many years. It has been observed that studies on the economic activities of Syriacs, both across Turkey and specifically in the region, are insufficient in the literature. This study reveals how cultural differences, which fall within the scope of cultural economics, shape economic activities. In this research, the economic activities of Syriacs in Mardin’s labor force were examined within the context of cultural economics through semi-structured interviews, one of the qualitative research methods. Therefore, the study reveals: i) how migration has affected economic activities, ii) the relationship between the economic activities produced by Syriacs living in Mardin and their religious beliefs,
iii) the unique characteristics that distinguish Syriacs' economic activities from those of other people in the region, and iv) how supportive aids and incentives have influenced the economic engagement of Syriacs.

Anahtar Kelimeler

Economics , Cultural Economics , Syriacs , Economic Activities , Qualitative Research Method

Kültürel İktisat Bağlamında Ekonomik Faaliyetler: Mardin Süryanileri Üzerine İnceleme

https://izlik.org/JA48KW98UF

Öz

Ekonomik faaliyetler yaşam mücadelesinde insanoğlunu yıllardır meşgul eden toplumsal konulardan biri olmuştur. Türkiye genelinde ve bölge özelinde Süryanilerin ekonomik faaliyetleri ile ilgili literatürde çalışmaların yetersiz olduğu göze çarpmıştır. Bu çalışmada kültürel iktisadın kapsamına giren kültürel farklılıkların ekonomik faaliyetleri nasıl şekillendirdiği ortaya konulmuştur. Bu çalışmada Mardin işgücündeki Süryanilerle nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşmeler üzerinden kültürel iktisat bağlamında Süryanilerin ekonomik faaliyetlerinin incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle çalışmada i) Göçlerin ekonomik faaliyetleri nasıl etkilediği, ii) Mardin’de yaşayan Süryanilerin ürettikleri ekonomik faaliyetler ve dini inançlarla arasındaki ilişki, iii) Süryanilerin ekonomik faaliyetlerin diğer bölge insanlardan farklı kılan kendilerine has özelliklerin olduğu, iv) Destekleyici yardımların ve teşviklerin Süryanilerin ekonomik etkinliğini nasıl etkilediği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

İktisat , Kültürel İktisat , Süryaniler , Ekonomik Faaliyetler , Nitel Araştırma Yöntemi.

Etik Beyan

Bu çalışma için İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 27/07/2023 tarih ve E.325895 sayılı kararınca “Etik Kurul Onayı” alınmıştır.

