A taxonomic study for Fumaria asepala Boiss. and Fumaria schleicheri Soy.-Will. subsp. microcarpa Boiss. ex Hausskn. growing in Turkey: evidence from morphological, anatomical and palynological studies

Öz

The genus Fumaria L. belongs to the Papaveraceae family, and consists of plants that are difficult to distinguish morphologically. In this study, it is aimed to reveal the structural features of two species belonging to the genus Fumaria. To this end, leaf, sepal, petal dimensions and shapes, filament and anther lengths, and various morphological characteristics were examined and necessary measurements were made. Within the scope of anatomic studies, cross-sections were made manually from roots and stems of species, and preparations were prepared by reverse staining technique and photographed under a light microscope to determine anatomic characteristics. Additionally, light microscope and SEM studies were made to expose pollen characteristics. According to the results of the studies, Fumaria asepala Boiss. and Fumaria schleicheri Soy.-Will. subsp. microcarpa Boiss. ex Hausskn. species live together in the area and display an interesting characteristic. Following microscopic studies, although these two species are morphologically very similar to each other, F. asepala is different from F. schleicheri subsp. microcarpa by the absence of sepal. Again, fruit micromorphologies also provide valuable data to distinguish the species. Results of anatomic studies were also similar in both species. In palynological studies that examined pollens, it was observed that pollen types were suboblate for both species, and apertures of pollens were pantoporate/porate. The number of apertures was 6-7 in F. asepala, 4-8 in F. schleicheri subsp. microcarpa, and larger in F. asepala species. Additionally, the pollens of F. schleicheri subsp. microcarpa were larger compared to F. asepala. Original data were obtained about species after combining these results, and basic systematic data about genus was brought to the literature. This study is important as it is the detailed systematic study of Fumaria species grown in Elazığ province.

Anahtar Kelimeler

• Fumaria asepala
• Morphology
• Anatomy
• Pollen
• Fumaria schleicheri subsp. microcarpa

Türkiye'de yetişen Fumaria asepala Boiss. ve Fumaria schleicheri Soy.-Will. microcarpa Boiss. ex Hausskn. için taksonomik bir çalışma: morfolojik, anatomik ve palinolojik çalışmalardan elde edilen kanıtlarla

Öz

Fumaria L. cinsi Papaveraceae familyasına ait bir cins olup, morfolojik olarak ayırt edilmeleri oldukça güç bitkilerden oluşur. Bu çalışmada, Fumaria cinsine ait iki türün yapısal özelliklerini ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla yaprak, sepal, petal boyutları ve şekilleri, filament ve anter uzunlukları ile çeşitli morfolojik özellikleri incelenmiş ve gerekli ölçümler alınmıştır. Anatomik çalışmalar kapsamında, türlerin kök ve gövdelerinden elle enine kesitler alınmış ve zıt boyama tekniği kullanılarak hazırlanan preparatlar, ışık mikroskobu altında fotoğraflanarak anatomik özellikleri belirlenmiştir. Ek olarak polen özelliklerini ortaya çıkarmak için ışık mikroskobu ve SEM çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre Fumaria asepala Boiss. ve Fumaria schleicheri Soy.-Will. subsp. microcarpa Boiss. ex Hausskn. türleri bulunduğu bölgede yan yana yaşayarak ilginç bir özellik sergilemektedir. Morfolojik olarak birbirine çok benzeyen bu iki tür yapılan mikroskobik çalışmalar sonucu F. asepala da sepallerin bulunmayışı özelliği ile F. schleicheri subsp. microcarpa ’dan ayrılmaktadır. Yine meyve mikromorfolojileri de türlerin ayrımında değerli veriler sunmaktadır. Anatomik çalışmalardan elde edilen sonuçlar ise her iki türde de benzer bulunmuştur. Palinolojik çalışmalarda incelen polenlerin, polen tipi her iki tür için de suboblate olduğu, polenlerin apertürleri Pantoporate/Porat olduğu gözlenmiştir. Apertür sayısı F. asepala’da 6-7, F. schleicheri subsp. microcarpa ’da 4-8 iken, apertür çapı F. asepala’da daha büyük ölçülmüştür. Ayrıca F. schleicheri subsp. microcarpa ’nın polenleri F. asepala’ya göre daha büyük olarak ölçülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar kombine edilerek türlerle ilgili orijinal veriler elde edilmiş, cinse ait temel sistematik veriler literatüre kazandırılmıştır. Bu çalışma Elazığ ilinde yetişen bazı Fumaria türleri ile ilgili yapılan detaylı bir sistematik çalışma olması açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fumaria asepala
• Morfoloji
• Anatomi
• Polen
• Fumaria schleicheri subsp. microcarpa

