İklim Değişikliği Bağlamında Ormancılığa Dayalı Yeşil Ekonomi ve Yeşil İşler: Türkiye İçin Kavramsal Bir Değerlendirme

Öz

Yeşil ekonomi yaklaşımı, çevrenin korunması ve doğal kaynakların verimli kullanımı esasına dayanmaktadır. Ormancılık, yeşil ekonominin uygulamaya aktarılabileceği temel sektörlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma ile, Türkiye’de yeşil ekonomi yaklaşımının ormancılık üzerindeki yansımaları, sektörün mevcut uygulamaları ve bu çerçevede iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolü incelenmektedir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu çalışmada; ilgili bilimsel makaleler, Orman Genel Müdürlüğü ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü kaynakları doküman incelemesi tekniğiyle incelenmiş, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilerek değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Türkiye’de ormancılıkta iklim değişiminin etkilerini azaltma ve uyum sürecinde yeşil orman işlerini ağaçlandırma, erozyon kontrolü, koruma ve rehabilitasyon faaliyetleri ile orman yangınlarını önleme, atık yönetimi ve ekoturizm faaliyetleri olduğunu göstermektedir. Ormancılık faaliyetlerinden ağaçlandırma, rehabilitasyon, karbon yutakları; karbon piyasaları, ekosistem geri ödemeleri, döngüsel biyoekonomi ve doğa tabanlı çözümler ile entegre olarak yeşil istihdam artışı sağlayarak yeniden ormancılığı desteklemesiyle sürdürülebilir geri besleme döngüsü oluşturmaktadır. Korunan alanların miktarı, koruma politikalarının büyük ölçekli ve ekosistem temelli alanlara odaklandığını göstermektedir. Ayrıca, korunan alanların genişliği, bu alanlara ayrılan bütçeler ve artan orman yangınları, ormancılığın yeşil ekonomi ve iklim değişikliğiyle mücadeledeki stratejik rolüne dikkat çekmektedir. Çalışma, yeşil orman işlerinin yeşil ekonomi modelindeki önemini vurgulamakta ve ormancılık ile yeşil ekonomi ilişkisine yönelik bilimsel çalışmaların literatürde sınırlı olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ormancılık
• İklim değişimi
• Yeşil ekonomi
• Yeşil işler
• Yeşil istihdam

Forestry Based Green Economy and Green Jobs in the Context of Climate Change: A Conceptual Assessment for Türkiye

Öz

The green economy approach is based on the protection of the environment and the efficient use of natural resources. Forestry is considered one of the principal sectors through which the green economy, can be implemented in practice. This study examines the reflections of the green economy approach on forestry in Türkiye, the current practices within the sector, and its role in combating climate change within this context. In this qualitative study, relevant scientific articles, together with documents obtained from the General Directorate of Forestry and the General Directorate of Nature Conservation and National Parks, were examined through the document analysis technique and evaluated using descriptive analysis. The findings indicate that green forestry jobs in Türkiye, aimed at mitigating and adapting to climate change, include afforestation, erosion control, conservation and rehabilitation activities, forest fire prevention, waste management, and ecotourism activities. Forestry activities such as afforestation, rehabilitation, and carbon sinks, when integrated with carbon markets, ecosystem payment mechanisms, circular bioeconomy practices, and nature-based solutions, contribute to the creation of sustainable feedback loops by promoting green employment, while simultaneously supporting forestry activities. The extent of these protected areas demonstrates that conservation policies are focused on large scale and ecosystem-based management approaches. Furthermore, the size of protected areas, the budgets allocated to these areas, and the increasing incidence of forest fires emphasize the strategic role of forestry in the green economy and climate change mitigation. The study highlights the importance of green forestry jobs within the green economy model and reveals that scientific studies addressing the relationship between forestry and the green economy remain limited in the existing literature.

