Öz
Kentleşme, çağdaş dönemin belirleyici bir sürecidir ve bunula birlikte peyzajı, toplumları, kültürel mirasın dokusunu yeniden şekillendirmektedir. Mekânsal dönüşümü hızlandıran kentleşme dinamikleri, somut ve somut olmayan miras üzerindeki baskıyı yoğunlaştırarak kültürel peyzajın sürdürülebilirliği üzerinde artan bir tehdit oluşturmaktadır. Amasra, tarih boyunca farklı uygarlıkların izlerini taşıyan ve zengin kültürel peyzaja sahip antik bir liman kentidir. Bu özelliğiyle, çok sayıda kültürel peyzaj öğesini bünyesinde barındıran bir kent olarak öne çıkmaktadır. Ancak son yıllarda, kentsel büyüme eğilimleri, plansız yapılaşma ve turizm faaliyetlerinin yarattığı baskılar nedeniyle Amasra’nın kültürel mirası sürdürülebilirliğini tehdit eden yoğun bir kentleşme baskısıyla karşı karşıya kalmaktadır. Bu çalışma, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan tarihi Amasra kentinin, kültürel peyzaj değişiminin zaman içinde kentleşme baskısı altında nasıl etkilendiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Alanın kentleşme süreci ve buna bağlı olarak kültürel peyzaj değişimi; literatür taraması, UNESCO’nun kültürel peyzajlara ilişkin değerlendirme yaklaşımı (UNESCO World Heritage Centre 2023) ile Burra Tüzüğü’nde (Australia ICOMOS 2013) tanımlanan kültürel önem (cultural significance) kavramsal çerçevesi ışığında estetik, sanatsal, tarih ve arkeoloji, bilimsel, sosyal ve kimlik değeri açısından değerlendirilmiş ve bu kapsamda, kültürel peyzajın korunmasına yönelik öneriler sunulmuştur. Bulgular, yoğun yapılaşma ve turizm odaklı dönüşümlerin tarihi ve kültürel dokunun bütünlüğünü kısmen bozduğunu göstermekte olup, sürdürülebilir koruma ve planlama stratejilerinin güçlendirilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışma, Amasra’nın kültürel peyzaj değerlerinin korunması ve geleneksel kent kimliğinin gelecek kuşaklara aktarılması için bütüncül bir yaklaşımın önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksu GA, Tağıl Ş, Musaoğlu N, Canatanoğlu ES, Uzun A (2022) Landscape ecological evaluation of cultural patterns for the İstanbul urban landscape. MDPI. 14(23). https://doi.org/10.3390/su142316030
- Altuntaş A (2023) Sustainability and heritage conservation in landscape architecture: the case of Knidos, Muğla. Akdeniz University Journal of the Faculty of Architecture, 2(2):105-121. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3532173
- Amasra Belediyesi (1970) Amasra Koruma İmar Planı (Ölçek: 1/1000) ve Raporu [Arşiv Belgesi]. Amasra Belediyesi Arşivi, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Belediyesi (1971) Amasra Revizyon İmar Planı (Ölçek: 1/1000) ve Raporu [Arşiv Belgesi]. Amasra Belediyesi Arşivi, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Belediyesi (1986) Amasra İmar Planı Ölçek (1/1000) ve Raporu [Arşiv Belgesi]. Amasra Belediyesi Arşivi, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Belediyesi (2025) Amasra Arkeolojik Sit Alanları İlave-Revizyon Koruma Amaçlı İmar Planı: Araştırma Raporu. Bartın, Türkiye, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Müze Müdürlüğü (2017) Amasra Tarihsel Gelişim Dönemleri. http://www.muze.gov.tr/tr/muzeler/amasra-muzesi, Erişim tarihi: 10.07.2017.
- Antrop M (2004) Landscape change and the urbanization process in Europe. Landscape and Urban Planning, 67(1-4): 9-26. https://doi.org/10.1016/S0169-2046(03)00026-4
- Arkun AK (2012) Ulus tarihi kent merkezi kültürel peyzaj öğelerinin değişimi ve dönüşümü. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Doktora Tezi, Ankara.
- Aslan S, Kiper P (2016) Kimlik ve bellek sorunu sarmalında kentler: Amasra kenti örneğinde fırsatlar ve tehditlerin değerlendirilmesi. İdealkent, 7(20): 881-905. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/466338
- Australia ICOMOS (2013) The Burra Charter: The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance. Australia ICOMOS. http://auralia.icomos.org
- Aydemir Ç, Gül A (2024) Kırsal turizm değerlerinin görsel peyzaj kalite analizi ile değerlendirilmesi: Hisarardı Köy (Yalvaç-Isparta) örneği. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 7(1): 1-15. https://doi.org/10.53353/atrss.1298052
- Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2011) Bartın Kültür Varlıkları Envanteri. Bartın, Türkiye, Erişim Tarihi: 03.10.2025.
- Berberoğlu N (2011) Amasra Koruma Amaçlı İmar Planını Esas Jeolojik-Jeoteknik-Jeofizik Etüt Raporu. Türkiye.
