Araştırma Makalesi

Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi

Cilt: 23 Sayı: 2 28 Ekim 2022
PDF İndir
EN TR

Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi

Öz

Topografik yükselti ve bakının, Uludağ göknarının ölü örtü, toprak özellikleri, toprak organik karbon (TOK), toplam azot (TA) ve diğer toprak besin elementi (C, N Ca, Mg, P, K, S, Fe, Mn, Na, Cu, Zn, Cl, Ni ve Co) konsantrasyonları ve stoklarına etkilerini belirlemek amaçlı Bursa Uludağ Milli Parkı’nda bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, Uludağ göknarının yayılış yaptığı kuzey (K) ve güney (G) bakıların, beş yükselti kuşağından (Z1: 1400–1500 m, Z2: 1500-1600 m, Z3: 1600–1700 m, Z4: 1700-1800 m, Z5: 1800-1900 m) ve dört toprak derinlik kademesinden (D1: 0–10 cm, D2: 10–20 cm, D3: 20-30 cm, D4: 30-40 cm) ölü örtü ve toprak örnekleri alınmıştır. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, Uludağ göknarı toprak organik karbon ve toplam azot konsantrasyonunun ve stokunun yükseltiye bağlı olarak arttığı ve her bir yükselti kuşağının K bakısında G bakıya göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Örneğin, TOK stoku, K bakıda yükseltiye bağlı olarak hektarda162 tondan 182 tona, G bakıda ise 116 tonda 176 tona doğru bir artış göstermiştir. TOK stoku, K bakıda G bakıdan %19.7 daha fazla bulunmuştur. Benzer şekilde, TA stokuda, K bakıda yükseltiye bağlı olarak hektarda 9.77 tondan 10.9 tona, G bakıda ise 7.64 tondan 10.1 tona doğru bir artış göstermiştir. Diğer yandan, makro besin elementlerinden Ca, Mg ve P konsantrasyonları ve stoklarında yükseltiye bağlı olarak azalırken, K ve S ise yükselti ile önce bir azalma daha sonra ise bir artış gösterme eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Yükseltiye bağlı benzer eğilim mikro besin elementleri içinde tespit edilmiştir. Bununla beraber, genel olarak makro ve mikro besin elementleri her bir yükselti kuşağında, kuzey bakılarda güney bakılardan daha yüksek bulunmuştur. Uludağ göknarının yükselti ve bakıya bağlı değişen ölü örtü ve toprak özelliklerinin (özellikle hacim ağırlığı) yanında mikroiklime bağlı ölü örtü miktarının ve ayrışmasının toprak organik karbon, toplam azot ve diğer makro ve mikro besin elementlerinin konsantrasyon ve stoklarında etkili olabileceği sonucuna varılmıştır.  

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bursa Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu

Proje Numarası

181N18

Kaynakça

  1. Bangroo S, Najar G, Rasool A (2017) Effect of altitude and aspect on soil organic carbon and nitrogen stocks in the Himalayan Mawer forest range. Catena, 158:63-68
  2. Becknell JM, Kucek LK, Powers JS (2012) Aboveground biomass in mature and secondary seasonally dry tropical forests: a literature review and global synthesis. Forest Ecolology and Management, 276:88-95
  3. Blake GR, Hartge KH (1986) Bulk density. In: Klute, A. (Ed.), Methods of Soil Analysis. Part 1, Second ed. Agron. Monogr. 9. ASA and SSSA, Madison, WI, pp. 363–375.
  4. Birkeland PW (1984) Soils and geomorphology. Oxford University Press. New York, NY.
  5. Chen JY (2000) Study on the relation between under vegetation biomass and soil bulk density of Cunninghamia lanceolata plantation. Journal of Fujian Forestry Science and Technique 27 (4):6–60
  6. Chen BX, Sun XF, Zhang HB, Han ZH, Wang JS, Li YK, Yang XL (2018) Temperature change along elevation and its effect on the alpine timberline tree growth in the southeast of the Tibetan Plateau. Advances in Climate Change Research, 9:185-191
  7. Çakır M, Akburak S (2017) Litterfall and nutrients return to soil in pure and mixed stands of oak and beech. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University 67(2): 185-200
  8. Dai W, Fu WJ, Jiang PK, Zhao KL, Li YH, Tao JX (2018) Spatial pattern of carbon stocks in forest ecosystems of a typical subtropical region of southeastern China. Forest Ecolology and Management, 409:288-297

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

17 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

16 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 23 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sarıyıldız, T., Savacı, G., Parlak, S., & Gencal, B. (2022). Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 23(2), 159-174. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1117690
AMA
1.Sarıyıldız T, Savacı G, Parlak S, Gencal B. Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi. AÇÜOFD. 2022;23(2):159-174. doi:10.17474/artvinofd.1117690
Chicago
Sarıyıldız, Temel, Gamze Savacı, Salih Parlak, ve Burhan Gencal. 2022. “Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 23 (2): 159-74. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1117690.
EndNote
Sarıyıldız T, Savacı G, Parlak S, Gencal B (01 Ekim 2022) Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 23 2 159–174.
IEEE
[1]T. Sarıyıldız, G. Savacı, S. Parlak, ve B. Gencal, “Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi”, AÇÜOFD, c. 23, sy 2, ss. 159–174, Eki. 2022, doi: 10.17474/artvinofd.1117690.
ISNAD
Sarıyıldız, Temel - Savacı, Gamze - Parlak, Salih - Gencal, Burhan. “Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 23/2 (01 Ekim 2022): 159-174. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1117690.
JAMA
1.Sarıyıldız T, Savacı G, Parlak S, Gencal B. Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi. AÇÜOFD. 2022;23:159–174.
MLA
Sarıyıldız, Temel, vd. “Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 2, Ekim 2022, ss. 159-74, doi:10.17474/artvinofd.1117690.
Vancouver
1.Temel Sarıyıldız, Gamze Savacı, Salih Parlak, Burhan Gencal. Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.) meşcerelerinin toprak organik karbon, toplam azot ve besin element konsantrasyonları ve stokları üzerinde bakı ve yükseltinin etkisi. AÇÜOFD. 01 Ekim 2022;23(2):159-74. doi:10.17474/artvinofd.1117690

Cited By

Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.