Öz
Kızılçam (Pinus brutia Ten.), Doğu Akdeniz havzasındaki birçok ülkeyi kapsayan önemli bir orman ağacıdır. Kızılçam Türkiye’de en geniş yayılışını Akdeniz Bölgesi’nde deniz iklimi etkisi altındaki sahalarda gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’nin en önemli ağaç türlerinden biri olan Kızılçam’ın yeni dikey yayılış yükseltisinin ortaya koyulması ve tanıtılması amaçlanmıştır. Böylece türün doğal yayılışına ilişkin bilgilere katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Yeni tespit edilen kızılçamların dikey yayılışı Mersin ili, Anamur İlçesi Yukarıkükür köyü Dede Dağı mevkiinde, 1693 m ve 1698 m rakımlarda güneybatı bakıda UTM 36S 473647-4013298 ve 473550-4013417 koordinatlarında tespit edilmiştir. Bu bulgular, Kızılçamın dünyadaki en yüksek dikey yayılışını temsil eden bir marjinal popülasyon olması açısından büyük önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Pinus brutia Doğal yayılış alanları İklim değişikliği Marjinal popülasyon Dikey dağılım
Kaynakça
- Ackerly DD, Loarie SR, Cornwell WK, Kraft HJ, Weiss SB, Hamilton R, Branciforte R, Kraft NJB (2010) The geographyof climate change: implications for conservation biogeography. Diversity and Distributions, 16 (3): 476– 487. https://doi.org/10.1111/j.1472-4642.2010.00654.x
- Aitken S, Yeaman S, Holliday J, Wang T, Curtis-McLane S (2008) Adaptation, migration or extirpation: climate change outcomes for tree populations. Evolutionary Applications, 1(1): 95-111. https://doi.org/10.1111/j.1752-4571.2007.00013.x
- Ameztegui A, Brotons L, Coll L (2010) Land-use changes as major drivers of Mountain pine (Pinus uncinata Ram.) expansion in the Pyrenees. Global Ecology and Biogeography, 19(5): 632–641. https://doi.org/10.1111/j.1466-8238.2010.00550.x
- Arıcak B, Cantürk U, Koç İ, Erdem R, Şevik H (2024) Shifts that may appear in climate classifications in Bursa due to global climate change. Forestist, 74(2):129–137. https://doi.org/10.5152/forestist.2024.23074
- Asmaz H (1993) Ege Peyzajında Kızılçamın Önemi. Uluslararası Kızılçam Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Muğla, s. 48-55.
- Atalay İ, Sezer İ, Çukur H (1998) Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Ormanlarının Ekolojik Özellikleri ve Tohum Nakli Açısından Bölgelere Ayrılması. Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü, Yayın No.6, 108 s., Ege Üniversitesi Basım Evi, İzmir.
- Ben-Said M (2022) Upward shift of species range in Mediterranean high mountain forests under current climate change: a review. Biology & Environment Proceedings of the Royal Irish Academy, 122(1):39–52.
- Bertalanič R, Dolinar, M, Honzak L, Lokošek N, Medved A, Vertačnik G, Vlahović Ž (2019) Climate Change Projections for Slovenia over the 21st Century; Ministry of the Environment and Spatial Planning, Slovenian Environment Agency: Ljubljana, Slovenia.
- Boydak M (2004) Silvicultural characteristics and natural regeneration of Pinus brutia Ten. - a review. Plant Ecology, 171:153–163. https://doi.org/10.1023/B:VEGE.0000029373.54545.d2
- Boydak M, Dirik H, Çalıkoğlu M (2006) Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) Biyolojisi ve Silvikültürü. OGEM-VAK Yayını, Ankara.
- Bussotti F, Ferrini F, Pollastrini M, Fini A (2014) The challenge of Mediterranean Sclerophyllous vegetation under climate change: from acclimation to adaptation. Environmental and Experimental Botany, 103: 80–98. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2013.09.013
- Chambel MR, Climent J, Pichot C, Ducci F (2013) Mediterranean Pines (Pinus halepensis Mill. and Pinus brutia Ten.) in Forest Tree Breeding in Europe: Current State-Of-The-Art and Perspectives, L. E. Pâques, Ed.; Springer: Dordrecht, The Netherlands, pp:229–265.
- Chen IC, Hill JK, Ohlemuller R, Roy DB, Thomas CD (2011) Rapid range shifts of species associated with high levels of climate warming. Science, 333 (6045): 1024–1026. https://doi.org/10.1126/science.1206432
- Cierjacks A, Hensen I (2004) Variation of stand structure and regeneration of Mediterranean holm oak along a grazing intensity gradient. Plant Ecology, 173: 215-223. https://www.jstor.org/stable/20146637
- Cleland EE, Chuine I, Menzel A, Mooney HA, Schwartz MD (2007) Shifting plant phenology in response to global change. Trends in Ecology & Evolution, 22 (7):357–365. https://doi.org/10.1016/j.tree.2007.04.003
- Corlett RT, Westcott DA (2013) Will plant movements keep up with climate change? Trends in Ecology & Evolution, 28 (8): 482-488. https://doi.org/10.1016/j.tree.2013.04.003
- Critchfield WB, Little EL (1966) Geografic Distribution of the Pines of the World. USDA Forest Service Misc. Pub.
- Çatal Y, Carus S (2005) Doğal Karışık Meşcerelerin Korunması Gerekliliği ve Koruma İlkeleri. Ulusal Korunan Alanlar Sempozyumu, Poster Bildiriler Kitabı, Isparta, pp: 89-92.
- Dafis S (1986) Forest Ecology; Giahoudis-Giapoulis: Thessaloniki, Greece.
- Davis PH (1965–1985) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol. 1–9, Edinburgh University Press, Edinburgh.
- Davis PH, Mill RR, Kit T (1988) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol.10, Edinburgh University Press, Edinburgh, 11-112.
- Dirik H (1994) Üç yerli çam türünün (Pinus brutia Ten., Pinus nigra Arn. ssp. pallasiana Lamb. Holmboe, Pinus pinea L.) kurak peryottaki transpirasyon analizi. İstanbul Orman Fakültesi Dergisi, 44 (1): 111-121.