- Bozkurt SG (2022) Kentleşmenin Safranbolu (Karabük)’nun kültürel peyzaj değişimi üzerindeki etkisinin incelenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(1): 476-488. https://doi.org/10.21597/jist.977314
- Burak N (2021) Amasra kale kenti: Ceneviz ticaret yolundaki Karadeniz surlu yerleşimleri bağlamında değerlendirilmesi ve koruma önerileri. İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Restorasyon Programı Doktora Tezi, İstanbul.
- Cengiz B, Tekdamar DA, Seçkin G (2018) Amasra kalesi ve surlu yerleşim dokusunda kentsel kültürel ve arkeolojik mirasin sürdürülebilir gelişimi. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 1(1): 29-42. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/515223
- Dinh TD, Pham VM (2020) Studying urban expansion and landscape surrounding monuments for conservation the world cultural heritage in Hue City-view from GIS and remote sensing. In AUC 2019: Proceedings of the 15th International Asian Urbanization Conference, Vietnam. Singapore: Springer Singapore, pp. 317-331. https://doi.org/10.1007/978-981-15-5608-1_25
- Eliasson I, Fredholm S, Knez I, Gustavsson E, Weller J (2023) Cultural values of landscapes in the practical work of biosphere reserves. Land, 12(3): 587. https://doi.org/10.3390/land12030587
- Francini C, Rozochkina T (2024) Cultural heritage and urban development: embracing the historic urban landscape approach. In Cultural Heritage and Development in Fragile Contexts: Learning from the Interventions of International Cooperation in Afghanistan and Neighboring Countries. Cham: Springer Nature Switzerland, pp: 105-113. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-54816-1_7
- Fu L, Zhang Q, Tang Y, Pan J, Li Q (2023) Assessment of urbanization impact on cultural heritage based on a risk-based cumulative impact assessment method. Heritage Science, 11(1). https://doi.org/10.1186/s40494-023-01024-0
- Grgić N, Popović D, Odobašić M, Kuzmanović D (2022) Historical and cultural impact on Banja Luka City (Bosnia and Herzegovina). In International Conference CITAA Cities Identity Through Architecture and Arts. Cham: Springer Nature Switzerland, pp: 187-197. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-48517-6_14
- Gülçin D (2020) Kültürel ekosistem hizmetlerinin sosyal medya verileri kullanılarak haritalanması: Datça yarımadası örneği. Turkish Journal of Forestry, 21(4): 407-416. https://doi.org/10.18182/tjf.808414
- Kabataş E, Kiper T (2021) Kırsal yerleşimlerin doğal ve sosyo-kültürel peyzaj değerlerinin belirlenmesi: Kırklareli Kocayazı ve Kula Köyü örneği. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(3): 2328-2341. https://doi.org/10.21597/jist.887921
- Kapuci U, Cengiz C (2023) Arkeolojik peyzaj-turizm etkileşimi açısından kentsel kültürel mirasın sürdürülebilirliği: İznik Kenti örneği. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 6(1): 186-204. https://doi.org/10.53353/atrss.1216635
- Li X, Zhou X, Weng F, Ding F, Wu Y, Yi Z (2024) Evolution of cultural landscape heritage layers and value assessment in urban countryside historic districts: The Case of Jiufeng Sheshan, Shanghai, China. Heritage Science, 12(1). https://doi.org/10.1186/s40494-024-01204-6
- Liu J, Fang Y, Yan Q, Chen C (2023) Modern zoning plans versus traditional landscape structures: ecosystem service dynamics and interactions in rapidly urbanizing cultural landscapes. Journal of Environmental Management, 331: 117315. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2023.117315
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü (2025) İklim İstatistikleri: Bartın/Amasra İklim Verileri. Türkiye, Erişim Tarihi: 20.09.2025.
- Nunta J, Sukolratanametee S (2015) The impact of urbanization on the physical environment of Lamphun's cultural landscape. The International Journal of Design in Society, 9(3):1. https://doi.org/10.18848/2325-1328/CGP/v09i03/38562
- Ouyang X, Tang L, Wei X, Li Y, Tang L (2021) Spatial interaction between urbanization and ecosystem services in chinese urban agglomerations. Land Use Policy, 109. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105587
- Pantaloni M, Zucchini M, Zenobi G, Lodolini EM, Marinelli G, Minelli A, Neri D (2025) Sustainable management strategy to preserve Green infrastructure heritage. The traditional landscape of olive trees in the city of Ancona, Italy. Land Use Policy, 156: 107603. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2025.107603
- Sakaoğlu N (1999) Çeşm-i Cihan Amasra. Tarih Vakfı Yurt Yayınları Yayınevi. 220s, İstanbul.
- Shen J, Chou RJ (2021) Cultural landscape development integrated with rural revitalization: a case study of Songkou ancient town. Land, 10(4): 406. https://doi.org/10.3390/land10040406
- Tekdamar D (2017) Tarihi ve arkeolojik mirasın sürdürülebilirliği bağlamında kültürel peyzaj koridorlarının planlanması ve tasarımı: Amasra örneği. Bartın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Bartın.
