Sustainability of Laurel Production in Zonguldak Region: Analysis of Producer Perceptions, Economic Expectations and Harvesting Methods

Öz

Laurel, which holds an important place among non-timber forest products grown in Türkiye, is harvested by producers who play a key role in preserving the ecological balance. This study aims to evaluate the sustainability of bay laurel production in the Zonguldak region from the perspective of producer perceptions. A quantitative descriptive survey model was used in the research. The research sample consisted of participants engaged in laurel harvesting and trade in Güdüllü village. research data were collected using a 54-question survey form developed by the researcher. The collected data were analyzed using frequency and percentage analyses with the SPSS 20 statistical package program. According to the survey results, 53% of the participants reside in the village; 67% of the participants want to receive training to achieve higher yields; 76% of the participants believe that sustainable agricultural practices are important; 93% of the participants believe that the “Laurel Action Plan” increases job satisfaction; 66% of participants believe that product quality has improved with new harvesting methods such as saws and battery-powered cutting blades; 57% of participants tend to increase harvest quantities to boost their income. Increasing harvest quantities due to economic concerns creates a conflict with sustainable agriculture principles. Among the greatest challenges producers face when harvesting laurel in the field are physical exhaustion, rugged terrain conditions, and illegal harvesting by outsiders. In order to protect the laurel plant and pass it on to future generations in a productive manner, it is necessary to provide training on sustainable harvesting methods for villagers, develop alternative sources of income, encourage cooperatives, and increase occupational safety measures.

Anahtar Kelimeler

• Laurel
• Sustainability
• Non-wood forest products
• Rural development

Zonguldak Yöresi'nde Defne (Laurus nobilis L.) Üretiminin Sürdürülebilirliği: Üretici Algıları, Ekonomik Beklentiler ve Hasat Yöntemlerinin Analizi

Öz

Türkiye'de yetişen odun dışı orman ürünleri arasında önemli bir yere sahip olan defnenin ekolojik denge korunarak hasat edilmesinde üreticiler kilit bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, Zonguldak yöresinde defne üretiminin sürdürülebilirliğini üretici algıları açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemini Güdüllü köyünde defne hasadı ve ticareti yapan katılımcılar oluşturmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen 54 soruluk anket formu ile toplanmıştır. Toplanan veriler, SPSS 20 istatistiksel paket programı kullanılarak frekans ve yüzde analizleri ile çözümlenmiştir. Anket sonuçlarına göre katılımcıların %53’ü köyde ikâmet etmektedir; katılımcıların %67’si daha yüksek verim elde etmek için eğitim almak istemektedirler; katılımcıların %76’sı sürdürülebilir tarım uygulamalarının önemli olduğunu düşünmektedirler; katılımcıların %93’ü “Defne Eylem Planı”nın iş memnuniyetini artırdığını düşünmektedirler; katılımcıların %66’sı testere, akülü kesme bıçağı gibi yeni hasat yöntemleri ile birlikte ürün kalitesinin yükseldiğini düşünmektedirler. Ekonomik kaygılar nedeniyle hasat miktarının arttırılması sürdürülebilir tarım ilkeleriyle çatışma alanı oluşturmaktadır. Üreticilerin arazide defne hasadı yaparken karşılaştığı en büyük zorluklar arasında fiziksel yorgunluk, engebeli arazi koşulları ve köy dışından gelenlerin kaçak toplama yapması sayılmıştır. Defne bitkisinin korunarak gelecek kuşaklara verimli bir şekilde aktarılması için köylülere yönelik sürdürülebilir hasat yöntemleri eğitimi verilmesi, alternatif gelir kaynaklarının geliştirilmesi, kooperatifleşmenin teşvik edilmesi ve iş güvenliği önlemlerinin artırılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Defne
• Sürdürülebilirlik
• Odun dışı orman ürünleri
• Kırsal kalkınma