- Dirik H (2000) Effet du stress hydrique osmotique sur la germination des graines chez les provenances de Cedre du Liban (Cedrus libani A. Rich.) d'origine turque. Annals of Forest Science, 57: 361-367. https://doi.org/10.1051/forest:2000127
- Elsen PR, Monahan WB, Merenlender AM (2020) Topography and human pressure in mountain ranges alter expected species responses to climate change. Nature Communications, 11 (1): 1–10. https://doi.org/10.1038/s41467-020-15881-x
- Fady-Welterlen B (2005) Is there really more biodiversity in Mediterranean forest ecosystems? Taxon, 54(4): 905–910. https://doi.org/10.2307/25065477
- Fady B, Lefèvre F, Vendramin GG, Ambert A, Régnier C, Bariteau M (2008) Genetic consequences of past climate and human impact on eastern Mediterranean Cedrus libani forests. Implications for their conservation. Conservation Genetics, 9 (1):85–95. https://doi.org/10.1007/s10592-007-9310-6
- Fady B, Esposito, E, Abulaila, K, Aleksic JM, Alia R, Alizoti P (2022) Forest genetics research in the Mediterranean Basin: bibliometric analysis, knowledge gaps, and perspectives. Current Forestry Report, 8: 277-298. https://doi.org/10.1007/s40725-022-00169-8
- Giorgi F, Lionello P (2008) Climate change projections for the Mediterranean Region. Global and Planetary Change, 63 (2-3): 90-104. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2007.09.005
- Grunwald C, Schiller G (1988) Needle xylem water potential and water saturation deficit in provenances of Pinus halepensis Mili. and Pinus. brutia Ten. Foret Mediterraneenne, X: 407-414.
- Grytnes JA, Kapfer J, Jurasinski G, Birks HH, Henriksen H, Klanderud K, Odland A, Ohlson M, Wipf S, Birks HJB (2014) Identifying the driving factors behind observed elevational range shifts on European mountains. Global Ecology and Biogeography, 23 (8): 876–884. https://doi.org/10.1111/geb.12170
- Günal N (2013) Türkiye’de iklimin doğal bitki örtüsü üzerindeki etkileri. Acta Turcica: Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, 5(1): 1–22.
- Güneş Y (2020) Traditional lifestyle changes and impact on land use in Southeastern Turkey’s Taurus Mountains. EJONS International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 4(16): 888-903. https://doi.org/10.38063/ejons.350
- Hu XG, Jin Y, Wang XR, Mao JF, Li Y (2015) Predicting impacts of future climate change on the distribution of the widespread conifer Platycladus orientalis. PLoS One, 10(7):e0132326 https://doi.org/10.1371/journal.pone.0132326
- Hughes L (2000) Biological consequences of global warming: is the signal already apparent? Trends in Ecology & Evolution, 15(2): 56–61. https://doi.org/10.1016/S0169-5347(99)01764-4
- IPCC (2018) Summary for Policymakers. In: Global Warming of 1. ºC. An IPCC Special Report on the impacts of Global Warming of 1.5ºc Above Pre-İndustrial Levels And Related Global Greenhouse Gas Emission Pathways, in the Context of Strengthening the Global Response to the Threat of Climate Change, Sustainable Development, and Efforts to Eradicate Poverty (Masson-Delmotte VP, Zhai H, Waterfield T (Eds.). WMO, Geneva, Switzerland, 32 pp.
- Quézel P (2000) Taxonomy and biogeography of Mediterranean pines (Pinus halepensis and P. brutia). In: Ne'eman G. and Trabaud L. (Eds), Ecology, Biogeography and Management of Pinus halepensis and Pinus brutia forest Ecosystems in the Mediterranean Basin, Backhuys Publishers. Leiden, pp:1–12.
- Jump AS, Matyas C, Penuelas J (2009) The altitude-for-latitude disparity in the range retractions of woody species. Trends in Ecology & Evolution, 24(12):694–701. https://doi.org/10.1016/j.tree.2009.06.007
- Kantarcı MD (1991) Akdeniz Bölgesi’nin Yetişme Ortamı Bölgesel Sınıflandırması. T.C. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Yayını, Sıra No: 668, Seri No: 64, Ankara.
- Karadağ M (1999) Batı Karadeniz Bölgesinde Karaçamın Doğal Gençleştirme Koşulları Üzerine Araştırmalar. Türkiye Cumhuriyeti Orman Bakanlığı Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayını, Teknik Bülten, No. 4, Bolu.
- Karatepe Y, Özçelik R, Gürlevik N, Yavuz H, Kırış R (2014) Batı Akdeniz de farklı yetişme ortamı bölgelerindeki kızılçam (Pinus brutia Ten.) ormanlarının vejetasyon yapısının ekolojik değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15(1): 1-8.
- Karatepe Y, Koyun E (2017) Isparta Orman Bölge Müdürlüğü’nün Akdeniz iklimi etkisi altındaki Kızılçam (Pinus brutia Ten.) doğal gençleştirme sahalarında anakaya-toprak özelliklerinin ağaç gelişimine etkisi. Türkiye Ormancılık Dergisi, 18(1): 30-36. https://doi.org/10.18182/tjf.308632
- Kayacık H (1980) Orman ve Park Ağaçlarının Özel Sistematiği I: Gymnospermae. İ.Ü. Orman Fakültesi Yayınları, No: 2642/281, Bozak Matbaası, İstanbul.
- Keten İ, Gülsoy S (2020) Kızılçam (Pinus brutia Ten.) ormanlarında verimlilik ilişkileri. Bilge International Journal of Science and Technology Research, 4(2): 88-102. https://doi.org/10.30516/bilgesci.740067
- Kılıç M, Güner ST (2000) Gölhisar kızılçam meşceresi. Orman Mühendisliği Dergisi, 37 (5): 18-21.
- Klein T, Di Matteo G, Rotenberg E, Cohen S, Yakir D (2012) Differential ecophysiological response of a major Mediterranean pine species across a climatic gradient. Tree Physiology, 33(1):26-36. https://doi.org/10.1093/treephys/tps116
- Koç DE, Dalfes N, Avcı M (2022) Anadolu’da konifer ağaçların yayılış alanlarındaki değişimler. Journal of Geography, 44: 81-95. https://doi.org/10.26650/JGEOG2022-974433
- Koski V, Antola J (1993) National Tree Breeding and Seed Production Programme for Turkey 1994-2003. The Research Directorate of Forest Tree Seeds and Tree Breeding, Ankara, Turkey, 52.
