Araştırma Makalesi

İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi

Cilt: 27 Sayı: 1 16 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada İstanbul’daki önemli endüstri mirası yapılarından, 1846 yılında inşa edilen Zeytinburnu’ndaki Fabrika-ı Hümayun ve 1850’li yıllarda inşa edilen Beyoğlu, Haliç Tersanesi’ndeki yapıların çatı makasları, ana taşıyıcı gibi yapısal elemanlarından alınan doğal yaşlanmış ahşap örneklerinde; renk değişimi incelenmiş ve günümüz odun örnekleri renk değerleri ile karşılaştırılmıştır. Örnekler; biyolojik bozunmanın çıplak gözle görünmediği yapı elemanlarından alınmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda doğal yaşlanmış ahşap örneklerinde L* (ışıklık/renk parlaklığı), a* (kırmızı-yeşil eksenindeki değer) ve b * (sarı- mavi eksenindeki değer) ölçülmüştür. Doğal yaşlanmış ahşap örnekleri; makroskopik ve mikroskopik ahşap cinsi teşhisi için hazırlanmıştır. Hazırlanan örneklerin ince kesitleri anatomik yapıları araştırma mikroskobu (tek nikol) ve stereo mikroskop altında incelenerek çam, ladin ve göknar cinsi olarak belirlenmiş ve günümüz örnekleri ile karşılaştırıldıklarında da renk değerlerinin azaldığı tespit edilmiştir. Araştırmada her iki binadan alınan ladin örneklerinin renk koordinatlarında L*, a* ve b * değerleri yapının ve yapı elemanın farklı noktalarından alınan örneklerde yaşlanma boyunca değişiklik göstermiştir. Bu değişiklik, b* ekseninde artış ve a* ekseninde azalma olarak tespit edilmiştir. Araştırmada yaşlanmış odun örnekleri için hesaplanan ΔE değeri (renk farkı değeri) belirgin renk farklılıklarını ortaya koymuş ve ciddi yaşlanma etkisi belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bekhta P, Niemz P (2003) Effect of high temperature on the change in color, dimensional stability and mechanical properties of spruce wood. Holzforschung, 57(5):539-546. https://doi.org/10.1515/HF.2003.080
  2. Biggs D, Liebhart R, Gönen S (2016) Conserving the Tomb Chamber Complex in the Midas Mound at Gordion in Turkey. In Structural Analysis of Historical Constructions: Anamnesis, Diagnosis, Therapy, Controls, Proceedings of the 10th International Conference on Structural Analysis of Historical Constructions (SAHC, Leuven, Belgium, 13-15 September2016).
  3. Borgin K, Parameswaran N, Liese W (1975) Effect of aging on ultrastructure of wood. Wood Science and Technology, 9(2):87–98. https://doi.org/10.1007/BF00353388
  4. Bradbury G, Potts BM, Beadle CL, Dutkowski G, Hamilton M (2011) Genetic and environmental variation in heartwood colour of Australian blackwood (Acacia melanoxylon R.Br.). Holzforschung, 65(3): 349–359. https://doi.org/10.1515/Hf.2011.042
  5. Brischke C, Welzbacher CR, Brandt K, Rapp AO (2007) Quality control of thermally modified timber: Interrelationship between heat treatment intensities and CIE L*a*b* color data on homogenized wood samples. Holzforschung 61(1):19-22. https://doi.org/10.1515/HF.2007.004
  6. CIELAB (2008) CIE L* a * b * Color Scale. Applications note-insight on color. Hunter Associates Laboratory, Inc. Reston, VA, 4p.
  7. Cui Y, Lee S, Noruziaan B, Cheung M, Tao J (2008) Fabrication and interfacial modification of wood/recycled plastic composite materials. Composites Part A: Applied Science and Manufacturing, 39(4):655-661. https://doi.org/10.1016/j.compositesa.2007.10.017
  8. Derkyi NSA, Bailleres H, Chaix G, Thevenon MF, Oteng-Amoako AA, Adu-Bredu S (2009) Colour variation in teak (Tectona grandis) wood from plantations across the ecological zones of Ghana. Ghana Journal of Forestry, 25(1):40-50. https://doi.org/10.4314/gjf.v25i1.60698

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari Miras ve Koruma, Ormancılık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sürücü, D., & Balaban Uçar, M. (2026). İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(1), 41-48. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1732316
AMA
1.Sürücü D, Balaban Uçar M. İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi. AÇÜOFD. 2026;27(1):41-48. doi:10.17474/artvinofd.1732316
Chicago
Sürücü, Demet, ve Mualla Balaban Uçar. 2026. “İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 (1): 41-48. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1732316.
EndNote
Sürücü D, Balaban Uçar M (01 Şubat 2026) İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 1 41–48.
IEEE
[1]D. Sürücü ve M. Balaban Uçar, “İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi”, AÇÜOFD, c. 27, sy 1, ss. 41–48, Şub. 2026, doi: 10.17474/artvinofd.1732316.
ISNAD
Sürücü, Demet - Balaban Uçar, Mualla. “İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27/1 (01 Şubat 2026): 41-48. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1732316.
JAMA
1.Sürücü D, Balaban Uçar M. İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi. AÇÜOFD. 2026;27:41–48.
MLA
Sürücü, Demet, ve Mualla Balaban Uçar. “İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 1, Şubat 2026, ss. 41-48, doi:10.17474/artvinofd.1732316.
Vancouver
1.Demet Sürücü, Mualla Balaban Uçar. İstanbul’un Tarihi Ahşap Yapılarında Doğal Yaşlanmanın Renk Değişimi ile İncelenmesi. AÇÜOFD. 01 Şubat 2026;27(1):41-8. doi:10.17474/artvinofd.1732316
Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.