Floristic diversity and conservation in peri-urban landscapes: The Case of Sarıyer, Istanbul

Öz

This study investigates the temporal changes in floristic composition within Sarıyer, a peri-urban district in northern Istanbul that serves as a critical conservation zone due to its ecological richness. By synthesizing data from 11 prior studies, a comprehensive flora database was developed, encompassing 1,194 plant taxa distributed across 125 families and 525 genera. Sarıyer accounts for approximately 47.76% of Istanbul's total plant species and 69.7% of its endemic taxa, underscoring its pivotal role in regional biodiversity. Key findings include the identification of 23 endemic taxa and 21 taxa categorized under IUCN threat levels, emphasizing the area's ecological significance and the urgent need for conservation measures. The study highlights the impacts of urbanization, including habitat fragmentation, the introduction of invasive species, and large-scale infrastructure projects, on the region's biodiversity. Floristic records were analyzed alongside contemporary data, revealing that 267 taxa documented in earlier surveys were absent in recent studies, many due to urban transformation. This research underscores the importance of aligning urban development with ecological principles and proposes conservation strategies to prioritize threatened habitats. The integration of floristic records and contemporary data provides a robust framework for sustainable biodiversity management, offering a model for urban conservation globally.

Anahtar Kelimeler

• Floristic records
• Biodiversity management
• Urban fringe
• Landscape analysis

Kent çeperinde floristik çeşitlilik ve koruma: Sarıyer, İstanbul Örneği

Öz

Bu çalışma, ekolojik zenginliği nedeniyle önemli bir koruma alanı olarak öne çıkan İstanbul’un kuzeyindeki Sarıyer ilçesinin floristik kompozisyonunu incelemektedir. Daha önce yapılmış 11 çalışmanın verilerinin sentezlenmesiyle, 125 familya ve 525 cinse ait toplam 1.194 bitki taksonunu kapsayan kapsamlı bir flora veritabanı oluşturulmuştur. Sarıyer, İstanbul’daki toplam bitki türlerinin yaklaşık %47.76’sına ve endemik taksonlarının %69.7’sine ev sahipliği yaparak bölgesel biyolojik çeşitlilikteki hayati rolü ile öne çıkmaktadır. Çalışmada, 23 endemik taksonun ve IUCN tehdit kategorilerine göre sınıflandırılmış 21 taksonun tespit edilmesi, alanın ekolojik önemini ve koruma önlemlerinin aciliyetini ortaya koymaktadır. Araştırma, kentsel gelişimin biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkilerini; habitat parçalanması, istilacı türlerin yayılması ve büyük ölçekli altyapı projeleri gibi faktörler üzerinden ele almaktadır. Floristik kayıtlar, güncel verilerle birlikte analiz edilerek tür kayıpları izlenmiş, erken dönem çalışmalarda belgelenen 267 taksonun, çoğu kentsel dönüşüm nedeniyle, güncel çalışmalarda artık mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Bu araştırma, kentsel gelişimin ekolojik ilkelerle uyumlu hale getirilmesinin önemini vurgulamakta ve tehdit altındaki habitatlara öncelik veren koruma stratejileri önermektedir. Floristik kayıtların ve güncel verilerin entegrasyonu, sürdürülebilir biyolojik çeşitlilik yönetimi için sağlam bir çerçeve sunmakta ve küresel düzeyde kentsel koruma için bir model teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Flora kayıtları
• Biyoçeşitlilik yönetimi
• Kentsel saçak
• Peyzaj analizi

Kaynakça

1. Anonim (2021a) Catalogue of Life. https://www.catalogueoflife.org/ Accessed: 15 Oct 2021.
2. Anonim (2021b) The Taxonomic Name Resolution Service (TNRS). https://tnrs.biendata.org/ Accessed: 1 Sept 2010.
3. Anonim (2021c) The Plant List. http://www.theplantlist.org/ Accessed: 15 Oct 2021.
4. Anonim (2021d) Bizim Bitkiler, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi. https://bizimbitkiler.org.tr/yeni/demos/technical/Accessed: 15 Oct 2021.
5. Aronson MF, La Sorte FA, Nilon CH, Katti M, Goddard MA, Lepczyk C, Winter M (2014) A global analysis of the impacts of urbanization on bird and plant diversity reveals key anthropogenic drivers. Proceedings of the royal society B: Biological Sciences, 281(1780): 20133330.
6. Bagella S, Bagella S (2023) What can historical floristic data tell us? A case study from Sardinia (Italy). Plant Biosystems-An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology, 157(6): 1234-1240.
7. Barral S, Guillet F (2023) Preserving peri-urban land through biodiversity offsets: between market transactions and planning regulations. Land Use Policy, 127: 106545.
8. Bayraktar S (2013) Zekeriyaköy Vadisi biyotopları üzerine araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