Kaynakça

1. Akyol A, Tolunay A (2009) Türkiye’de sürdürülebilir orman kaynakları yönetimi, ilkeleri, göstergeleri ve uygulamaları. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(2):221-234. https://izlik.org/JA57AH48XC
2. Akyol A, Örücü ÖK (2019) İklim değişimi senaryoları ve tür dağılım modeline göre kızılcık türünün (Cornus mas L.) odun dışı orman ürünleri kapsamında değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (17):224-233. https://doi.org/10.31590/ejosat.615019
3. Atar N, Özel HB (2024) Kırsal kalkınmada odun dışı orman ürünleri üretimi açısından önemli olan defnenin (Laurus nobilis L.) gelişimine meşcere kuruluş özelliklerinin etkisi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 26(4): 359-376. https://doi.org/10.24011/barofd.1539056
4. Başar H, Bilgin F, Arslan MB (2021) Ege Bölgesi odun dışı orman ürünleri sanayinin mevcut durumu. Ormancılık Araştırma Dergisi, 8(1): 69-79. https://doi.org/10.17568/ogmoad.758590
5. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (2018) Defne İşleme ve Paketleme Tesisi Ön Fizibilitesi.https://bakkakutuphane.org/upload/dokumandosya/bakka-defne-on-fizibilite-rev4.pdf?v=69176a2db0406
6. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (2022) Defne Tarımı ve Endüstrisi Fizibilite Raporu. https://baka.gov.tr/assets/upload/dosyalar/defne-tarimi-ve-endustrisi-fizibilite-raporu.pdf
7. Buğday E (2016) Ormancılıkta üretimin planlaması ve hassas ormancılık anlayışı. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 2(1-2): 54-57. https://izlik.org/JA86WF96D
8. Büyüköztürk Ş (2019) Sosyal Bilimler için İstatistik. Pagem Akademi.