- Kurt Y, Bilgen, BB, Kaya N, Işık K (2011) Genetic comparison of Pinus brutia Ten. populations from different elevations by RAPD markers. Not Bot Horti Agrobo, 39(2):299-304. https://doi.org/10.15835/nbha3926276
- Kurt Y, González-Martínez SC, Alía R, Işık K (2012) Genetic differentiation in Pinus brutia Ten. using molecular markers and quantitative traits: the role of altitude. Annals of Forest Science, 69: 345–351. https://doi.org/10.1007/S13595-011-0169-9
- Kuzugüdenli E (2022) Relationship between the productivity of Pinus brutia Ten. and site characters, the Taurus Mountains, Turkey. Journal of Mountain Science, 19(3):662-672. https://doi.org/10.1007/s11629-021-6
- Kürschner H, Tonguç Ö, Yayıntaş A (1997) First Records of Hedwigia stellata (Musci, Hedwigiaceae) in Turkey. Fragmenta Floristica et Geobotanica, 44: 287- 290.
- Lenoir J, Gegout JC, Marquet PA, de Ruffray P, Brisse H (2008) A significant upward shift in plant species optimum elevation during the 20th century. Science, 320(5884): 1768-1771. https://doi.org/10.1126/science.1156831
- Lenoir J, Svenning JC (2015) Climate-related range shifts-a global multidimensional synthesis and new research directions. Ecography, 38(1):15–28. https://doi.org/10.1111/ecog.00967
- Maharjan SM, Sterck FJ, Raes N, Zhao Y, Poorter L (2022) Climate change induced elevational range shifts of Himalayan tree species. Biotropica, 55 (1): 53-69. https://doi.org/10.1111/btp.13159
- Mayer H, Aksoy H (1986) Walder der Turkei. Stuttgart – New York: G. Fischer Verlag.
- McCarty JP (2001) Ecological consequences of recent climate change. Conservation Biology, 15(2):320–331. https://doi.org/10.1046/j.1523-1739.2001.015002320.x
- Neyişçi T (1987) Kızılçamın Ekolojisi. Öktem E (Ed.), Kızılçam, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları, El Kitabı Dizisi, Ankara, pp:23-56.
- OGM (2025) Ülkemiz Ormanlarının Bel kemiği Kızılçam. https://www.ogm.gov.tr/tr/haberler/ulkemiz-ormanlarinin-bel-kemigi-kizilcam, Accessed: 15.03.2026.
- Oldfather MF, Kling MM, Sheth SN, Emery NC, Ackerly DD (2020) Range edges in heterogeneous landscapes: integrating geographic scale and climate complexity into range dynamics. Global Change Biology, 26 (3): 1055–1067. https://doi.org/10.1111/gcb.14897
- O'Sullivan KSW, Ruiz-Benito P, Chen JC, Jump AS (2021) Onward but not always upward: individualistic elevational shifts of tree species in subtropical montane forests. Ecography, 44:112–123. https://doi.org/10.1111/ecog.05334
- Özdemir S (2022) Batı Akdeniz'de iklim değişimine göre aslı orman ağacı türlerinin dağılım modellemesi. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Isparta.
- Özdemir S, Çınar T (2023) Determining indicator plant species of Pinus brutia Ten. site index classes using interspecific correlation analysis in Antalya (Turkey). Cerne, 29(8):2023. https://doi.org/10.1590/01047760202329013188
- Özkan K, Kuzugüdenli E (2010) Akdeniz Bölgesi Sütçüler Yöresinde Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) verimliliği ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkiler. Türkiye Ormancılık Dergisi, 11(1): 16-29.
- Parmesan C, Yohe G (2003) A globally coherent fingerprint of climate change impacts across natural systems. Nature, 421(6918): 37–42. https://doi.org/10.1038/nature01286
- Peñuelas J, Boada M (2003) A global change-induced biome shift in the Montseny mountains (NE Spain). Global Change Biology, 9(2):131–140. https://doi.org/10.1046/j.1365-2486.2003.00566.x
- Peñuelas J, Sardans J (2021) Global Change and forest disturbances in the Mediterranean Basin: breakthroughs, knowledge gaps, and recommendations. Forests, 12(5):603. https://doi.org/10.3390/f12050603
- Rabasa SG, Granda E, Benavides R, Kunstler G, Espelta JM, Ogaya R, Penuelas J, Scherer-Lorenzen M, Gil W, Grodzki W, Ambrozy S, Bergh J, Hódar JA, Zamora R, Valladares F (2013) Disparity in elevational shifts of European trees in response to recent climate warming. Global Change Biology, 19(8):2490–2499. https://doi.org/10.1111/gcb.12220
- Renwick KM, Rocca ME (2015) Temporal context affects the observed rate of climate driven range shifts in tree species. Global Ecology and Biogeography, 24(1): 44–51. https://doi.org/10.1111/geb.12240
- Saatçioğlu F (1976) Silvikültürün Biyolojik Esasları ve Prensipleri (Silvikültür I). İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayını, Yayın No: 2187: 222, İstanbul.
- Sarı S, İnan N (2010) Antalya-Anamur kıyı bölgesindeki iklim farklılıkları. Marmara Coğrafya Dergisi, 22: 325-362.
- Sarı S (2016) Anamur (Mersin) ilçesinde sıcaklık ve yağış dağılışını etkileyen faktörler. Marmara Coğrafya Dergisi, 34:178-194.
- Sarıbaş M, Ekici M (2004) Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki Doğal Yayılışına Katkı. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 6(6): 127-135.
- Şefik Y (1964) Kızılçam (Pinus brutia Ten.) kozalak ve tohumu üzerine araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, 14(2): 35-70.
- Thurm EA, Hernandez L, Baltensweiler A, Ayan S, Rasztovits E, Bielak K, Zlatanov TM, Hladnik D, Balic B, Freudenschuss A, Büchsenmeister R, Falk W (2018) Alternative tree species under climate warming in managed European forests. Forest Ecology and Management, 430: 485-497. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2018.08.028
- Turan H (2018) Afyonkarahisar-Başmakçı Yöresi Kızılçam (Pinus brutia) ormanlarında gençleştirme çalışmalarının 7 yıllık sonuçlarının irdelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek lisans Tezi (Yayınlanmamış), Isparta.
- Wahren CHA, Papst WA, Williams RJ (1994) Long-term Vegetation change in relation to cattle grazing in subalpine grassland and heathland on the Bogong high plains. An analysis of vegetation records from 1945 to 1994. Australian Journal of Botany, 42: 607- 639.