Anahtar Kelimeler

• Forestry
• Climate Change
• Green Economy
• Green Jobs
• Green Employment

Kaynakça

1. Balcıoglu, G., Jeswani, H.K., & Azapagic, A. (2023. Energy from forest residues in Turkey: an environmental and economic life cycle assessment of different technologies. SSRN Electronic Journal, 874(1), 162316. https://doi.org/10.2139/ssrn.4270190
2. Croitoru, L., & Liagre, L. (2013). Contribution of forests to a green economy in the Middle East and North Africa Region. Forêt Méditerranéenne, XXXIV (4), 291-298.
3. Cowie, A.L., Berndes, G., Bentsen, N.S., Brandão, M., Cherubini, F., Egnell, G., George, B., Gustavsson, L., Hanewinkel, M., Harris, Z.M., Johnsson, F., Junginger, M., & Ximenes, F.A. (2021). Applying a science-based systems perspective to dispel misconceptions about climate effects of forest bioenergy. GCB Bioenergy.
4. Çolak, A.H, Kırca, S., Rotherham, I.D., & İnce, A. (2010). Restoration and Rehabilitation of Deforested and Degraded Forest Landscapes in Turkey. Ministry Of Environment And Forestry-General Directorate Of Afforestation And Erosion Control, 183-252, İstanbul. Tor Ofset San. ve Tic. Ltd. Şti. ISBN: 978-605-393-049-5.
5. Da Silva, E.J, & Schweinle, J. (2025). Understanding green jobs in the forest sector: Findings from a systematic literature review. Forest Policy and Economics, 179, 103608. https://doi.org/10.1016/j.forpol.2025.103608
6. Forest Europe. (2022). What are Green Forest Jobs? https://foresteurope.org/wp-content/uploads/ 2022/10/1-pager-Green-Forest-Jobs.pdf
7. Garg, A.P., Chaudhary, M., & Garg, C. (2024). Global ımpact of carbon emissions and strategies for ıts management. Practice, progress, and proficiency in sustainability, 75–107. https://doi.org/10.4018/978-1-6684-9863-7.ch004
8. Gedik, S., Görücü, Ö., Öztürk Bekiroğlu, S., Eker, Ö., & Güneş, Y. (2023). Polonya/Türkiye ormanları ve ormancılığının kapsam ve uygulama açısından karşılaştırılması. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 9(1), 149–170. https://doi.org/10.53516/ajfr.1268519