Kaynakça

1. Araii FE, Keshavarzi M, Sheidaii M, Ghadam P (2011) Fruit and seed morphology of the Fumaria L. species (Papaveraceae) of Iran. Turkish Journal of Botany 35:167-173
2. Davis PH (1965) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburg University Press, Vol. 1: 242, Edinburg
3. Demirpolat, A (2022a) Anatomical and Palynological Characteristics of Endemic Fritillaria gencensis Yıld., Kılıç & amp; A. Demirpolat. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
4. Demirpolat, A (2022b) Anatomical, Palynological and Seed Surface Characteristics of Aethionema sancakense Yıld. & amp; Kılıc (Brassicaceae). Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (EJOSAT). Özel sayı
5. Keshavarzi, M, Tirtash FH, Ebrahimzadeh F, Sheidaii M (2011a) Comparative anatomy of the Fumaria (Papaveraceae) species in Iran. Phytologia Balcanica: International Journal of Balkan Flora and Vegetation, 17: 79-87
6. Keshavarzi M, Ebrahımzade Araıı F, Tırtash H, Sheıdaıı M (2011b) Pollen Morphology of the Genus Fumaria L. (Papaveraceae) in Iran, The Iranian Journal of Botany, 17:1(33), 98-104
7. Murphy JR (2009) Fumitories of Britain and Ireland. In: Rich T (ed.) B.SB. I. Handbook, Botanical Society of British Isles Press, No:12, London
8. Păltinean R, Wauters JN, Tits M, Frédérıch M, Angenot L, Tămaş M, Crişan G (2013) Comparative Morphological Studies on some Species of the Genus Fumaria, Farmacia, 61: 2

9. Păltınean R, Crışan G, Balıca G, Ielcıu I, Ştefănescu C, Tămaş M (2015) Histo-Anatomical Researches on the Vegetative Organs of Five Romanian Fumaria Species, Farmacia, 63:2
10. Perveen A, Qaiser M (2004) Pollen Flora of Pakistan -Xl. Fumariaceae, Pakistan Journal of Botany, 36(3): 467-473
11. Reynier M, Lagrange E, Godard F (1977) Action du nebulisat de Fumeterre officinal sur la musculature lisse [Fumaria officinalis spray action on smooth muscles]. Travaux de la Société de Pharmacie de Montpellier 37(2):85–102
12. Sener B (1982) Morphological Characters of Turkish Species of Fumaria. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University 12: 83
13. Tekin M, Civelek S (2013) Türkiye’de yayılış gösteren Anthriscus Pers. (Apiaceae/Umbelliferae) cinsinin revizyonu. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora tezi, Sivas, 323s
14. Topçam S (2017) L-name ile hipertansiyon oluşturulan sıçanlarda Fumaria officinalis ekstraktının kan basıncına etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek lisans tezi, Aydın, 54s
15. URL-1. http://www.theplantlist.org/blayerse/A/Papaveraceae/Fumaria/
16. Yilmaz Citak B, Dural H, Gönen B (2016) Selçuk Üniversitesi Alâeddin Keykubat Kampüsü’nde Yayılış Gösteren Bazı Bitkilerin Polen Morfolojileri, Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi, 42(1):42-56