- Walther GR, Post E, Convey P, Menzel A, Parmesan C, Beebee TJC, Fromentin JM, Hoegh-Guldberg O, Bairlein F (2002) Ecological responses to recent climate change. Nature, 416(6879): 389–395. https://doi.org/10.1038/416389a
- Yalçın S (2012) Modeling the current and future ranges of Turkish Pine (Pinus brutia) and Oriental Beech (Fagus orientalis) in Turkey in the face of climate. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Yılmaz M, Kaplan A, Vermez Y (2013) Kızılçam (Pinus brutia Ten.)’ın üç uç populasyonuna ait bazı tohum özellikleri. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 16(1): 55-61.
- Younis MS, Mohammed AJ, Ali SD (2024) Stand structure dynamic of Turkish pine (Pinus brutia) grown naturally in the Atrush region, Iraq. SABRAO Journal of Breeding and Genetics, 56 (2): 889-897. http://doi.org/10.54910/sabrao2024.56.2.39
- Zhang P, Liang Y, Liu B, Ma T, Wu MM (2023) A coupled modelling framework for predicting tree species' altitudinal migration velocity in montane forest. Ecological Modelling, 484: 110481. https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2023.110481
- Zu K, Wang, Z, Zhu X, Lenoir, J, Shrestha N, Lyu T, Luo AO, Li Y, Ji C, Peng S, Meng J, Zhou J (2021) Upward shift and elevational range contractions of subtropical mountain plants in response to climate change. Science of the Total Environment, 783:146896. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.146896
Öz
Turkish red pine (Pinus brutia Ten.) is an important forest tree species found in many countries across the Eastern Mediterranean basin. In Türkiye, the red pine has its widest distribution in the Mediterranean Region, in areas under the influence of a maritime climate. This study aims to reveal and introduce the new vertical distribution elevation of the P.brutia, one of Türkiye's most important tree species. Thus, it aims to contribute to the knowledge regarding the natural distribution of the species. The newly identified vertical distribution of red pines was determined at an elevations of 1693 m and 1698 m on the southwest aspect of Dede Mountain in the village of Yukarıkükür, Anamur District, Mersin Province, at UTM 36S 473647 -4013298 and 473550-4013417. These findings are of considerable importance, as they represent a marginal population of Turkish red pine occurring at the highest altitudinal distribution known worldwide.
Anahtar Kelimeler
Pinus brutia New distribution areas Climate change Marginal population Vertical distribution
Kaynakça
- Ackerly DD, Loarie SR, Cornwell WK, Kraft HJ, Weiss SB, Hamilton R, Branciforte R, Kraft NJB (2010) The geographyof climate change: implications for conservation biogeography. Diversity and Distributions, 16 (3): 476– 487. https://doi.org/10.1111/j.1472-4642.2010.00654.x
- Aitken S, Yeaman S, Holliday J, Wang T, Curtis-McLane S (2008) Adaptation, migration or extirpation: climate change outcomes for tree populations. Evolutionary Applications, 1(1): 95-111. https://doi.org/10.1111/j.1752-4571.2007.00013.x
- Ameztegui A, Brotons L, Coll L (2010) Land-use changes as major drivers of Mountain pine (Pinus uncinata Ram.) expansion in the Pyrenees. Global Ecology and Biogeography, 19(5): 632–641. https://doi.org/10.1111/j.1466-8238.2010.00550.x
- Arıcak B, Cantürk U, Koç İ, Erdem R, Şevik H (2024) Shifts that may appear in climate classifications in Bursa due to global climate change. Forestist, 74(2):129–137. https://doi.org/10.5152/forestist.2024.23074
- Asmaz H (1993) Ege Peyzajında Kızılçamın Önemi. Uluslararası Kızılçam Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Muğla, s. 48-55.
- Atalay İ, Sezer İ, Çukur H (1998) Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Ormanlarının Ekolojik Özellikleri ve Tohum Nakli Açısından Bölgelere Ayrılması. Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü, Yayın No.6, 108 s., Ege Üniversitesi Basım Evi, İzmir.
- Ben-Said M (2022) Upward shift of species range in Mediterranean high mountain forests under current climate change: a review. Biology & Environment Proceedings of the Royal Irish Academy, 122(1):39–52.
- Bertalanič R, Dolinar, M, Honzak L, Lokošek N, Medved A, Vertačnik G, Vlahović Ž (2019) Climate Change Projections for Slovenia over the 21st Century; Ministry of the Environment and Spatial Planning, Slovenian Environment Agency: Ljubljana, Slovenia.
- Boydak M (2004) Silvicultural characteristics and natural regeneration of Pinus brutia Ten. - a review. Plant Ecology, 171:153–163. https://doi.org/10.1023/B:VEGE.0000029373.54545.d2
- Boydak M, Dirik H, Çalıkoğlu M (2006) Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) Biyolojisi ve Silvikültürü. OGEM-VAK Yayını, Ankara.
- Bussotti F, Ferrini F, Pollastrini M, Fini A (2014) The challenge of Mediterranean Sclerophyllous vegetation under climate change: from acclimation to adaptation. Environmental and Experimental Botany, 103: 80–98. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2013.09.013
- Chambel MR, Climent J, Pichot C, Ducci F (2013) Mediterranean Pines (Pinus halepensis Mill. and Pinus brutia Ten.) in Forest Tree Breeding in Europe: Current State-Of-The-Art and Perspectives, L. E. Pâques, Ed.; Springer: Dordrecht, The Netherlands, pp:229–265.
- Chen IC, Hill JK, Ohlemuller R, Roy DB, Thomas CD (2011) Rapid range shifts of species associated with high levels of climate warming. Science, 333 (6045): 1024–1026. https://doi.org/10.1126/science.1206432
- Cierjacks A, Hensen I (2004) Variation of stand structure and regeneration of Mediterranean holm oak along a grazing intensity gradient. Plant Ecology, 173: 215-223. https://www.jstor.org/stable/20146637
- Cleland EE, Chuine I, Menzel A, Mooney HA, Schwartz MD (2007) Shifting plant phenology in response to global change. Trends in Ecology & Evolution, 22 (7):357–365. https://doi.org/10.1016/j.tree.2007.04.003
- Corlett RT, Westcott DA (2013) Will plant movements keep up with climate change? Trends in Ecology & Evolution, 28 (8): 482-488. https://doi.org/10.1016/j.tree.2013.04.003
- Critchfield WB, Little EL (1966) Geografic Distribution of the Pines of the World. USDA Forest Service Misc. Pub.