9. Gedik Sarı, S. (2025). Türkiye’deki üniversitelerin ormancılık ve orman ürünleri programının yeşil istihdama katkısı. Ormancılık Araştırma Dergisi, 12(2), 228–239. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1769467
10. Gunatilleke, N. (2015). Forest sector in a green economy: a paradigm shift in global trends and national planning in Sri Lanka. Journal of the National Science Foundation of Sri Lanka, 43(2), 101. https://doi.org/10.4038/jnsfsr.v43i2.7937
11. HSBC. (2009). A climate for recovery. Climate Change Global. http://www. Global dash board.org/wp-content/uploads/2009/HSBC_Green_New_Deal.pdf
12. ILO. (2025). Green jobs. https://libguides.ilo.org/green-jobs-en
13. Jarre, M., Petit-Boix, A., Priefer, C., Meyer, R., & Leipold, S. (2019). Transforming the bio-based sector towards a circular economy-What can we learn from wood cascading?. Forest Policy and Economics, 110, 101872. https://doi.org/10.1016/j.forpol.2019.01.017
14. Khikmatova, H. (2025). The concept of green economy, its essence, and principles of development. Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research), Sept. 4 (9). https://doi.org/10.5281/zenodo.17211740
15. Korkmaz, M., & Adıgüzel, O.A. (2021). Ormancılık sektöründe iklim değişikliğinin etkilerini azaltma stratejilerine ilişkin görüşler. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23(3), 950–961. https://doi.org/10.24011/barofd.996985
16. Lazaridou, D.C, Michailidis, A., Trigkas, M. (2021). Exploring environmental and economic costs and benefits of a forest-based circular economy: a literature review. Forests, 12, 436. https://doi.org/10.3390/f12040436
17. Lozano, J.E., Nainggolan, D., Kofler, V., Kernitzkyi, M., Staccione, A., Bidoli, C., Mysiak, J., & Zandersen, M. (2025). Nature-based solutions: typologies, ecological processes and benefit valuation approaches across landscapes. Nature-Based Solutions, 8, 100268. https://doi.org/10.1016/j.nbsj.2025.100268
18. Memon, M.A, Thurasamyd, R., Tingf, H., & Cheah, J.H. (2025). Purposıve sampling: a review and guidelines for quantitative research. Journal of Applied Structural Equation Modeling, 9, (1), 1–23. https://doi.org/10.47263/jasem.9(1)01
19. OGM. (2024). 2024 Yılı Performans Programı. https://www.ogm.gov.tr/tr/duyurularsitesi/Documents/ormangenelmudurlugu2024yili.pdf
20. OGM. (2025). Korunan alan istatistikleri. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/18/ Korunan-Alan-Istatistikleri
21. OGM. (2026). Orman Genel Müdürlüğü 2025 yılı idare faaliyet raporu. https://www.ogm.gov.tr/tr/ekutuphanesitesi/FaaliyetRaporu/2025%20%20Orman%20Genel%20M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC%20Faaliyet%20Raporu.pdf
22. Özsoy, C. (2011). Yeşil ekonominin dinamikleri: yeşil işler ve beceriler. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 48, (562). https://izlik.org/JA27PH76DC
23. Öztürk, A., Demirci, U., & Türker, M.F. (2012). İklim değişikliği ile mücadelede karbon piyasaları ve Türkiye için bir değerlendirme. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, Özel Sayı, 306-312.
24. Qin, G., & Bao, D. (2019). Can national investment improve national forest park management? (Chinese). Chinese Rural Economy, 02.
25. Raihan, A. (2023). Sustainable development in europe: a review of the forestry sector’s social, environmental, and economic dynamics. Global Sustainability Research, 2(3), 72–92. https://doi.org/10.56556/gssr.v2i3.585
26. Raihan, A., & Tuspekova, A. (2022). Dynamic impacts of economic growth, energy use, urbanization, tourism, agricultural value-added, and forested area on carbon dioxide emissions in Brazil. Journal of Environmental Studies and Sciences, 12(4), 794–814. https://doi.org/10.1007/s13412-022-00782-w
27. Reddy, K.P., Chandu, V., Srilakshmi, S., Thagaram, E., Sahyaja, C., & Osei, B. (2023). Consumers perception on green marketing towards eco-friendly fast moving consumer goods. International Journal of Engineering Business Management, 15, 1-14. https://doi.org/10.1177/18479790231170962
28. Satır Reyhan, A., & Duygu, E. (2015). Çevre politikalarında yeni bir yaklaşim: yeşil işler ve yeşil istihdam. Memleket Siyaset Yönetim, 10 (23), 21-39. https://izlik.org/JA46SA54ZC
29. Sulich, A., Rutkowska, M., & Popławski, Ł. (2020). Green jobs, definitional issues, and the employment of young people: an analysis of three European Union countries. Journal of Environmental Management, 262, 110314. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2020.110314
30. Şahin, A.A. (2012). Yeşil düşünceden yeşil ekonomiye. In A.A. Aşıcı, & Ü. Şahin, (Eds.), Yeşil Ekonomi (p.22-34). İstanbul, Yeni İnsan Yayınevi.
31. Tan, J., & Wang, R. (2023). Can forest resource endowment drive green economic growth in the context of the low-carbon economy in China? Forests, 14 (7), 1380. https://doi.org/10.3390/f14071380
32. Tolunay, A., Uysal, M., & Türkoğlu, T. (2024). Orman genel müdürlüğü örgütsel yapısında reorganizasyon çalışmaları ve ormancılık uygulamalarına etkileri: Konya Orman Bölge Müdürlüğü örneği. Turkish Journal of Forest Science, 8(2), 250–271. https://doi.org/10.32328/turkjforsci.1516442
33. URL-1. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/ 18/Korunan-Alan-Istatistikleri. Korunan alanlar hakkındaki bilgiler, Erişim Tarihi: 16.02.2025.
34. URL-2. https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane/resmi-istatistikler. Orman rehabilitasyon ve yangın istatistikleri bilgileri, Erişim Tarihi: 09.02.2025.
35. UNEP. (2008). Green jobs towards decent work in a sustainable, low-carbon world. Washington: Worldwatch Institute. http://www.unep.org/labour_environment/PDFs/Greenjobs.pdf
36. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Qualitative research methods in the social sciences. (11th Edition). Ankara: Seçkin. YMÇG. (2022). Yeşil mutabakat çalışma grubu yıllık faaliyet raporu