9. Bayraktar S, Cegielska K, Sökmen ED, Noszczyk T, Yener ŞD, Kukulska‐Kozieł A (2024) Directions of land degradation in the greater Istanbul metropolitan area: a view from four decades. Land Degradation & Development, 35(5): 1656-1672.
10. Canedoli C, Orioli V, Padoa-Schioppa E, Bani L, Dondina O (2017) Temporal variation of ecological factors affecting bird species richness in urban and peri-urban forests in a changing environment: a case study from Milan (Northern Italy). Forests, 8(12): 507: 1-13.
11. Capotorti G, De Lazzari V, Alós Ortí M (2019) Local scale prioritisation of green infrastructure for enhancing biodiversity in Peri-Urban agroecosystems: a multi-step process applied in the Metropolitan City of Rome (Italy). Sustainability, 11(12): 3322.
12. Cui YC, Song K, Guo XY, van Bodegom PM, Pan YJ, Tian ZH, ... Da LJ (2019) Phylogenetic and functional structures of plant communities along a spatiotemporal urbanization gradient: effects of colonization and extinction. Journal of Vegetation Science, 30(2): 341-351.
13. Çoban S, Bayraktar S, Akgül M (2016) Forest vegetation maps and its development in Turkey: a case from Istanbul Belgrade forest. Forest Rev, 47(1): 7-16.
14. Çoban S, Yener ŞD, Bayraktar S (2021) Woody plant composition and diversity of urban green spaces in Istanbul, Turkey. Plant Biosystems-An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology, 155(1): 83-91.
15. Çolak AH, Çoban S, Özalp G (2013) Belgrad Ormanı’nın Floristik Analizi ve Yetisme Ortamı Özellikleri. In: Çolak AH (ed), Belgrad ormanı bir doga ve kültür mirası içinde, İstanbul, pp: 278-352.
16. Davis PH (1965-85) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol I-IX., University Press, Edinburgh.
17. Davis PH, Mill RR, Tan K (1988) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol. X, Supplement, University Press, Edinburgh.
18. Dylewski Ł, Banaszak-Cibicka W, Maćkowiak Ł, Dyderski MK (2023) How do urbanization and alien species affect the plant taxonomic, functional, and phylogenetic diversity in different types of urban green areas?. Environmental Science and Pollution Research, 30(40): 92390-92403.
19. Emecen Y (2015) Peyzaj metrikleri kullanılarak Sarıyer bölgesi örnek alanındaki peyzaj değişimlerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
20. Erol UE, (2005) Ekolojik yaklaşımlı peyzaj planlaması Balabandere vadisi örnegi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul .
21. Filepné Kovács K, Varga D, Kukulska-Kozieł A, Cegielska K, Noszczyk T, Husar M, ... Valánszki I (2024) Policy instruments as a trigger for urban sprawl deceleration: monitoring the stability and transformations of green areas. Scientific Reports, 14(1): 2666.
22. Grabowska W, Kukulska‐Kozieł A, Noszczyk T (2024) Insight into the spatial nature of the urban sprawl phenomenon in European capitals. Land Degradation & Development, 35(14): 4330-4342.
23. Gros C, Bulot A, Aviron S, Beaujouan V, Daniel H (2023) Both management practices and landscape influence plant communities in urban grasslands. Frontiers in Ecology and Evolution, 11: 1151913.
24. Güneralp B, Xu X, Lin W (2021) Infrastructure development with (out) ecological conservation: the Northern Forests in İstanbul. Regional Environmental Change, 21(3): 86.
25. Hedblom M, Söderström B (2010) Landscape effects on birds in urban woodlands: an analysis of 34 Swedish cities. Journal of Biogeography, 37(7): 1302-1316.
26. Jovanović S, Glišić M (2021) An analysis of research into urban flora and vegetation in Southeast Europe. Acta Botanica Croatica, 80(1): 74-81.
27. Kavgacı A (2002) İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Araştırma Ormanı’nın florası ve meşcere kuruluşları. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
28. Kayacık H (1955) Belgrad ormanı florası. İÜ Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, 5, 1-2: 77-90.
29. Knapp S, Kühn I, Stolle J, Klotz S (2010) Changes in the functional composition of a Central European urban flora over three centuries. Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics, 12(3): 235-244.
30. Laurance WF, Peletier-Jellema A, Geenen B, Koster H, Verweij P, Van Dijck P, ... Van Kuijk M (2015) Reducing the global environmental impacts of rapid infrastructure expansion. Current Biology, 25(7): R259-R262.
31. Livesley SJ, Escobedo FJ, Morgenroth J (2016) The biodiversity of urban and peri-urban forests and the diverse ecosystem services they provide as socio-ecological systems. Forests, 7(12): 291.
32. Lopez BE, Urban D, White PS (2018) Testing the effects of four urbanization filters on forest plant taxonomic, functional, and phylogenetic diversity. Ecological Applications, 28(8): 2197-2205.
33. Özhatay N, Yüzbaşıoğlu S (2013) Belgrad Ormanı’nın Otsu Bitkileri. In: Çolak AH (ed), Belgrad ormanı bir doga ve kültür mirası içinde, İstanbul, pp: 505-615.
34. Rat MM, Gavrilović MT, Radak BĐ, Bokić BS, Jovanović SD, Božin BN, ... Anačkov GT (2017) Urban flora in the Southeast Europe and its correlation with urbanization. Urban Ecosystems, 20: 811-822.
35. Tanfer M (2019) İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa Orman Fakültesi Kampüsü bitki örtüsünün incelenmesi. İstanbul Cerrahpaşa Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
36. Tekeli E, Kuşuluoğlu D, Ersoy M (2015) Kentleşme ve yeşil alan değişiminde istanbul boğaz köprülerinin rolü. Anadolu Doğa Bilimleri Dergisi, 6: 211-219.
37. Tokuş M (2012) Kentsel yeşil ağlar: İstanbul Sarıyer Örneği. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul.
38. Tuncay HO, Akalın E (2018) Endemism in Istanbul plants. European Journal of Biology, 77(1): 38-41.
39. Yalçıntan MC, Çavuşoğlu E, Yücel H, Yücel SD, Akı M, Özcan N, Temiz, Ö (2014) Sarıyer gecekondu mahalleleri örneğinde kentsel dönüşüm süreçleri ve bu süreçlerin sosyo-ekonomik ve fiziki etkileri. TUBİTAK Projesi: (110K404).
40. Yaltırık F (1963) Belgrad Orman vejetasyonunun floristik analizi ve ana meşcere tiplerinin kompozisyonu üzerine araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A: 13(1).
41. Yönelli V (1986) Belgrad Ormanı’ndaki orman toplumlarının yapısı ve silvikültürel değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul.