Çankırı ili tabiat turizmi kapsamında yeşil alan rotası analizi

Öz

Çankırı kenti, coğrafi konumu olarak doğal, kültürel, sosyal ve ekolojik değerleriyle turizmin gelişmesine olanak sağlamaktadır. Kentin pek çok kente komşu olması, geçiş rotasında olması ve sahip olduğu tabiat güzellikleri nedeniyle turizm kapsamında geliştirilmesi önemlidir. Bu çalışmada Çankırı’nın tabiat turizm rotasının oluşturulması ve ön plana çıkan destinasyonların saptanması amaçlanmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında resmi kaynaklardan elde edilen bilgilerle yeşil alanlar kapsamındaki tabiat turizm rotaları oluşturulmuştur. Çalışmanın ikinci aşamasında Graph Commons platformunda ağ analizi yöntemi kullanılarak oluşturulan turizm rotası üzerindeki erişim durumuna göre ilişkiler incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre Çankırı’da erişime göre merkeziyet derecesi yüksek olan beş destinasyonun sırasıyla; İstiklal Yolu Milli Parkı, Kenbağ Tabiat Parkı, Alpsarı Göleti Mesire Alanı, Kırkpınar Yaylası ve Işık Dağı Mesire Alanı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak turizm destinasyonlarının erişimine göre beş farklı rota önerisi oluşturulmuştur. Araştırma sonuçları çevrenin korunmasında ve Çankırı kentinde turizm potansiyelini geliştirmede katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çankırı
• Doğa turizmi
• Turizm rotaları
• Turizm erişilebilirliği
• Ekoturizm

Analysis of green area routes within the nature tourism in Çankırı province

Öz

The city of Çankırı, with its natural, cultural, social and ecological values as its geographical location, provides the development of tourism. It is important that the city's location is at the transit point, that it is adjacent to many cities and that it should be developed within the scope of tourism with its natural beauties. In this study, it is aimed to design the route and determine the prominent destinations within the scope of the nature tourism potential of Çankırı. In the first stage of the study, nature tourism routes within the scope of green areas were created with the information obtained from official web sites. In the second stage of the study, the relations according to the transportation on the tourism route created by using the data-network analysis method were examined in Graph Commons platform. As a results of the analysis, the five destinations with high centrality according to the degree of access in Çankırı were seen as follows: Istiklal Road National Park, Kenbağ Nature Park, Alpsarı Recreation Area, Kırkpınar Plateau and Işık Mountain Recreation Area. At the end of the study, five different route were suggested according to the access of tourism destinations. The results of the research contribute to the protection of the environment and to the development of the tourism potential in Çankırı.

Anahtar Kelimeler

• Çankırı
• Nature-Based Tourism
• Tourism routes
• Tourism accessibility
• Ecotourism

Kaynakça

1. Akın T, Gül A (2020) Isparta-Atabey yöresinin ekoturizm potansiyeli ve turizm rotalarının belirlenmesi. Journal of Architectural Sciences and Applications, 5(2):221-240.
2. Akkuş G, Akkuş Ç (2019) Kastamonu ilçeleri temel turistik arz kaynakları envanteri: tabiat turizmi alt türleri ve doğa sporları. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2):146-164.
3. Armaitiene A, Bertuzyte R, Vaskaitis E (2014) Conceptual framework for rethinking of nature heritage management and health tourism in National Parks. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 148:330-337.
4. Avcı M, Deniz YS (2022) Sağlık turizminde tabiat odaklı terapötik destinasyon önerisi: Kastamonu Horma Kanyonu Örneği. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1):51-62.
5. Chong S, Lobb E, Khan R, Abu-Rayya H, Byun, R, Jalaludin B (2013) Neighbourhood safety and area deprivation modify the associations between parkland and psychological distress in Sydney, Australia. BMC Public Health, 13:1-8.
6. ÇEKÜL (2014) Gaziantep Kültürel Rota Sistemi Mekânsal Planlama Rehberi. ÇEKÜL Vakfı. https://www.tarihikentlerbirligi.org/wp-content/uploads/Rota_Antep.pdf , Erişim Tarihi:18.07.2023.
7. Çorbacı ÖL (2016) The Evaluation of The Tourism and Recreational Potential of Amasra in Terms of Landscape Planning, Global Issues and Trends in Tourism. Avcıkurt C, Mihaela S. Hacıoglu N, Efe R, Soykan A, Tetik N (Ed), St. Kliment Ohridski University Press, Sofia, pp 632-649.
8. Çorbacı ÖL, Oğuztürk T, Oğuztürk GE, Üçok M, Aydın F (2022) Doğal ve kültürel peyzaj değerinin turizm potansiyeline etkisi: Rize Ziraat/Botanik Çay Bahçesi örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 12(1):56-67.