- Tekdamar K, Beyhan Mİ, Tekdamar DA (2025) Evaluation of urban furniture elements in historic Mardin 1st street in terms of urban identity. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 21(2): 1-18. https://doi.org/10.58816/duzceod.1591368
- Tunçer M (2014) Tarihi Çevre Yok Olurken: Amasra, Bergama, Kaş, Uçhisar Örnekleri. Alter Yayınları. 337s. Ankara.
- Türkiye İstatistik Kurumu (2025) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, İl ve İlçe Nüfusları 2024. TÜİK Veri Portalı, Türkiye, Erişim Tarihi: 20.09.2025.
- Udeaja C, Trillo C, Awuah KG, Makore BC, Patel DA, Mansuri LE, Jha KN, Awuah KGB, Makore BCN, Patel D, Jha KN (2020) Urban heritage conservation and rapid urbanization: insights from surat, India. Sustainability, 12(6). https://doi.org/10.3390/su12062172
- UNESCO World Heritage Centre (2023) Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. Paris: UNESCO. https://whc.unesco.org/en/guidelines/
- Uzunali A, Acar C (2023) Peyzaj mimarlığında estetik ve estetiğin sayısallaştırılması: karşılaştırmalı bir yöntem önerisi. Peyzaj Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi, 5(2): 32-41. https://doi.org/10.56629/paud.1406007
- Wang S, Gu K (2020) Pingyao: the historic urban landscape and planning for heritage-led urban changes. Cities, 97: 102489. https://doi.org/10.1016/j.cities.2019.102489
- Yang J (2022) Cultural site landscape value analysis and research on planning and design. International Journal of Education and Humanities, 4(2): 129-132. https://doi.org/10.54097/ijeh.v4i2.1614
- Yıldırım B (2014) Antik liman kenti Amasra’nın koruma sorunları ve revitalizasyonu için öneriler. Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Karabük.
- Zhao X, Binti Che Amat R (2025) Application and evaluation of traditional garden culture in modern urban landscape design under the context of cultural sustainability. PLoS One, 20(5): e0324613. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0324613
- Ziemeļniece A, Īle U, Janpavle I (2022) Urban pressures and the process of cultural landscape change. the example of The Lielupe River Valley. Rigas Tehniskas Universitates Zinatniskie Raksti, 18(1):148-155. https://doi.org/10.2478/aup-2022-0015
Öz
Urbanization is a defining process of the contemporary era, reshaping landscapes, societies, and the fabric of cultural heritage. Urbanization dynamics that accelerate spatial transformation pose an increasing threat to the sustainability of the cultural landscape by intensifying pressure on both tangible and intangible heritage. Amasra is an ancient port city that bears the traces of various civilizations throughout history and boasts a rich cultural landscape. With this feature, it stands out as a city that encompasses numerous elements of the cultural landscape. However, in recent years, Amasra's cultural heritage has faced intense pressures from urbanization, threatening its sustainability due to urban growth trends, unplanned construction, and the pressures created by tourism activities. This study aims to examine how the cultural landscape change of the historical city of Amasra, which is on the UNESCO World Heritage Tentative List, has been affected over time under the pressure of urbanization. The urbanization process of the area and the resulting cultural landscape change were evaluated in terms of aesthetic, artistic, historical and archaeological, scientific, social, and identity values in the light of literature review, UNESCO's approach to evaluating cultural landscapes (UNESCO World Heritage Centre 2023), and the conceptual framework of cultural significance as defined in the Burra Charter (Australia ICOMOS 2013), and within this scope, suggestions for the protection of the cultural landscape were presented. The findings indicate that intensive development and tourism-driven transformations have partially disrupted the integrity of the historical and cultural fabric, underscoring the need to strengthen sustainable conservation and planning strategies. The study emphasizes the importance of a holistic approach to preserving Amasra's cultural landscape values and transmitting its traditional urban identity to future generations.
Anahtar Kelimeler
Amasra Urbanization Urbanization pressure Cultural landscape
Kaynakça
- Aksu GA, Tağıl Ş, Musaoğlu N, Canatanoğlu ES, Uzun A (2022) Landscape ecological evaluation of cultural patterns for the İstanbul urban landscape. MDPI. 14(23). https://doi.org/10.3390/su142316030
- Altuntaş A (2023) Sustainability and heritage conservation in landscape architecture: the case of Knidos, Muğla. Akdeniz University Journal of the Faculty of Architecture, 2(2):105-121. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3532173
- Amasra Belediyesi (1970) Amasra Koruma İmar Planı (Ölçek: 1/1000) ve Raporu [Arşiv Belgesi]. Amasra Belediyesi Arşivi, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Belediyesi (1971) Amasra Revizyon İmar Planı (Ölçek: 1/1000) ve Raporu [Arşiv Belgesi]. Amasra Belediyesi Arşivi, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Belediyesi (1986) Amasra İmar Planı Ölçek (1/1000) ve Raporu [Arşiv Belgesi]. Amasra Belediyesi Arşivi, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Belediyesi (2025) Amasra Arkeolojik Sit Alanları İlave-Revizyon Koruma Amaçlı İmar Planı: Araştırma Raporu. Bartın, Türkiye, Erişim Tarihi: 06.10.2025.