- Çatal Y, Carus S (2005) Doğal Karışık Meşcerelerin Korunması Gerekliliği ve Koruma İlkeleri. Ulusal Korunan Alanlar Sempozyumu, Poster Bildiriler Kitabı, Isparta, pp: 89-92.
- Dafis S (1986) Forest Ecology; Giahoudis-Giapoulis: Thessaloniki, Greece.
- Davis PH (1965–1985) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol. 1–9, Edinburgh University Press, Edinburgh.
- Davis PH, Mill RR, Kit T (1988) Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Vol.10, Edinburgh University Press, Edinburgh, 11-112.
- Dirik H (1994) Üç yerli çam türünün (Pinus brutia Ten., Pinus nigra Arn. ssp. pallasiana Lamb. Holmboe, Pinus pinea L.) kurak peryottaki transpirasyon analizi. İstanbul Orman Fakültesi Dergisi, 44 (1): 111-121.
- Dirik H (2000) Effet du stress hydrique osmotique sur la germination des graines chez les provenances de Cedre du Liban (Cedrus libani A. Rich.) d'origine turque. Annals of Forest Science, 57: 361-367. https://doi.org/10.1051/forest:2000127
- Elsen PR, Monahan WB, Merenlender AM (2020) Topography and human pressure in mountain ranges alter expected species responses to climate change. Nature Communications, 11 (1): 1–10. https://doi.org/10.1038/s41467-020-15881-x
- Fady-Welterlen B (2005) Is there really more biodiversity in Mediterranean forest ecosystems? Taxon, 54(4): 905–910. https://doi.org/10.2307/25065477
- Fady B, Lefèvre F, Vendramin GG, Ambert A, Régnier C, Bariteau M (2008) Genetic consequences of past climate and human impact on eastern Mediterranean Cedrus libani forests. Implications for their conservation. Conservation Genetics, 9 (1):85–95. https://doi.org/10.1007/s10592-007-9310-6
- Fady B, Esposito, E, Abulaila, K, Aleksic JM, Alia R, Alizoti P (2022) Forest genetics research in the Mediterranean Basin: bibliometric analysis, knowledge gaps, and perspectives. Current Forestry Report, 8: 277-298. https://doi.org/10.1007/s40725-022-00169-8
- Giorgi F, Lionello P (2008) Climate change projections for the Mediterranean Region. Global and Planetary Change, 63 (2-3): 90-104. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2007.09.005
- Grunwald C, Schiller G (1988) Needle xylem water potential and water saturation deficit in provenances of Pinus halepensis Mili. and Pinus. brutia Ten. Foret Mediterraneenne, X: 407-414.
- Grytnes JA, Kapfer J, Jurasinski G, Birks HH, Henriksen H, Klanderud K, Odland A, Ohlson M, Wipf S, Birks HJB (2014) Identifying the driving factors behind observed elevational range shifts on European mountains. Global Ecology and Biogeography, 23 (8): 876–884. https://doi.org/10.1111/geb.12170
- Günal N (2013) Türkiye’de iklimin doğal bitki örtüsü üzerindeki etkileri. Acta Turcica: Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, 5(1): 1–22.
- Güneş Y (2020) Traditional lifestyle changes and impact on land use in Southeastern Turkey’s Taurus Mountains. EJONS International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 4(16): 888-903. https://doi.org/10.38063/ejons.350
- Hu XG, Jin Y, Wang XR, Mao JF, Li Y (2015) Predicting impacts of future climate change on the distribution of the widespread conifer Platycladus orientalis. PLoS One, 10(7):e0132326 https://doi.org/10.1371/journal.pone.0132326
- Hughes L (2000) Biological consequences of global warming: is the signal already apparent? Trends in Ecology & Evolution, 15(2): 56–61. https://doi.org/10.1016/S0169-5347(99)01764-4
- IPCC (2018) Summary for Policymakers. In: Global Warming of 1. ºC. An IPCC Special Report on the impacts of Global Warming of 1.5ºc Above Pre-İndustrial Levels And Related Global Greenhouse Gas Emission Pathways, in the Context of Strengthening the Global Response to the Threat of Climate Change, Sustainable Development, and Efforts to Eradicate Poverty (Masson-Delmotte VP, Zhai H, Waterfield T (Eds.). WMO, Geneva, Switzerland, 32 pp.
- Quézel P (2000) Taxonomy and biogeography of Mediterranean pines (Pinus halepensis and P. brutia). In: Ne'eman G. and Trabaud L. (Eds), Ecology, Biogeography and Management of Pinus halepensis and Pinus brutia forest Ecosystems in the Mediterranean Basin, Backhuys Publishers. Leiden, pp:1–12.
- Jump AS, Matyas C, Penuelas J (2009) The altitude-for-latitude disparity in the range retractions of woody species. Trends in Ecology & Evolution, 24(12):694–701. https://doi.org/10.1016/j.tree.2009.06.007
- Kantarcı MD (1991) Akdeniz Bölgesi’nin Yetişme Ortamı Bölgesel Sınıflandırması. T.C. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Yayını, Sıra No: 668, Seri No: 64, Ankara.
- Karadağ M (1999) Batı Karadeniz Bölgesinde Karaçamın Doğal Gençleştirme Koşulları Üzerine Araştırmalar. Türkiye Cumhuriyeti Orman Bakanlığı Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayını, Teknik Bülten, No. 4, Bolu.
- Karatepe Y, Özçelik R, Gürlevik N, Yavuz H, Kırış R (2014) Batı Akdeniz de farklı yetişme ortamı bölgelerindeki kızılçam (Pinus brutia Ten.) ormanlarının vejetasyon yapısının ekolojik değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15(1): 1-8.
- Karatepe Y, Koyun E (2017) Isparta Orman Bölge Müdürlüğü’nün Akdeniz iklimi etkisi altındaki Kızılçam (Pinus brutia Ten.) doğal gençleştirme sahalarında anakaya-toprak özelliklerinin ağaç gelişimine etkisi. Türkiye Ormancılık Dergisi, 18(1): 30-36. https://doi.org/10.18182/tjf.308632
- Kayacık H (1980) Orman ve Park Ağaçlarının Özel Sistematiği I: Gymnospermae. İ.Ü. Orman Fakültesi Yayınları, No: 2642/281, Bozak Matbaası, İstanbul.
