Millet bahçesi kavramının senaryolar ile çevre tasarım projelerinde değerlendirilmesi

Öz

İnsanlar 21. yüzyılda içinde bulundukları çağı anlamaya çalışırken, aynı zamanda da hızlı değişime ayak uydurmaya çalışmıştır. Aslında insan çağın değişimlerine adapte olmaya çalışırken bu konudaki becerisini geliştirme başarısı ile de sınanmaktadır. İnsanın doğanın bir parçası olduğu ve ekosistemler bütünü olan yerkürede empati yapabilme becerisi ile sürdürülebilir yaşama erişilebileceği artık kabul görürken diğer yandan ego ile oluşan insan çevresinin önüne geçilemez olumsuzluklarıyla yüz yüze kalınıyor. Kentler bu olumsuzlukların en fazla yaşandığı, kırsal ve doğal kalmış alanlara da bu etkiyi ileten önemli fiziksel çevrelerdir. Yeni yeşil alanlar yaratılması; insan, biyotik çevre ve abiyotik bileşenlerin bütüncül kent ekosistemine olan hizmetlerinin arttırılması konusunda planlama, tasarım ve uygulama çalışmaları gerçekleştirilmektedir.
Bu çalışmada millet bahçesi kavramı ve uygulamaları incelenmiş, üstlendiği işlevler ve anlam zamanın ihtiyaçları, beklentileri ve ruhu ile değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Peyzaj Mimarlığı bölümü 4. Sınıf öğrencilerinden 8 kişi ile gerçekleştirilen Çevre Tasarım Proje dersinde bugünün, yani bu zamanın z kuşağını temsil eden gençlerinden oluşan bir grup öğrenci tarafından senaryolar oluşturulmuştur. Millet bahçesi kavramı doğrultusunda, belirlenen bir alan için semantik, sentaktik ve pragmatik tasarım süreçlerine hizmet edecek senaryolar geliştirilmiştir. Bu senaryolar bütüncül kent ekosistemi ile ilişkilendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Millet Bahçesi
• bütüncül kent ekosistemi
• semantik-sentaktik-pragmatik tasarım süreçleri

The evaluation of the national garden concept in environmental design projects with scenarios

Öz

While trying to understand the era they live in, people of the 21st century have also been trying to keep up with the rapid change. Essentially, while trying to adapt to the changes of the era, people are also tested with their success in improving their skills in this subject. While it is now accepted that sustainable life can be achieved with the ability to empathize with the world, which is the whole ecosystem that humans are a part of, the inevitable negativities of the human environment formed by the ego are confronted. Cities are essential physical environments that transmit this effect to rural and natural areas where these negativities are experienced the most. Creation of new green spaces, plans, designs and applications are carried out to increase the services of human, biotic environment and abiotic components to the integrated urban ecosystem.
This study examined the concept of the national garden and its applications. Also, its functions and meaning were evaluated with the needs, expectations and spirit of the time. In this context, scenarios were created by a group of students representing generation z in the environmental design project course held with eight 4th grade students of the Landscape Architecture Department. In line with the concept of the nation's garden, scenarios have been developed to serve semantic, syntactic and pragmatic design processes for a determined area. These scenarios are associated with a holistic urban ecosystem.

Anahtar Kelimeler

• National garden
• Holistic urban ecosystem
• semantic-synactic pragmatic design processes

Kaynakça

1. Ahern, J. (1999). Spatial concepts, planning strategies, and future scenarios: a framework method for integrating landscape ecology and landscape planning. In Landscape Ecological Analysis (pp. 175-201). Springer, New York, NY.
2. Aklanoğlu, F. (2009). Geleneksel yerleşmelerin sürdürülebilirliği ve ekolojik tasarım: konya-sille örneği, Doktora Tezi, Anakara Üniversite, Ankara.
3. Alpak E.M., Düzenli, T., ve Tarakçı Eren, E. (2018). Oturma donatısı tasarımı: pragmatik, sentaktik ve semantik işlevler, 5.Uluslararası Mobilya Kongresi, Yenilikçi ve Gelecekçi Yaklaşımlar,1-4 Kasım.
4. Altuntaş, A. (2012). Sürdürülebilir toplumlar ve metropollerin baskılarından kurtulmak için alternatif bir yol: sürdürülebilir kentler, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(17), 135-148.
5. Birol, S. Ş., ve Aydın, E. (2019). Açık alan rekreasyonunda kent merkezlerine yenilikçi bir yaklaşım: millet bahçeleri. Journal of International Social Research, 12(66).
6. Çelik, F. (2018). Geç osmanlı dönemi kentsel mekanda batılılaşma etkileri: konya millet bahçesi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (44), 331-350.
7. Cadenasso, M. L., & Pickett, S. T. (2008). Urban principles for ecological landscape design and maintenance: scientific fundamentals. Cities and the Environment (CATE), 1(2), 4.
8. Demir, Z. (2004). Düzce’nin yeni kentleşme sürecinde açık ve yeşil alanlara yeni fonksiyonlar kazandırılması, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.

