Derleme

Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları

Cilt: 24 Sayı: 2 15 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları

Öz

Dünyada yaşamın ilk ortaya çıkmasından bu yana pek çok farklı yaşam formu hem birbirleri ile hem de cansız çevre faktörleriyle etkileşim içinde bulunmuşlar ve evrimleşerek çeşitlenmişlerdir. Bu etkileşimler arasında en dikkat çekici olanlarından biri bitkiler ile gal oluşturan böcekler arasında görülür. Özellikle gal arıları (Hymenoptera, Cynipidae) oldukça karmaşık gal yapıları ile adaptif radyasyonun en güzel örneklerinden birini sergiler. Sıra dışı bitki yapıları olan gallerin oluşabilmesi için herbivor böcek, bitkinin savunma bariyerlerini tek tek geçerek konak genomunu yeniden programlar ve onun öz kaynaklarını kendi lehine kullanır. Gal oluşum sürecinde hücre proliferasyonunun başlatılması sonrasında konak için tamamen yeni ve olağan dışı yapıların oluşumuna kadar bir dizi gen, molekül ve metabolik yol ve yolak kullanılır. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalarda artış olsa da gal oluşumu, moleküler mekanizmalar ve gal komünitelerindeki evrimsel ilişkiler henüz yeni yeni aydınlatılmaya başlanmıştır. Bu derleme çalışmasında gal oluşumu, meşe gal arıları (Cynipidae, Cynipini) temel alınarak morfolojik ve güncel moleküler bilgiler ışığında kısaca özetlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abe Y (1994) The karotype in the chestnut Gall Wasp Dryocosmus kuriphilus (Hymenoptera: Cynipidae). Applied Entomological Zoology, 29(2): 299-300.
  2. Abe Y (1995) Relationships between the Gall Wasp, Trichagalma serratae (Ashmead) (Hymenoptera: Cynipidae), and two moth species, Andrioplecta pulverula (Meyrick) (Lepidoptera: Tortricidae) and Characoma ruficirra (Hampson) (Lepidoptera: Noctuidae). Applied Entomology and Zoology, 30: 83-89.
  3. Azmaz M, Katılmış Y (2017) Updated species list of Cynipidae (Hymenoptera) from Turkey. Zootaxa, 4303(3): 361–378.
  4. Azmaz M, Katılmış Y (2020a) A new species of herb Gall Wasp (Cynipidae, Aulacideini, Aulacidea) from Turkey. Zootaxa, 4747(2): 378–390.
  5. Azmaz M, Katılmış Y (2020b) A new species of Cynips (Cynipidae: Cynipini) from Turkey. Zoology in the Middle East, 66: 232–239.
  6. Azmaz M, Katılmış Y (2021a) Three new species of herb Gall Wasps (Hymenoptera: Cynipidae) from Turkey. European Journal of Taxonomy, 757: 152–168.
  7. Azmaz M, Katılmış Y (2021) Two new oak Gall Wasp species (Hymenoptera: Cynipidae, Cynipini) from Quercus pontica (Fagaceae) in Turkey. Zootaxa, 5016 (3): 382–394.
  8. Azmaz M, Kılınçarslan Aksoy Ö, Katılmış Y, Mammadov R (2020) Investigation of the antioxidant activity and phenolic compounds of Andricus quer custozae Gall and Host Plant (Quercus infectoria). IJSM, 7(2): 77-87.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Entomoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

13 Haziran 2023

Kabul Tarihi

5 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Mutun, S. (2023). Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 24(2), 151-159. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1313775
AMA
1.Mutun S. Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları. AÇÜOFD. 2023;24(2):151-159. doi:10.17474/artvinofd.1313775
Chicago
Mutun, Serap. 2023. “Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 24 (2): 151-59. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1313775.
EndNote
Mutun S (01 Ekim 2023) Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 24 2 151–159.
IEEE
[1]S. Mutun, “Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları”, AÇÜOFD, c. 24, sy 2, ss. 151–159, Eki. 2023, doi: 10.17474/artvinofd.1313775.
ISNAD
Mutun, Serap. “Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 24/2 (01 Ekim 2023): 151-159. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1313775.
JAMA
1.Mutun S. Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları. AÇÜOFD. 2023;24:151–159.
MLA
Mutun, Serap. “Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 24, sy 2, Ekim 2023, ss. 151-9, doi:10.17474/artvinofd.1313775.
Vancouver
1.Serap Mutun. Bitki ve böcekler arasındaki bilek güreşi: gal oluşumu ve gal arıları. AÇÜOFD. 01 Ekim 2023;24(2):151-9. doi:10.17474/artvinofd.1313775
Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.