- Keten İ, Gülsoy S (2020) Kızılçam (Pinus brutia Ten.) ormanlarında verimlilik ilişkileri. Bilge International Journal of Science and Technology Research, 4(2): 88-102. https://doi.org/10.30516/bilgesci.740067
- Kılıç M, Güner ST (2000) Gölhisar kızılçam meşceresi. Orman Mühendisliği Dergisi, 37 (5): 18-21.
- Klein T, Di Matteo G, Rotenberg E, Cohen S, Yakir D (2012) Differential ecophysiological response of a major Mediterranean pine species across a climatic gradient. Tree Physiology, 33(1):26-36. https://doi.org/10.1093/treephys/tps116
- Koç DE, Dalfes N, Avcı M (2022) Anadolu’da konifer ağaçların yayılış alanlarındaki değişimler. Journal of Geography, 44: 81-95. https://doi.org/10.26650/JGEOG2022-974433
- Koski V, Antola J (1993) National Tree Breeding and Seed Production Programme for Turkey 1994-2003. The Research Directorate of Forest Tree Seeds and Tree Breeding, Ankara, Turkey, 52.
- Kurt Y, Bilgen, BB, Kaya N, Işık K (2011) Genetic comparison of Pinus brutia Ten. populations from different elevations by RAPD markers. Not Bot Horti Agrobo, 39(2):299-304. https://doi.org/10.15835/nbha3926276
- Kurt Y, González-Martínez SC, Alía R, Işık K (2012) Genetic differentiation in Pinus brutia Ten. using molecular markers and quantitative traits: the role of altitude. Annals of Forest Science, 69: 345–351. https://doi.org/10.1007/S13595-011-0169-9
- Kuzugüdenli E (2022) Relationship between the productivity of Pinus brutia Ten. and site characters, the Taurus Mountains, Turkey. Journal of Mountain Science, 19(3):662-672. https://doi.org/10.1007/s11629-021-6
- Kürschner H, Tonguç Ö, Yayıntaş A (1997) First Records of Hedwigia stellata (Musci, Hedwigiaceae) in Turkey. Fragmenta Floristica et Geobotanica, 44: 287- 290.
- Lenoir J, Gegout JC, Marquet PA, de Ruffray P, Brisse H (2008) A significant upward shift in plant species optimum elevation during the 20th century. Science, 320(5884): 1768-1771. https://doi.org/10.1126/science.1156831
- Lenoir J, Svenning JC (2015) Climate-related range shifts-a global multidimensional synthesis and new research directions. Ecography, 38(1):15–28. https://doi.org/10.1111/ecog.00967
- Maharjan SM, Sterck FJ, Raes N, Zhao Y, Poorter L (2022) Climate change induced elevational range shifts of Himalayan tree species. Biotropica, 55 (1): 53-69. https://doi.org/10.1111/btp.13159
- Mayer H, Aksoy H (1986) Walder der Turkei. Stuttgart – New York: G. Fischer Verlag.
- McCarty JP (2001) Ecological consequences of recent climate change. Conservation Biology, 15(2):320–331. https://doi.org/10.1046/j.1523-1739.2001.015002320.x
- Neyişçi T (1987) Kızılçamın Ekolojisi. Öktem E (Ed.), Kızılçam, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları, El Kitabı Dizisi, Ankara, pp:23-56.
- OGM (2025) Ülkemiz Ormanlarının Bel kemiği Kızılçam. https://www.ogm.gov.tr/tr/haberler/ulkemiz-ormanlarinin-bel-kemigi-kizilcam, Accessed: 15.03.2026.
- Oldfather MF, Kling MM, Sheth SN, Emery NC, Ackerly DD (2020) Range edges in heterogeneous landscapes: integrating geographic scale and climate complexity into range dynamics. Global Change Biology, 26 (3): 1055–1067. https://doi.org/10.1111/gcb.14897
- O'Sullivan KSW, Ruiz-Benito P, Chen JC, Jump AS (2021) Onward but not always upward: individualistic elevational shifts of tree species in subtropical montane forests. Ecography, 44:112–123. https://doi.org/10.1111/ecog.05334
- Özdemir S (2022) Batı Akdeniz'de iklim değişimine göre aslı orman ağacı türlerinin dağılım modellemesi. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Isparta.
- Özdemir S, Çınar T (2023) Determining indicator plant species of Pinus brutia Ten. site index classes using interspecific correlation analysis in Antalya (Turkey). Cerne, 29(8):2023. https://doi.org/10.1590/01047760202329013188
- Özkan K, Kuzugüdenli E (2010) Akdeniz Bölgesi Sütçüler Yöresinde Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) verimliliği ile yetişme ortamı özellikleri arasındaki ilişkiler. Türkiye Ormancılık Dergisi, 11(1): 16-29.
- Parmesan C, Yohe G (2003) A globally coherent fingerprint of climate change impacts across natural systems. Nature, 421(6918): 37–42. https://doi.org/10.1038/nature01286
- Peñuelas J, Boada M (2003) A global change-induced biome shift in the Montseny mountains (NE Spain). Global Change Biology, 9(2):131–140. https://doi.org/10.1046/j.1365-2486.2003.00566.x
- Peñuelas J, Sardans J (2021) Global Change and forest disturbances in the Mediterranean Basin: breakthroughs, knowledge gaps, and recommendations. Forests, 12(5):603. https://doi.org/10.3390/f12050603
- Rabasa SG, Granda E, Benavides R, Kunstler G, Espelta JM, Ogaya R, Penuelas J, Scherer-Lorenzen M, Gil W, Grodzki W, Ambrozy S, Bergh J, Hódar JA, Zamora R, Valladares F (2013) Disparity in elevational shifts of European trees in response to recent climate warming. Global Change Biology, 19(8):2490–2499. https://doi.org/10.1111/gcb.12220
- Renwick KM, Rocca ME (2015) Temporal context affects the observed rate of climate driven range shifts in tree species. Global Ecology and Biogeography, 24(1): 44–51. https://doi.org/10.1111/geb.12240
- Saatçioğlu F (1976) Silvikültürün Biyolojik Esasları ve Prensipleri (Silvikültür I). İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayını, Yayın No: 2187: 222, İstanbul.
- Sarı S, İnan N (2010) Antalya-Anamur kıyı bölgesindeki iklim farklılıkları. Marmara Coğrafya Dergisi, 22: 325-362.
- Sarı S (2016) Anamur (Mersin) ilçesinde sıcaklık ve yağış dağılışını etkileyen faktörler. Marmara Coğrafya Dergisi, 34:178-194.