- Amasra Müze Müdürlüğü (2017) Amasra Tarihsel Gelişim Dönemleri. http://www.muze.gov.tr/tr/muzeler/amasra-muzesi, Erişim tarihi: 10.07.2017.
- Antrop M (2004) Landscape change and the urbanization process in Europe. Landscape and Urban Planning, 67(1-4): 9-26. https://doi.org/10.1016/S0169-2046(03)00026-4
- Arkun AK (2012) Ulus tarihi kent merkezi kültürel peyzaj öğelerinin değişimi ve dönüşümü. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Doktora Tezi, Ankara.
- Aslan S, Kiper P (2016) Kimlik ve bellek sorunu sarmalında kentler: Amasra kenti örneğinde fırsatlar ve tehditlerin değerlendirilmesi. İdealkent, 7(20): 881-905. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/466338
- Australia ICOMOS (2013) The Burra Charter: The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance. Australia ICOMOS. http://auralia.icomos.org
- Aydemir Ç, Gül A (2024) Kırsal turizm değerlerinin görsel peyzaj kalite analizi ile değerlendirilmesi: Hisarardı Köy (Yalvaç-Isparta) örneği. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 7(1): 1-15. https://doi.org/10.53353/atrss.1298052
- Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2011) Bartın Kültür Varlıkları Envanteri. Bartın, Türkiye, Erişim Tarihi: 03.10.2025.
- Berberoğlu N (2011) Amasra Koruma Amaçlı İmar Planını Esas Jeolojik-Jeoteknik-Jeofizik Etüt Raporu. Türkiye.
- Bozkurt SG (2022) Kentleşmenin Safranbolu (Karabük)’nun kültürel peyzaj değişimi üzerindeki etkisinin incelenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(1): 476-488. https://doi.org/10.21597/jist.977314
- Burak N (2021) Amasra kale kenti: Ceneviz ticaret yolundaki Karadeniz surlu yerleşimleri bağlamında değerlendirilmesi ve koruma önerileri. İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Restorasyon Programı Doktora Tezi, İstanbul.
- Cengiz B, Tekdamar DA, Seçkin G (2018) Amasra kalesi ve surlu yerleşim dokusunda kentsel kültürel ve arkeolojik mirasin sürdürülebilir gelişimi. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 1(1): 29-42. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/515223
- Dinh TD, Pham VM (2020) Studying urban expansion and landscape surrounding monuments for conservation the world cultural heritage in Hue City-view from GIS and remote sensing. In AUC 2019: Proceedings of the 15th International Asian Urbanization Conference, Vietnam. Singapore: Springer Singapore, pp. 317-331. https://doi.org/10.1007/978-981-15-5608-1_25
- Eliasson I, Fredholm S, Knez I, Gustavsson E, Weller J (2023) Cultural values of landscapes in the practical work of biosphere reserves. Land, 12(3): 587. https://doi.org/10.3390/land12030587
- Francini C, Rozochkina T (2024) Cultural heritage and urban development: embracing the historic urban landscape approach. In Cultural Heritage and Development in Fragile Contexts: Learning from the Interventions of International Cooperation in Afghanistan and Neighboring Countries. Cham: Springer Nature Switzerland, pp: 105-113. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-54816-1_7
- Fu L, Zhang Q, Tang Y, Pan J, Li Q (2023) Assessment of urbanization impact on cultural heritage based on a risk-based cumulative impact assessment method. Heritage Science, 11(1). https://doi.org/10.1186/s40494-023-01024-0
- Grgić N, Popović D, Odobašić M, Kuzmanović D (2022) Historical and cultural impact on Banja Luka City (Bosnia and Herzegovina). In International Conference CITAA Cities Identity Through Architecture and Arts. Cham: Springer Nature Switzerland, pp: 187-197. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-48517-6_14
- Gülçin D (2020) Kültürel ekosistem hizmetlerinin sosyal medya verileri kullanılarak haritalanması: Datça yarımadası örneği. Turkish Journal of Forestry, 21(4): 407-416. https://doi.org/10.18182/tjf.808414
- Kabataş E, Kiper T (2021) Kırsal yerleşimlerin doğal ve sosyo-kültürel peyzaj değerlerinin belirlenmesi: Kırklareli Kocayazı ve Kula Köyü örneği. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(3): 2328-2341. https://doi.org/10.21597/jist.887921
- Kapuci U, Cengiz C (2023) Arkeolojik peyzaj-turizm etkileşimi açısından kentsel kültürel mirasın sürdürülebilirliği: İznik Kenti örneği. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 6(1): 186-204. https://doi.org/10.53353/atrss.1216635
- Li X, Zhou X, Weng F, Ding F, Wu Y, Yi Z (2024) Evolution of cultural landscape heritage layers and value assessment in urban countryside historic districts: The Case of Jiufeng Sheshan, Shanghai, China. Heritage Science, 12(1). https://doi.org/10.1186/s40494-024-01204-6
- Liu J, Fang Y, Yan Q, Chen C (2023) Modern zoning plans versus traditional landscape structures: ecosystem service dynamics and interactions in rapidly urbanizing cultural landscapes. Journal of Environmental Management, 331: 117315. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2023.117315
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü (2025) İklim İstatistikleri: Bartın/Amasra İklim Verileri. Türkiye, Erişim Tarihi: 20.09.2025.