9. Demirkaya, R. (1999). Tarihi kentlerde tarihi park ve bahçelerin değerlendirilmesi ve istanbul örneği, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
10. Düzenli, T., ve Alpak, E. M. (2020). Peyzaj mimarliği çevre tasarim projelerinde sentaktik ve pragmatik boyut ılişkisi.SED Sanat Eğitimi Dergisi,12(1),31-42.
11. Erdönmez, M. E., ve Akı, A. (2005). Açık kamusal kent mekanlarının toplum ilişkilerindeki etkileri. Megaron, 1(1), 67.
12. Gül, A., ve Küçük, V. (2001). Kentsel açık-yeşil alanlar ve ısparta kenti örneğinde irdelenmesi. Türkiye Ormancılık Dergisi, 2(1), 27-48.
13. Gürkaş, T. (2004). Modernleşen osmanlı parklarının üsküdar’daki erken iki örneği: millet bahçesi ve doğancılar parkı. Üsküdar Sempozyumu I Tam Metin, 409-416.
14. Güven, A. (2016). Kent, kentlileşme ve kentsel yönetim ihtiyacı. Journal of International Management, Educational and Economics Perspectives, 4(1), 21-30.
15. Nas, T. (2019). Kırşehir kent merkezinde kamusal açık yeşil alanların yeterliliğinin peyzaj mimarlığı açısından incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Bartın.
16. Haytural, N. (2012). Yıldız sarayı hasbahçesi örneğinde tarihi bahçelerin restorasyon ilkelerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
17. Köksal, A. (2016). Osmanlı'dan günümüze önemli bir kent mekanı: millet bahçeleri. Geçmişten günümüze şehir ve çocuk,359-368, Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları.
18. Özkan, D.G.(2021). Konya Ereğli Millet Bahçesi. https://www.tokihaber.com.tr/e-dergi/
19. Öztürk, B. (2004). Kentsel açık ve yeşil alan sistemi oluşturulması: kayseri kent bütünü örneği. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
20. Özyavuz, M. (2016). Kentsel açık ve yeşil alanların kent sağlığı üzerine etkileri. Kongre Kitabı.
21. Sağlık, A., ve Kelkit, A. (2020). Millet bahçesi kavramı-standartları türkiye'de millet bahçeleri tarihsel süreci, dünyada ve türkiye'de millet bahçeleri, peyzaj tasarım-proje-uygulama, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yayın No:143, s.9-46.Ankara.
22. Sağlık, A., Kelkit, A., Temiz, M., Sağlık, E., ve Bayrak, M. İ. (2019). Millet bahçesi kavramı: kahramanmaraş ili örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11-30.
23. Yaman, G., ve Doygun, H. (2014). Yeşil alanların kent ekosistemine katkılarının Kahramanmaraş kenti örneğinde incelenmesi, II. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu,“Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre” 22-24 Ekim 2014 - Isparta.
24. TDK, (2021). Park kavramı tanımı, https://sozluk.gov.tr/
25. Tosun, K. E. (2013). Sürdürülebilir kentsel gelişim sürecinde kompakt kent modelinin analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 103-120.
26. Url-1, (2021).https://thebackyardg nome.com/ history-and-evolution-of-gardens/, Erişim : 24.03.2021
27. Url-2, (2021). http://www.peyzaj.org.tr/genel/ bizden_detay.php?kod=8044.Erişim:24.03. 2021
28. Url-3, (2021). https://v3.arkitera.com/h44325-central-park-150-yasinda.html.Erişim: 27.03 2021
29. Url-4, (2021).https://harmonigd.com.tr/ tr/habe r/5-haziran-dunya-cevre-gunu-nde-10-millet-bahcesi-aciliyor/. Erişim : 27.03.2021
30. Url-5, (2021).https://www.aa.com.tr/tr/ turkiye /5-haziran-dunya-cevre-gununde-10-millet-bahcesi- daha-aciliyor/1865134. Erişim : 30.03.2021
31. Url-6, (2021). https://earth.google.com/web/search/t%c3%bcrkiye/@39.4894 1859,36.59 40682,1306.46126754a,1847646.20055735d,35y,359.99974373h,0t,0r/data=CigiJgokCUmkO6fxf0RAEVedrGCLfERAGdjJD2cR7ENAIXQz-s4h6ENA. TÜRKİYE
32. Url- 7, (2021). https://earth.google.com/web/@41.00370165,39.70673713,35.76874803a, 865.85828061d,35y,16.14178942h,0t,0r/data=CkUaQxI9CiUweDQwNjQzYzM0ZjRmNzczNTc6MHg0ZmJlOTUwYTQxNTYwMzNlKhRZYXZ1eiBTZWxpbSBTdGFkeXVtdRgCIAE
33. Url- 8, (2021). https://pss.uvm.edu/ppp/articles /memorial2.html.08.04.2021 Url-9,(2021). https://www.gzt.com/ arkitekt/ kamusal-bir-geri-donusum-projesi-new-york-high-line-park-3548614. Erişim : 09.04.2021.
34. Url-10,(2021). https://www.arkitera.com/ haber/new-yorka-yeralti-parki-geliyor/ Erişim : 09.04.2021.
35. Yerli, Ö., ve Kaya, S. (2015). Bahçe sanatının tarihsel gelişimi, Çukurova Üniversitesi, I.Uluslararası Sanat Araştırmaları Sempozyumu, 08-11 Nisan.
36. Yıldırım, M., ve , Gül, F.(2020). Kentsel ortak kullanım alanlarına bir örnek: samsun millet bahçesi. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 125-141.