Hane halkının orman ürünleri sektöründe yeşil pazarlamaya dair tutum ve davranışlarının incelenmesi: Kastamonu örneği

Öz

Şiddeti gitgide artan çevre problemleri ve azalan doğal kaynaklar, günümüzde gerek tüketicileri gerekse üreticileri çevreye karşı daha duyarlı olmaya mecbur bırakmaktadır. Yeşil pazarlama kavramı da bu durumun bir yansıması olarak literatürde kendine yer bulmuştur. Bu çalışma kapsamında Türkiye orman ürünleri sektöründe çok önemli bir yer tutan Kastamonu ilinin, hane halkının yeşil pazarlamaya dair bilgileri, bakış açıları ve tüketici olarak tepkilerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu maksatla, il merkezi hane halkıyla anket çalışması yapılmış olup sonuçlar istatistiksel metotlarla analiz edilmiştir. Anket kapsamında literatürde doğruluğu kanıtlanmış olan bir yeşil pazarlama ölçeğinden faydalanılmıştır. Analizler neticesinde, yeşil pazarlama ve tüketici davranışları anketinin genel ortalamasının 3.65 olduğu ve anket sorularının 3.50-3.79 arasında değerler aldığı belirlenmiştir. Genel olarak tüketicilerin çevreye önem verdikleri ve bu doğrultuda ekonomik güçleri kapsamında çevre için yeşil pazarlama faaliyetlerini destekledikleri ve çevreci ürünleri satın alma niyetinde oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, orman ürünleri işletmelerine de yeşil pazarlama faaliyetlerinde bulunmaları ve bu faaliyetleri ile ilgili olarak tüketicilerde bir farkındalık oluşturmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yeşil pazarlama
• Tüketici satın alma davranışı
• Orman ürünleri

Investigating the attitudes and behaviors of households towards green marketing in forest products industry: A case study of Kastamonu

Öz

Severely increasing environmental problems and decreasing natural resources force both consumers and manufacturers to be more sensitive to the environment. The concept of green marketing has also found its place in the literature as a reflection of this situation. Regarding green marketing, to reveal the knowledge, perspectives, and consumer behaviors of the households of Kastamonu province which holds an important place in the Turkish forest products industry were aimed within the scope of this study. For this purpose, a survey was conducted with the households in the city center and the results were analyzed with statistical methods. In the survey, a green marketing scale, whose accuracy has been proven in the literature, was used. As a result of the analyses, the mean of the green marketing and consumer behavior survey was found as 3.65 and the survey questions took values between 3.50-3.79. The results of the study revealed that the consumers value the environment in general and support green marketing activities as much as their buying power, and they intend to buy environmental products. In addition, forest products manufacturers are recommended to engage in green marketing activities and create awareness among consumers about these activities.

Anahtar Kelimeler

• Green marketing
• Consumer purchasing behaviour
• Forest products

Kaynakça

1. Altunışık R, Coşkun R, Bayraktaroğlu S, Yıldırım E (2005) Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri, Sakarya Kitabevi, Sakarya, 381p.
2. Ateş S, Enez K, Külçe T (2021) Kovid-19 pandemi sürecinin Kastamonu orman ürünleri sanayii üzerine etkileri. European Journal of Managerial Research (EUJMR), 5:8: 20-32.
3. Bahçeci̇k D, Talebi̇ N (2020) Yeşil pazarlama: İşletmelerin yeşil pazarlamaya yönelme nedenleri Green marketing: The reasons of tendencies to green marketing of businesses. Anadolu bil meslek yüksekokulu dergisi, 15:59: 223-247.
4. Balcı A (2021) Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi, 15. Baskı, Ankara
5. Bayat B (2014) Uygulamalı sosyal bilim araştırmalarında ölçme, ölçekler ve “Likert” ölçek kurma tekniği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16:3: 1-24.
6. Boz D, Duran C, Başköy S (2020) Yeşil pazarlama faaliyetlerinin tüketiciler üzerindeki etkileri. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15:22: 1346-1372.
7. Büyüköztürk Ş (2014) Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı, 19. Baskı, Pegem Akademi, Ankara.
8. Büyüköztürk Ş, Çokluk Ö, Köklü N (2014) Sosyal bilimler için istatistik, 14. Baskı, Pegem Akademi, Ankara.

9. Çabuk S, Nakıboğlu B, Keleş C (2008) Tüketicilerin yeşil (ürün) satın alma davranışlarının sosyo-demografik değişkenler açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17:1: 85-102.
10. Çakmak AÇ, Özkan B (2016) Üniversite öğrencilerinin ekolojik farkındalıkları ile yeşil tüketim alışkanlıklarının farklı değişkenler perspektifinden karşılaştırılması: İnteraktif bir uygulama. Itobiad: Journal of the Human & Social Science Researches, 5:8: 3144-3170.
11. Çoban S. Sönmez Y (2014) Yeşil pazarlama karmasına yönelik tüketici tutumlarının demografik özelliklere göre farklılaşması: Ahi Evran Üniversitesi Örneği, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3:2014: 65-82.
12. Daniel WW (1999) Biostatistics a foundation for analysis in the health sciences, sixth edition. Hoboken, John Wiley & Sons, Inc.
13. Erbaşlar G (2012) Yeşil pazarlama. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD), 1:2: 94-101.
14. Gable RK (1986) Instrument development in affective domain, Kluwer Nijhoff Publishing, USA.
15. Gedi̇k T, Kurutkan MN, Çi̇l M (2014) Yeşil pazarlama algısı ve yeşil satın alma davranışı: Düzce üniversitesi örneği. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 10:1: 1-13.
16. Gökçe A, Akyildiz M H (2010) Kastamonu ili orman ürünleri endüstrisi. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 10:2: 147-163.
17. Kalaycı Ş (2009) SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri, 4. Baskı, Asil Yayın Dağıtım, Ankara.
18. Karaca Ş (2013) Tüketicilerin yeşil ürünlere ilişkin tutumlarının incelenmesine yönelik bir araştırma. Ege Akademik Bakış, 13:1: 99-111.
19. Karahan M (2017) İşletme yöneticilerinin çevre duyarlılığı ve farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6:4: 359-374.
20. Karahan M, Görgün B, Oktay A (2017) Üniversite öğrencilerinin yeşil pazarlama ve çevre farkındalık düzeyleri: Fırat Üniversitesi örneklemi. Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, 4:2: 57-76.
21. Karaman D (2021) Yeşil pazarlama bilgi düzeyi ve yaşam tatmininin yeşil ürün satın alma davranışına etkisi: Kuşaklararası bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 58: 155-176.
22. Kuduz N (2011) Yeşil pazarlama faaliyetlerinin tüketicilerin satın alma davranışlarına etkilerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, T.C. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
23. Onurlubaş E (2016) Factors that affect green product purchasing behaviors of consumers. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 6:1: 70-106.
24. Özcan H, Özgül B (2019) Yeşil pazarlama ve tüketicilerin yeşil ürün tercihlerini etkileyen faktörler. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 1: 1-18.
25. Pallant JF (2005) SPSS survival manual: A step-by-step guide to data analysis using SPSS for Windows (Versions 12-14). Crows Nest, NSW: Allen & Unwin.
26. Singh PB, Pandey KK (2012) Green marketing: Policies and practices for sustainable development. Integral Review, 5:1: 22-30.
27. Türkiye İstatistik Kurumu, TÜİK (2021) İl ve İlçelere Göre İl-İlçe Merkezi, Belde-Köy Nüfusu ve Yıllık Nüfus Artış Hızı. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2020-37210 Erişim: 21.07.2021