9. European Environment Agency (2022) AB'de Doğanın Durumu. 10/2020 Sayılı AÇA Raporu. https://www.eea.europa.eu/tr/isaretler/aca-isaretler-2021/makaleler/doga-acilen-yardimimiza-ihtiyac-duyuyor,Erişim Tarihi:18.07.2023.
10. Gül A, Dinç G, Akın T, Koçak Aİ (2020) Kentsel açık ve yeşil alanların mevcut yasal durumu ve uygulamadaki sorunlar. İdealkent Dergisi, 11:1281-1312.
11. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2023) Tarihi ve Turistik Yerler. Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. https://cankiri.ktb.gov.tr/TR-70612/tarihi-ve-turistik-yerler.html , Erişim Tarihi:18.07.2023.
12. Luo M (2014) Strategies for urban green space system plan based on the eco-oriented development mode. BioTechnology An Indian Journal, 10(19):11447-11451.
13. Lucas PHC (1985) How Protected Areas Can Help Meet Society's Evolving Needs. In National Parks, Conservation, and Development: Neely M, Jeffrey A, Kenton M (Ed). The role of protected areas in sustaining society. Proceedings of the World Congress on National Parks, Bali, Indonesia, 11-12 October 1982, s:72-77.
14. Moosavi Heris FS, Farid Ghannadpour S, Bagheri M, Zandieh F (2022) A new accessibility based team orienteering approach for urban tourism routes optimization (a real life case). Computers & Operations Research, 138:105620.
15. OKAMER (2018) Tabiat Turizmi Raporu. Orman Fakülteliler Kariyer Merkezi. https://www.orfamder.org/wp-content/uploads/2019/01/ORFAMDER-Tabiat-Turizmi-Raporu_8.12.2018.pdf, Erişim Tarihi:18.07.2023.
16. Ödemiş M, Hassan A (2019) Gümüşhane’nin eko-turizm potansiyelinin kavramsal analizi ve bu potansiyelin değerlendirilmesine yönelik öneriler. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10:59-70.
17. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (2017) Resmi Gazete tarih ve 30113 Sayılı Madde 4) Fırkası. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm, Erişim Tarihi:28.06.2023.
18. Öztürk M, Gökyer E, Çorbacı ÖL, Dönmez Y (2018) Evaluating the effects of tourism on urban development: case study of Amasra (Bartın). International Journal of Recent Engineering Research and Devolopment (IJRERD), 13(2):3-8.
19. Selim S, Sönmez NK (2017) Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı rota planlama: Likya Bölgesi Idebessos Antik Kenti. Türkiye Ormancılık Dergisi, 18(4):302-308.
20. Sirirak W, Pitakaso R (2018) Marketplace location decision making and tourism route planning. Administrative Sciences. 8(4):72.
21. Spalding MD, Longley Wood K, McNulty VP, Constantine S, Acosta Morel MA, Anthony V, D Cole A, Hall G, Nickel BA, Schill SR, Schuhmann WP, Tanner D (2023) Nature dependent tourism-combining big data and local knowledge. Journal of Environmental Management, 337(1):117696.
22. Tarım ve Orman Bakanlığı (2016) Çankırı İli Korunan Alanları Tabiat Turizmi Uygulama Eylem Planı (2016-2019). https://bolge9.tarimorman.gov.tr/Documents/%C3%87ANKIRI%20TTUEP.pdf, Erişim Tarihi:18.07.2023.
23. Tarım ve Orman Bakanlığı (2023) Çankırı Korunan Alanlar. Tarım ve Orman Bakanlığı 9. Bölge Müdürlüğü. https://bolge9.tarimorman.gov.tr/Menu/63/Cankiri, Erişim Tarihi: 18.07.2023.