9. Durgun M, Serin H, Şahin Y (2014) Akdeniz ormanlarının geleceği: sürdürülebilir toplum ve çevre. II. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 22-24 Ekim 2014, Isparta.
10. Eker Ö (2018) Ekosistem hizmet ödemelerinin odun dışı orman ürün ve hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi: su ve su kaynakları yönetimi. Turkish Journal of Forest Science, 2(2): 165-176. https://doi.org/10.32328/turkjforsci.469934
11. Fidan MS, Öz A, Adanur H, Turan B (2013) Gümüşhane yöresinde yetişen bazı önemli odun dışı orman ürünleri ve kullanım miktarları. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 3(2). https://izlik.org/JA74SN47GY
12. Günal N (2000) Türkiye’de defne yaprağı üretimi. Türk Coğrafya Dergisi, 35(1): 85-103. https://doi.org/10.17211/tcd.08717
13. Güngör E, Çoban M (2024) Kırsal kalkınma aracı olarak defne toplayıcılığının durum analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 26(1): 119-136. https://doi.org/10.24011/barofd.1396287
14. Helmedag F (2018) From 1849 back to 1788: reconciling the Faustmann formula with the principle of maximum sustainable yield. European Journal of Forest Research, 137(3): 301–306.https://doi.org/10.1007/s10342-018-1101-8
15. Hırsch WZ (2019) Ortalamaların örneklem dağılımı. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 16(1): 603-617. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000947
16. Kauppi PE, Stål G, Arnesson-Ceder L, Hallberg Sramek I, Hoen HF, Svensson A, Wernick IK, Högberg P, Lundmark T, Nordin A (2022) Managing existing forests can mitigate climate change. Forest Ecology and Management, 513: 120186. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2022.120186
17. Karabacak MK, Atila F, Kazankaya A (2025) Cordyceps türlerinin biyolojisi, ekolojisi ve tıbbi potansiyeli üzerine bir inceleme. Ahi Evran Internatıonal Congress On Scıentıfıc Research.
18. Karaoğul E, Ertaş M, Altıntaş E, Tütüncü M, Alma MH (2011) Karadeniz Bölgesinde yetişen Defne’nin (Laurus nobilis L.) farklı rakımlara göre değerlendirilmesi. 1. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, Ekim, Kahramanmaraş, Bildiriler Kitabı: 1412-1420.
19. Karataş G (2024) Türkiye’de farklı illere ait defne yapraklarının bazı fiziksel ve fitokimyasal özellikleri. Journal of New Results in Engineering and Natural Sciences, 2023(19): 41-53. https://izlik.org/JA39LX75GG
20. Kesici E (2018) Salda Gölü korunan alanının sürdürülebilirliği. Doğanın Sesi, (1): 3-11. https://izlik.org/JA36RH93ZM
21. Kurt R, Karayılmazlar S, İmren E, Cabuk Y (2016) Türkiye ormancılık sektöründe odun dışı orman ürünleri: ihracat analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 18(2):158-167. https://doi.org/10.24011/barofd.267289
22. Latterini F, Mederski PS, Jaeger D, Venanzi R, Tavankar F, Picchio R (2023) The influence of various silvicultural treatments and forest operations on tree species biodiversity. Current Forestry Reports, 9(2): 59–71. https://doi.org/10.1007/s40725-02300179-0
23. Mızraklı A, Güzenge E, Yalçın ŞA (2008) Ormanların su kaynakları potansiyeli üzerine etkileri, bu alanların belirlenmesi, korunması ve DİM Planlama örneği. TMMOB 2. Su Politikaları Kongresi, 21- 23 Mart, ss:49-59, Ankara.
24. Okumuş A, Pak M (2025) Türkiye ormancılığındaki odun dışı orman ürünleri ve hizmetlerine yönelik işletmecilik yaklaşımlarındaki değişimlerin analizi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 26(1): 230-243. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1676135
25. Orman Genel Müdürlüğü (2016) Odun Dışı Ürün ve Hizmetler Dairesi Başkanlığı 302 Numaralı Tebliğ: Odun Dışı Orman Ürünlerinin Envanter ve Planlaması ile Üretim ve Satış Esasları. https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane-sitesi/mevzuat-sitesi/Tebligler/302%20say%C4%B1l%C4%B1%20odun%20d%C4%B1%C5%9F%C4%B1%20orman%20%C3%BCr%C3%BCnlerinin%20envanter%20ve%20planlanmas%C4%B1%20ile%20%C3%BCretim%20ve%20sat%C4%B1%C5%9F%20esaslar%C4%B1%20Tebli%C4%9Fi.pdf, Erişim Tarihi: 01.10.2025.
26. Orman Genel Müdürlüğü (2022) Defne Eylem Planı (2022-2026). https://kutuphane.tarimorman.gov.tr/vufind/Record/1183945, Erişim Tarihi: 15.09.2025.
27. Orman Genel Müdürlüğü (2025a) 2024 Yılı Ormancılık İstatistikleri Odun Dışı Orman Ürünleri Üretimi. https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane/resmi-istatistikler, Erişim Tarihi: 12.08.2025.
28. Orman Genel Müdürlüğü (2025b) Ormancılık İstatistikleri, Tali Orman Ürünleri. https://www.ogm.gov.tr/tr/ormanlarimiz/resmi-istatistikler, Erişim Tarihi: 22.07.2025.
29. Şener FN, Tolunay A (2016) Sürdürülebilir orman yönetimi süreçlerinde Türkiye’nin konum analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 18(2): 146–157. https://doi.org/10.24011/barofd.270082
30. TÜİK (2023) Zonguldak Bölgesi Çaycuma-Filyos 1965-2023 yılı Nüfus Verileri. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/53899, Erişim Tarihi: 01.01.2025.
31. TÜİK (2025) Genel Ticaret Sistemi Dış Ticaret İstatistikleri. https://iz.tuik.gov.tr/#/showcase/SC2851FY777F34D2R?token=8d79727fff862a891ce574d27220bfebbf66fecd, Erişim Tarihi: 19.06.2025.
32. Yazıcı H (2002) Batı Karadeniz bölgesinde yetişen defne yaprak ve meyvelerinden faydalanma imkânlarının araştırılması. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi.
33. Yılmaz A, Çiftçi V (2021) Türkiye’de Defne (Laurus nobilis L.) bitkisinin durumu. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (22): 325-330. https://doi.org/10.31590/ejosat.856195
34. Yurdakul Erol S, Akgün B (2006) Avrupa Birliği (AB) ormancılık politikası. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 56(1): 113-128. https://doi.org/10.17099/jffiu.98290
35. Zeleke A (2021) Assessment of non-wood forest products trade competitiveness between Ethiopia and Asia/19 countries. Turkish Journal of Forestry, 22(2): 105-110. https://doi.org/10.18182/tjf.880850