- Nunta J, Sukolratanametee S (2015) The impact of urbanization on the physical environment of Lamphun's cultural landscape. The International Journal of Design in Society, 9(3):1. https://doi.org/10.18848/2325-1328/CGP/v09i03/38562
- Ouyang X, Tang L, Wei X, Li Y, Tang L (2021) Spatial interaction between urbanization and ecosystem services in chinese urban agglomerations. Land Use Policy, 109. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105587
- Pantaloni M, Zucchini M, Zenobi G, Lodolini EM, Marinelli G, Minelli A, Neri D (2025) Sustainable management strategy to preserve Green infrastructure heritage. The traditional landscape of olive trees in the city of Ancona, Italy. Land Use Policy, 156: 107603. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2025.107603
- Sakaoğlu N (1999) Çeşm-i Cihan Amasra. Tarih Vakfı Yurt Yayınları Yayınevi. 220s, İstanbul.
- Shen J, Chou RJ (2021) Cultural landscape development integrated with rural revitalization: a case study of Songkou ancient town. Land, 10(4): 406. https://doi.org/10.3390/land10040406
- Tekdamar D (2017) Tarihi ve arkeolojik mirasın sürdürülebilirliği bağlamında kültürel peyzaj koridorlarının planlanması ve tasarımı: Amasra örneği. Bartın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Bartın.
- Tekdamar K, Beyhan Mİ, Tekdamar DA (2025) Evaluation of urban furniture elements in historic Mardin 1st street in terms of urban identity. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 21(2): 1-18. https://doi.org/10.58816/duzceod.1591368
- Tunçer M (2014) Tarihi Çevre Yok Olurken: Amasra, Bergama, Kaş, Uçhisar Örnekleri. Alter Yayınları. 337s. Ankara.
- Türkiye İstatistik Kurumu (2025) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, İl ve İlçe Nüfusları 2024. TÜİK Veri Portalı, Türkiye, Erişim Tarihi: 20.09.2025.
- Udeaja C, Trillo C, Awuah KG, Makore BC, Patel DA, Mansuri LE, Jha KN, Awuah KGB, Makore BCN, Patel D, Jha KN (2020) Urban heritage conservation and rapid urbanization: insights from surat, India. Sustainability, 12(6). https://doi.org/10.3390/su12062172
- UNESCO World Heritage Centre (2023) Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. Paris: UNESCO. https://whc.unesco.org/en/guidelines/
- Uzunali A, Acar C (2023) Peyzaj mimarlığında estetik ve estetiğin sayısallaştırılması: karşılaştırmalı bir yöntem önerisi. Peyzaj Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi, 5(2): 32-41. https://doi.org/10.56629/paud.1406007
- Wang S, Gu K (2020) Pingyao: the historic urban landscape and planning for heritage-led urban changes. Cities, 97: 102489. https://doi.org/10.1016/j.cities.2019.102489
- Yang J (2022) Cultural site landscape value analysis and research on planning and design. International Journal of Education and Humanities, 4(2): 129-132. https://doi.org/10.54097/ijeh.v4i2.1614
- Yıldırım B (2014) Antik liman kenti Amasra’nın koruma sorunları ve revitalizasyonu için öneriler. Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Karabük.
- Zhao X, Binti Che Amat R (2025) Application and evaluation of traditional garden culture in modern urban landscape design under the context of cultural sustainability. PLoS One, 20(5): e0324613. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0324613
- Ziemeļniece A, Īle U, Janpavle I (2022) Urban pressures and the process of cultural landscape change. the example of The Lielupe River Valley. Rigas Tehniskas Universitates Zinatniskie Raksti, 18(1):148-155. https://doi.org/10.2478/aup-2022-0015
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Peyzaj Teknikleri |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 30 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 4 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17474/artvinofd.1833158 |
| IZ | https://izlik.org/JA89NJ38NM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Orman Mühendisliği, Peyzaj Mimarlığı, Orman Endüstri Mühendisliği ve Doğa-Fen Bilimleri çalışma konularında yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları bilim dünyasına kazandırmak amacıyla yayımlamaktadır.
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi (ISSN: 2146-1880), uluslararası standartlara uygun akademik bir dergidir. Dergi 2000 yılından itibaren basılı ve 2011 yılından itibaren de elektronik platformda bilimsel makaleleri yayımlamaktadır.
Yazım Kuralları
Makalenin Dergi’ye sunulması daha önce başka bir yerde yayımlanmadığı ve halen yayımlanması girişiminde bulunulmadığı anlamına gelir.