- Sarıbaş M, Ekici M (2004) Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki Doğal Yayılışına Katkı. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 6(6): 127-135.
- Şefik Y (1964) Kızılçam (Pinus brutia Ten.) kozalak ve tohumu üzerine araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, 14(2): 35-70.
- Thurm EA, Hernandez L, Baltensweiler A, Ayan S, Rasztovits E, Bielak K, Zlatanov TM, Hladnik D, Balic B, Freudenschuss A, Büchsenmeister R, Falk W (2018) Alternative tree species under climate warming in managed European forests. Forest Ecology and Management, 430: 485-497. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2018.08.028
- Turan H (2018) Afyonkarahisar-Başmakçı Yöresi Kızılçam (Pinus brutia) ormanlarında gençleştirme çalışmalarının 7 yıllık sonuçlarının irdelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek lisans Tezi (Yayınlanmamış), Isparta.
- Wahren CHA, Papst WA, Williams RJ (1994) Long-term Vegetation change in relation to cattle grazing in subalpine grassland and heathland on the Bogong high plains. An analysis of vegetation records from 1945 to 1994. Australian Journal of Botany, 42: 607- 639.
- Walther GR, Post E, Convey P, Menzel A, Parmesan C, Beebee TJC, Fromentin JM, Hoegh-Guldberg O, Bairlein F (2002) Ecological responses to recent climate change. Nature, 416(6879): 389–395. https://doi.org/10.1038/416389a
- Yalçın S (2012) Modeling the current and future ranges of Turkish Pine (Pinus brutia) and Oriental Beech (Fagus orientalis) in Turkey in the face of climate. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Yılmaz M, Kaplan A, Vermez Y (2013) Kızılçam (Pinus brutia Ten.)’ın üç uç populasyonuna ait bazı tohum özellikleri. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 16(1): 55-61.
- Younis MS, Mohammed AJ, Ali SD (2024) Stand structure dynamic of Turkish pine (Pinus brutia) grown naturally in the Atrush region, Iraq. SABRAO Journal of Breeding and Genetics, 56 (2): 889-897. http://doi.org/10.54910/sabrao2024.56.2.39
- Zhang P, Liang Y, Liu B, Ma T, Wu MM (2023) A coupled modelling framework for predicting tree species' altitudinal migration velocity in montane forest. Ecological Modelling, 484: 110481. https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2023.110481
- Zu K, Wang, Z, Zhu X, Lenoir, J, Shrestha N, Lyu T, Luo AO, Li Y, Ji C, Peng S, Meng J, Zhou J (2021) Upward shift and elevational range contractions of subtropical mountain plants in response to climate change. Science of the Total Environment, 783:146896. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.146896
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Orman Yetiştirme |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 2 Mart 2026 |
| Kabul Tarihi | 28 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17474/artvinofd.1899831 |
| IZ | https://izlik.org/JA98LX79MA |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Orman Mühendisliği, Peyzaj Mimarlığı, Orman Endüstri Mühendisliği ve Doğa-Fen Bilimleri çalışma konularında yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları bilim dünyasına kazandırmak amacıyla yayımlamaktadır.
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi (ISSN: 2146-1880), uluslararası standartlara uygun akademik bir dergidir. Dergi 2000 yılından itibaren basılı ve 2011 yılından itibaren de elektronik platformda bilimsel makaleleri yayımlamaktadır.
Yazım Kuralları
Makalenin Dergi’ye sunulması daha önce başka bir yerde yayımlanmadığı ve halen yayımlanması girişiminde bulunulmadığı anlamına gelir.
Dergimize yayın göndermek isteyen yazarların öncelikle dergimizin “web sitesine” girerek “kayıt” olmaları gerekmektedir. Kayıtlı yazarlarımız sisteme “giriş” yaptıktan sonra, makalelerine ait “makale çalışmaları ve telif devir” formu ile birlikte sisteme yüklemelidirler. Ayrıca, yazarlar makale konusuna uygun hakem önerisi de ekleyebilirler.
Makaleler hazırlanırken aşağıda verilen "yazım şablonumuz" ve uluslararası "kısaltmalar ve birim sembolleri"ne dikkat edilmelidir.
Makaleler düz metin şeklinde hazırlanmalıdır. Makalenin her sayfasına satır ve sayfa numarası eklenmelidir.
Makalenin bütününde şekil, grafik, fotoğraf ve çizelgeleri içermek üzere “Calibri” yazı karakterinde, 11 punto, 1.15 satır aralığında ve iki yana yaslı olarak yazılmalı, özet 250 kelimeyi geçmemeli ve makalede ekler ve kaynakça dahil 18 sayfayı aşmamasına özen gösterilmelidir.
Sayfa yapısı olarak A4 kağıt boyutu kullanılmalı ve üstten ve soldan 3 cm, alttan ve sağdan 2.5 cm boşluk bırakılmalıdır. Nokta ve virgüllerden sonra 1'er boşluk bırakılmalıdır.
Başlık ve paragraf verilecek ayarlarda "önce 0 nk" "sonra 12nk" paragraf ayarı kullanılmalıdır.
Sayfa numarası her sayfanın altında ve ortalı olarak verilmelidir.
Makale dili Türkçe ya da İngilizce olmalıdır.
Yazım Şablonu
Yazım Şablonuna ulaşmak için buraya tıklayınız.
Kapak Sayfası: Kapak sayfasında sırasıyla makale başlığı (makale dilinde), yazarların tam adları (unvansız olarak) ve çalıştıkları kurumlar ile sorumlu yazarın tüm iletişim bilgilerini (açık adres, e-mektup ve telefon ve belgegeçer numaraları) içermelidir.
Başlık ve Özet (Türkçe ve İngilizce):
Makale başlığı sayfanın ortasında yer almalı, ilk kelimesindeki ilk harf büyük ve diğer kelimeler küçük harflerle ve koyu olarak yazılmalıdır.
Yazar isimleri küçük, soyadları büyük harflerle (sayfanın ortasında) koyu yazılmalıdır. Yazar kurumları, ilk harfler büyük olacak şekilde küçük harflerle yazılmalıdır.
Özet, kısaca araştırmanın gerekçesini, amaçlarını, uygulanan yöntemi, bulguları, sonuç ve önerilerini içermelidir. Calibri 10 punto karakterinde yazılmalıdır. En az 100 ve en fazla 250 kelimeden oluşmalıdır. Anahtar kelimeler 3-6 adet arasında yer almalıdır. Aynı bilgiler diğer dilde de (makale dili Türkçe ise İngilizce ya da tersi) verilmelidir.