Kaynakça

• Aktan, C. C., & Yay, S. (2018). Nobel Ekonomi Ödülü Sahibi Douglass C. North’un İktisat Bilimine Katkıları: Yeni İktisat Tarihi ve Kurumsal İktisat. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 10(2), 62-82.
• Aktan, C.C. & Yay, S. & S. Göcen (ed.) (2021). İktisat ve Metodoloji, (İktisat Biliminde Kapsam, Yöntem ve Sınırlar). İzmir: SOBİAD Hukuk ve İktisat Araştırmaları Yayınları, ekitap Serisi.
• Aktaş, M. T. (2014). Göç olgusu ekonomik kalkınmada itici güç olabilir mi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 37-48.
• Alesina, A., & Giuliano, P. (2015). Culture and Institutions. Journal of Economic Literature, 53(4), 898-944.
• Ashraf, Q., & Galor, O. (2011). Cultural Diversity, Geographical Isolation, and the Origin of the Wealth of Nations. NBER Working Paper No. 17640.
• Baç, M. (2007). İktisadi Analizin Disiplinlerarası Uygulamalarında Durum ve Öngörüler. Türkiye Bilimler Akademisi: İktisat Öngörü Çalışması 2003-2023, 1-22.
• Bakır, M. Şirin. (2025). Türkiye'nin sosyo-politik dönüşümü ve Süryaniler: Mardin il örneği, Yayınlanmamış Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı.
• Bal, H. (2014). Sosyolojide Yöntem ve Araştırma Teknikleri. İstanbul: Sentez Yayıncılık.
• Barber, W. J. (1997). İktisadi Düşünce Tarihi (2. Baskı). İstanbul: Şule Yayınları.
• Baş Dinar, G. (2015). İktisadi sosyolojiden yeni iktisat sosyolojisine: İktisat ve sosyoloji ilişkisinin değişen yüzü. Sosyoekonomi, 23(26), 25-44.
• Bilge, Y. (1996). Süryaniler: Anadolu’nun Solan Rengi. İstanbul: Yeryüzü Yayınları.
• Buğra, A. (1995). İktisatçılar ve İnsanlar. İstanbul: İletişim Yayinlari.
• Bülbül, M. (2005). Türkiye ‘nin Süryanileri. İstanbul:Tasam Yayınları.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş.& Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
• Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. Ankara: Siyasal kitabevi.
• Coase, R. (1998). The New Institutional Economics. American Economic Review, Papers and Proceedings, 88(2), 72-74.
• Demir, Ö. (1996). İktisatta yöntem tartışmaları. Ankara: nugVadi Yayınları.
• Dicle Kalkınma Ajansı, DİKA, Destekler, https://www.dika.org.tr/destekler.
• Dicle Kalkınma Ajansı, DİKA, Kurumsal, Faaliyet Raporları, 2024 Yılı Faaliyet Raporu, https://www.dika.org.tr/dokumanflipbook/faaliyet-raporlari/14/0.
• Doğanay, A., Ataizi, M., Şimşek, A., Balaban Salı, J., & Akbulut, Y. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
• Dumludağ, D. (2014). Kurumlar, Kurumsal Değişim ve Ekonomik Kalkınma, Kalkınmada Yeni Yaklaşımlar (ss. 15-36). Ankara: İmge Kitabevi.
• Ergün, S., & Atay Polat, M. (2022). Göç, Cinsiyet ve İşsizlik Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye’de Gelişme Düzeyine Göre Bölgelerin Kıyaslanması. Göç Dergisi, 9(1), 107-126.
• Eroğlu, M. Y. (2018). Kurumsal İktisatta Açılan Yeni Bir Pencere: Douglass C. North Perspektifinden Kurumların Değerlendirilmesi. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(2), 163-178.
• Everi, N. (2023). Süryani Köyleri: Tarihin Sessiz Tanıkları. İstanbul: E Yayınları.
• Fellner, A. (2008). Role of Culture in Economic Development: China Study of China and Latin America. USF Tampa Graduate Theses and Dissertations.
• https://digitalcommons.usf.edu/etd/236.
• Fernandez, R. 2008. Culture and Economics, (Ed.S. N. Durlauf & L. E. Blume), The New Palgrave Dictionary of Economics, New York: Oxford University Press. 330-340.
• Gagliardi, F. (2008). Institutions and economic change: A critical survey of the new institutional approaches and empirical evidence. The Journal of Socio-Economics, 37(1), 416-443.
• Greif, A. (1993). Contract enforceability and economic institutions in early trade: The Maghribi traders' coalition. The American economic review, 525-548.
• Greif, A. (1994). Cultural beliefs and the organization of society: A historical and theoretical reflection on collectivist and individualist societies. Journal of political economy, 102(5), 912-950.
• Guiso, L., Sapienza, P., & Zingales, L. (2006). Does Culture Affect Economic Outcomes?. Journal of Economic Perspectives, 20(2), 23-48.
• Güvenç, B. (1979). İnsan ve kültür (3. Baskı). İstanbul: Remzi Kitap Evi.
• Harrison, L.E. (1992), Who Prospers? How Cultural Values Shape Economic and Political Success. New York: Harper Collins, Basic Books.
• Işık O. & Pınarcıoğlu M.M. (2011). Nöbetleşe Yoksulluk (8. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
• İris, M. (2003), Bütün Yönleriyle Süryaniler, Ekol Yayıncılık, İstanbul.
• Jenks, C. (2007). Altkültür: Toplumsalın Parçalanışı. (Çev. Nihal Demirkol), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Jourdain, A., & Naulin, S. (2016). Pierre Bourdieu’nün Kuramı ve Sosyolojik Kullanımları. (Çev. Öykü Elitez). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Keske, M. (2010). “Mardin’de Süryaniler: nüfus hareketlilikleri ve nedenleri”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı.
• Kingston, C., & Caballero, G. (2009). “Comparing Theories of Institutional Change”, Journal of Institutional Economics, 5(2): 151-180.
• Kitapcı, İ. (2018). İktisat Sosyolojisi: İktisadi Davranışlara Sosyolojik Bir Bakış. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(3), 23-41.
• Lin, J. Y., & Nugent, J. B. (1995). Institutions and economic development. Handbook of development economics, 3, 2301-2370.
• Montalvo, J. G., & Reynal-Querol, M. (2014). Cultural Diversity, Conflict, and Economic Development, in Handbook of the Economics of Art and Culture, 485- 506. North, D. C. (1990). Institutions, Institutional Change and Economic Performance. New York: Cambridge University Press.
• North, D. C. (2002). Kurumlar, Kurumsal Değişim ve Ekonomik Performans. (Çev. G. Ç. Güven). İstanbul: Sabancı Üniversitesi Yayınları.
• Özcoşar, İ. (2006). "19. yüzyılda Mardin Süryanileri". Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı Doktora Tezi.
• Özcoşar, İ. (2008). Bir yüzyıl bir sancak bir cemaat 19. yüzyılda Mardin Süryanileri. İstanbul: Beyan Yayınları.
• Özdemir, B. (2014). Süryanilerin Dünü Bugünü I. Dünya Savaşında Süryaniler (3. Baskı). Ankara: Türk Tarih Kurumu.
• Özmen, A. (2017), Umudu Uzakta Aramak: Süryanilerin Turabdin’den Göçü, Turkish Studies, 12/2, 167-178.
• Rao, M. G., & Sen, K. (1997). Internal migration, center-state grants, and economic growth in the states of india: A comment on Cashin and Sahay. Staff Papers (International Monetary Fund), 44(2), 283-288.
• Rodrik, D. (2009). Tek Ekonomi – Çok Reçete: Küreselleşme, Kurumlar, ve Ekonomik Büyüme. (N. Domaniç, Çev.) Ankara: Efil Yayınevi.
• Roland, G. (2015). Economics and culture. Emerging Trends in the Social and Behavioral Sciences: An Interdisciplinary, Searchable, and Linkable Resource, 1-18.
• Salim, Y. (2003). Dört Dilli Midyat’ın Öyküsü. Nsibin, 18(69), 75-78. https://drive.google.com/file/d/1-7ILPsDgss2BLVqsCaiKeG DOg5USxcy/view.
• Turgut, R. (2016). Bir halkın göç hikayesi: Süryanilerin XX. yüzyılda Türkiye’den Avrupa’ya göç süreci. Mukaddime, 7(2), 275-294.
• Ülgener S. F. (1981). İktisadi Çözülmenin Ahlak ve Zihniyet Dünyası. (2. Baskı). İstanbul: Der yayınları.
• Yavuzaslan, K. (2018). Deneysel İktisat ve Kültürel Farklılıkların Deneysel İktisatla İfadesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33,217-231
• Yay, T. (2021). Kültür İktisadı ve İktisat Kültürü: Ülgener-Sayar Araştırma Programının Metodolojik Temelleri Üzerine. SİYASAL: Journal of Political Sciences, 30(1), 23–43.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.