Dergimize yayın göndermek isteyen yazarların öncelikle dergimizin “web sitesine” girerek “kayıt” olmaları gerekmektedir. Kayıtlı yazarlarımız sisteme “giriş” yaptıktan sonra, makalelerine ait “makale çalışmaları ve telif devir” formu ile birlikte sisteme yüklemelidirler. Ayrıca, yazarlar makale konusuna uygun hakem önerisi de ekleyebilirler.
Makaleler hazırlanırken aşağıda verilen "yazım şablonumuz" ve uluslararası "kısaltmalar ve birim sembolleri"ne dikkat edilmelidir.
Makaleler düz metin şeklinde hazırlanmalıdır. Makalenin her sayfasına satır ve sayfa numarası eklenmelidir.
Makalenin bütününde şekil, grafik, fotoğraf ve çizelgeleri içermek üzere “Calibri” yazı karakterinde, 11 punto, 1.15 satır aralığında ve iki yana yaslı olarak yazılmalı, özet 250 kelimeyi geçmemeli ve makalede ekler ve kaynakça dahil 18 sayfayı aşmamasına özen gösterilmelidir.
Sayfa yapısı olarak A4 kağıt boyutu kullanılmalı ve üstten ve soldan 3 cm, alttan ve sağdan 2.5 cm boşluk bırakılmalıdır. Nokta ve virgüllerden sonra 1'er boşluk bırakılmalıdır.
Başlık ve paragraf verilecek ayarlarda "önce 0 nk" "sonra 12nk" paragraf ayarı kullanılmalıdır.
Sayfa numarası her sayfanın altında ve ortalı olarak verilmelidir.
Makale dili Türkçe ya da İngilizce olmalıdır.
Yazım Şablonu
Yazım Şablonuna ulaşmak için buraya tıklayınız.
Kapak Sayfası: Kapak sayfasında sırasıyla makale başlığı (makale dilinde), yazarların tam adları (unvansız olarak) ve çalıştıkları kurumlar ile sorumlu yazarın tüm iletişim bilgilerini (açık adres, e-mektup ve telefon ve belgegeçer numaraları) içermelidir.
Başlık ve Özet (Türkçe ve İngilizce):
Makale başlığı sayfanın ortasında yer almalı, ilk kelimesindeki ilk harf büyük ve diğer kelimeler küçük harflerle ve koyu olarak yazılmalıdır.
Yazar isimleri küçük, soyadları büyük harflerle (sayfanın ortasında) koyu yazılmalıdır. Yazar kurumları, ilk harfler büyük olacak şekilde küçük harflerle yazılmalıdır.
Özet, kısaca araştırmanın gerekçesini, amaçlarını, uygulanan yöntemi, bulguları, sonuç ve önerilerini içermelidir. Calibri 10 punto karakterinde yazılmalıdır. En az 100 ve en fazla 250 kelimeden oluşmalıdır. Anahtar kelimeler 3-6 adet arasında yer almalıdır. Aynı bilgiler diğer dilde de (makale dili Türkçe ise İngilizce ya da tersi) verilmelidir.
Ana Metin: Makale ana metninde Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular (ve Tartışma), (Tartışma ve) Sonuç ve Kaynaklar bölümlerinden oluşur.
Bütün ana bölüm başlıkları büyük harflerle ve koyu, alt başlıklar ise sadece ilk kelimenin ilk harfi büyük ve koyu yazılmalıdır (Örneğin; 1. GİRİŞ-1.1. Veri Toplama Yöntemi gibi)
Başlıklar ve paragraf başı girintisiz başlamalı, paragraflar arası boşluk bırakılmamalıdır.
Tablo yerine Çizelge kelimesi kullanılmalıdır.
Şekil ve Çizelgeler makale içinde uygun yerlere şekil ve çizelge numarası verilerek yerleştirilmeli, tablo başlıkları tablonun üst kısmında ve şekil başlıkları şeklin altında verilmelidir.
Şekil ve Çizelge başlıkları mümkün olduğunca kısa ve açıklayıcı olmalıdır. Şekil resim ise yüksek çözünürlükte olmalı, grafik ise anlaşılması kolay olacak şekilde düzenlenmelidir. Çizelgelerde sadece yatay çizgiler kullanılmalıdır.
Şekil ve Çizelgeler sayfada (yatay) ortalanmalı, çizelge içeriği makalenin tamamında aynı olmak koşulu ile 8 veya 10 punto büyüklüğünde olmalı, metin içinde ardışık olarak numaralandırılmalı; çizelge yazıları üstte sola yaslı, şekil yazıları ise altta ortalanmış bir şekilde yazılmalıdır.
Makaleye konu canlı tür ya da türlerinin yerel isimleri kullanılıyorsa bunların bilimsel adları metinde ilk geçtikleri yerde belirtilmelidir. Birimler için Uluslararası Birimler Sistemi kullanılmalı (The International Systems of Units, SI) ve ondalık ifadeler nokta (.) ile belirtilmelidir (örneğin, %45.7 veya 0.221).
Kaynaklar: Makale içinde atıf yapılan tüm kaynaklar Kaynaklar bölümünde alfabetik olarak listelenmelidir. Aynı şekilde Kaynaklar bölümündeki tüm eserlere de metin içinde atıf yapılmalıdır.
Kaynaklar metin içinde yazarın soyadı ve yayınlandığı tarihe göre verilmelidir (Örneğin: Kray and Fisher 2008, Yılmaz ve ark. 2005, Zigler 1983a ve 1983b).
Atıf cümle içinde kullanılacaksa sadece yılı paranteze alınmalıdır (Örneğin: ‘Steffenrem et al. (2007) Picea abies odun özelliklerinin …’).
Elektronik Kaynaklar: Sıradan bir internet sitesi gibi güvenilirliği ve devamlılığı şüpheli olan elektronik belgeler kaynak olarak tercih edilmemelidir. Eğer kullanılacaksa, elektronik kaynaklar da basılı kaynaklar gibi düşünülmeli; yazar, yayın yılı, makale veya internet sayfasının başlığı, yayıncı adı ve yeri verilmelidir.
DOİ NUmarası: Atıf vereceğiniz makalenin DOI numarası varsa kaynakçada mutlaka DOI numarası verilmelidir. DOI numarası varsa sonuna “doi:” ifadesi yazılmamalıdır. DOI numarasının link şeklinde "http... " olarak verilmesi gerekmektedir. DOI linki yoksa kaynağın erişildiği erişim linki verilmelidir.
Örnekler
Dergi makaleleri:
Pandey DK, Palni LMS (2005) Germination of Parthenium hysterophorus L. seeds under the influence of light and germination promoting chemicals. Seed Sci Technol, 33:485-491. DOİ.....
Kitaplar:
Ürgenç S (1988) Genel Plantasyon ve Ağaçlandırma Tekniği. İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayını, No: 444, İstanbul.
Kitapta Bölüm:
Brown B, Aaron M (2001) The Politics of Nature. In: Smith J (ed) The rise of modern genomics, 3rd edn. Wiley, New York, pp:230-257.
Bildiriler:
Demeritt ME (1981) Fifty years of hybrid poplar research in the northeast. In: Proceedings of 27th North-Eastern forest tree improvement Conference, University of Vermont, Burlington, VT, pp:166–183.
Tezler:
Kambur S (2009) Rhus coriaria L., Pyracantha coccinea M. Roemer ve Cotoneaster nummularia Fisch.&Mey türlerinin tohum ve çimlenme özelliklerinin belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
URL Adresleri:
URL-1, http://www.uaex.edu/Other_Areas/publications/PDF/FSA-6097.pdf., Erişim Tarihi: 03.04.2023.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Yazar Rehberi – Etik İlkeler
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, yayın politikasında akademik ilkelere ve etik değerlere sıkı bir şekilde bağlıdır. Tüm yazarların, gönderdikleri çalışmaların etik kurallara uygun olmasından sorumlu oldukları kabul edilir.
1. Genel Etik İlkeler
Gönderilen tüm çalışmalar, derginin etik ilke ve standartlarına uygunluk açısından değerlendirilir.
İntihal, sahtecilik, duplikasyon (tekrar yayım), çarpıtma, dilimleme, haksız yazarlık gibi uygulamalar kesinlikle yasaktır ve etik dışı davranışlar olarak kabul edilir.
Ön değerlendirme sırasında etik kurallara aykırılığı tespit edilen çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. Değerlendirme sürecinde tespit edilen ihlallerde süreç durdurulur ve çalışma yazara iade edilir. Yayımlandıktan sonra tespit edilen ihlallerde makale yayından kaldırılır.
2. Etik Kurul İzni
TR Dizin kriterlerine göre, gönderilen çalışmanın etik kurul izni gerektiren çalışmalar kapsamında olması hâlinde, gönderim sırasında etik kurul onay belgesinin sunulması zorunludur.
Etik kurul onay belgesinde kurum adı, izin tarihi ve karar/sayı numarası açıkça belirtilmelidir.
Etik kurul izni sunulmamış çalışmalar reddedilir.
3. Benzerlik Oranı
Makalelerin ön değerlendirme sürecinde, iThenticate yazılımı ile benzerlik oranları belirlenir.
Değerlendirmeye alınabilmesi için benzerlik oranı en fazla %20 olmalıdır.
Yalnızca lisansüstü tezlerden üretilen çalışmalar için bu oran %30’a kadar kabul edilebilir.
4. Hakemlik
Hakem değerlendirmeleri Çift Kör Hakemlik ilkesi doğrultusunda yürütülür.
Makalelerde ileri sürülen görüş ve düşüncelerin sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
Yayın Politikası
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2026 yılından itibaren "Sürekli Yayın" Modeline geçmiş açık erişimli ve hakemli bir dergidir.
Dergi, Orman Mühendisliği, Peyzaj Mimarlığı, Orman Endüstri Mühendisliği, Doğa Bilimleri ve Fen Bilimleri alanlarındaki özgün araştırma makalelerine öncelik vermekte ve sınırlı sayıda derleme makaleler yayımlamaktadır.
Eser gönderimi, yazar(lar)ın eseri DergiPark üzerinden yüklemesiyle başlar.
Yazar(lar), eser gönderiminde imzalı telif hakkı formunu sunmak zorundadır. Telif hakkı formu sunulmayan eserler değerlendirmeye alınmaz (Telif hakkı formuna ulaşmak için buraya tıklayınız ).
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, değerlendirmeye alınmadan önce ön kontrol sürecinden geçirilir. Bu süreçte, eserin amaç, kapsam, yöntem ve yazım biçimi açısından derginin amaç ve standartlarına uygunluğu incelenir. Uygun bulunmayan eserler reddedilir.
Ön kontrol sonucunda uygunluğu tespit edilen eserler, üç (3) farklı hakeme gönderilerek hakem değerlendirme süreci başlatılır.
Yazar, makalesini yalnızca ön kontrol sürecinde geri çekme talebinde bulunabilir.
Yayına kabul edilen eserlerde kaynakça gösterme ve atıf kontrolü sorumluluğu tamamen yazar(lar)a aittir.
Dergi, gönderilen eserlerde biçimsel ve dilbilgisi düzeltmeleri yapma hakkına sahiptir.
Yayın süreçleri, eserlerin tarafsız, saygın ve titiz bir şekilde değerlendirilmesi, geliştirilmesi ve yayımlanması amacıyla yürütülür.
Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi’ne gönderilen makalelerde yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımına ilişkin aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur:
Yapay zekâ araçları, makale hazırlama sürecinde yalnızca destekleyici bir araç (dilbilgisi ve anlatımın iyileştirilmesi gibi) olarak kullanılabilir. YZ, yazar(lar)ın eleştirel düşünme yetisinin, akademik sorumluluğunun ve özgün bilimsel katkısının yerine geçemez.
Makale hazırlanırken YZ araçlarından yararlanılmış olması durumunda, bu kullanım açık ve şeffaf biçimde beyan edilmelidir. Beyan, makalenin Teşekkürler bölümünde yer almalıdır.
Bir makalenin özet, giriş, literatür incelemesi ve tartışma gibi temel bölümlerinin YZ araçları kullanılarak hazırlanması kabul edilmez. YZ kullanımı sınırlı ve yardımcı nitelikte olmalıdır.
YZ araçları kullanılarak sahte, doğrulanamaz veya gerçekte var olmayan kaynakların oluşturulması kesinlikle yasaktır. Makalede atıf yapılan tüm kaynaklar akademik etik ve standartlara uygun biçimde doğru, eksiksiz ve doğrulanabilir olmalıdır.
Atıf yapılan tüm kaynaklar yazar(lar) tarafından kontrol edilmeli ve onaylanmalıdır. Mevcut olması hâlinde, tüm kaynaklar için DOI numarasının belirtilmesi zorunludur.
YZ kullanımına ilişkin açıklamada aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir:
Kullanılan YZ sistemi veya araç(lar)ı,
YZ tarafından oluşturulan ya da YZ desteğiyle üretilen içeriğin makalenin hangi bölümlerinde yer aldığı,
YZ’nin içerik üretim sürecine hangi düzeyde katkı sağladığı.
Yapay zekâ araçlarının kullanımının beyan edilmemesi veya bu kurallara aykırı biçimde kullanılması durumunda, ilgili makale hakem değerlendirme sürecine alınmadan reddedilebilir ya da sürecin herhangi bir aşamasında yayından çekilebilir.
DOI Numarası
Metin içerisinde atıf verilen bir kaynağın DOI numarası bulunması hâlinde, bu numara kaynakçada mutlaka belirtilmelidir. DOI numarası yazılırken sonuna “doi:” ifadesi eklenmemeli, DOI aktif bağlantı (link) şeklinde ve “http…” formatında verilmelidir. Bir kaynağın DOI numarası bulunmaması durumunda ise, ilgili yayının erişildiği web adresi (URL) kaynakçada belirtilmelidir.
Ücret Politikası
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi’nde, makalelerin gönderimi, değerlendirilmesi ve yayınlanması ücretsizdir. Yazarlardan herhangi bir süreçte ücret talep edilmez. Makale değerlendirme süreçlerinde hakemlere de ücret ödenmez. Yayınlanan makaleler çevrimiçi olarak erişime açıktır ve erişim için abonelik ücreti istenmemektedir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Bilimsel Yayın Koordinatörü
Baş Editör
1991 yılında KTÜ Orman Mühendisliği bölümünden mezun oldum. 1991-2004 yılları arasında aynı bölümde yüksek lisansımı, 1995-2001 yılları arasında ABD Iowa State Üniversitesinde doktoramı, biyokütle, karbon azot depolama ve toprak solunumu üzerine yaptım. 2001 yılından itibaren Artvin Çoruh Üniv. Orman Fakültesi, Orman Müh. Bölümünde öğretim üyesiyim.
Editör
Alan Editörü
Yayım Editörü
Mizanpaj
Yazım Editörü
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.