Ana Metin: Makale ana metninde Giriş, Materyal ve Yöntem, Bulgular (ve Tartışma), (Tartışma ve) Sonuç ve Kaynaklar bölümlerinden oluşur.
Bütün ana bölüm başlıkları büyük harflerle ve koyu, alt başlıklar ise sadece ilk kelimenin ilk harfi büyük ve koyu yazılmalıdır (Örneğin; 1. GİRİŞ-1.1. Veri Toplama Yöntemi gibi)
Başlıklar ve paragraf başı girintisiz başlamalı, paragraflar arası boşluk bırakılmamalıdır.
Tablo yerine Çizelge kelimesi kullanılmalıdır.
Şekil ve Çizelgeler makale içinde uygun yerlere şekil ve çizelge numarası verilerek yerleştirilmeli, tablo başlıkları tablonun üst kısmında ve şekil başlıkları şeklin altında verilmelidir.
Şekil ve Çizelge başlıkları mümkün olduğunca kısa ve açıklayıcı olmalıdır. Şekil resim ise yüksek çözünürlükte olmalı, grafik ise anlaşılması kolay olacak şekilde düzenlenmelidir. Çizelgelerde sadece yatay çizgiler kullanılmalıdır.
Şekil ve Çizelgeler sayfada (yatay) ortalanmalı, çizelge içeriği makalenin tamamında aynı olmak koşulu ile 8 veya 10 punto büyüklüğünde olmalı, metin içinde ardışık olarak numaralandırılmalı; çizelge yazıları üstte sola yaslı, şekil yazıları ise altta ortalanmış bir şekilde yazılmalıdır.
Makaleye konu canlı tür ya da türlerinin yerel isimleri kullanılıyorsa bunların bilimsel adları metinde ilk geçtikleri yerde belirtilmelidir. Birimler için Uluslararası Birimler Sistemi kullanılmalı (The International Systems of Units, SI) ve ondalık ifadeler nokta (.) ile belirtilmelidir (örneğin, %45.7 veya 0.221).
Kaynaklar: Makale içinde atıf yapılan tüm kaynaklar Kaynaklar bölümünde alfabetik olarak listelenmelidir. Aynı şekilde Kaynaklar bölümündeki tüm eserlere de metin içinde atıf yapılmalıdır.
Kaynaklar metin içinde yazarın soyadı ve yayınlandığı tarihe göre verilmelidir (Örneğin: Kray and Fisher 2008, Yılmaz ve ark. 2005, Zigler 1983a ve 1983b).
Atıf cümle içinde kullanılacaksa sadece yılı paranteze alınmalıdır (Örneğin: ‘Steffenrem et al. (2007) Picea abies odun özelliklerinin …’).
Elektronik Kaynaklar: Sıradan bir internet sitesi gibi güvenilirliği ve devamlılığı şüpheli olan elektronik belgeler kaynak olarak tercih edilmemelidir. Eğer kullanılacaksa, elektronik kaynaklar da basılı kaynaklar gibi düşünülmeli; yazar, yayın yılı, makale veya internet sayfasının başlığı, yayıncı adı ve yeri verilmelidir.
DOİ NUmarası: Atıf vereceğiniz makalenin DOI numarası varsa kaynakçada mutlaka DOI numarası verilmelidir. DOI numarası varsa sonuna “doi:” ifadesi yazılmamalıdır. DOI numarasının link şeklinde "http... " olarak verilmesi gerekmektedir. DOI linki yoksa kaynağın erişildiği erişim linki verilmelidir.
Örnekler
Dergi makaleleri:
Pandey DK, Palni LMS (2005) Germination of Parthenium hysterophorus L. seeds under the influence of light and germination promoting chemicals. Seed Sci Technol, 33:485-491. DOİ.....
Kitaplar:
Ürgenç S (1988) Genel Plantasyon ve Ağaçlandırma Tekniği. İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayını, No: 444, İstanbul.
Kitapta Bölüm:
Brown B, Aaron M (2001) The Politics of Nature. In: Smith J (ed) The rise of modern genomics, 3rd edn. Wiley, New York, pp:230-257.
Bildiriler:
Demeritt ME (1981) Fifty years of hybrid poplar research in the northeast. In: Proceedings of 27th North-Eastern forest tree improvement Conference, University of Vermont, Burlington, VT, pp:166–183.
Tezler:
Kambur S (2009) Rhus coriaria L., Pyracantha coccinea M. Roemer ve Cotoneaster nummularia Fisch.&Mey türlerinin tohum ve çimlenme özelliklerinin belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Artvin.
URL Adresleri:
URL-1, http://www.uaex.edu/Other_Areas/publications/PDF/FSA-6097.pdf., Erişim Tarihi: 03.04.2023.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Yazar Rehberi – Etik İlkeler
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, yayın politikasında akademik ilkelere ve etik değerlere sıkı bir şekilde bağlıdır. Tüm yazarların, gönderdikleri çalışmaların etik kurallara uygun olmasından sorumlu oldukları kabul edilir.
1. Genel Etik İlkeler
Gönderilen tüm çalışmalar, derginin etik ilke ve standartlarına uygunluk açısından değerlendirilir.
İntihal, sahtecilik, duplikasyon (tekrar yayım), çarpıtma, dilimleme, haksız yazarlık gibi uygulamalar kesinlikle yasaktır ve etik dışı davranışlar olarak kabul edilir.
Ön değerlendirme sırasında etik kurallara aykırılığı tespit edilen çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. Değerlendirme sürecinde tespit edilen ihlallerde süreç durdurulur ve çalışma yazara iade edilir. Yayımlandıktan sonra tespit edilen ihlallerde makale yayından kaldırılır.
2. Etik Kurul İzni
TR Dizin kriterlerine göre, gönderilen çalışmanın etik kurul izni gerektiren çalışmalar kapsamında olması hâlinde, gönderim sırasında etik kurul onay belgesinin sunulması zorunludur.
Etik kurul onay belgesinde kurum adı, izin tarihi ve karar/sayı numarası açıkça belirtilmelidir.
Etik kurul izni sunulmamış çalışmalar reddedilir.
3. Benzerlik Oranı
Makalelerin ön değerlendirme sürecinde, iThenticate yazılımı ile benzerlik oranları belirlenir.
Değerlendirmeye alınabilmesi için benzerlik oranı en fazla %20 olmalıdır.
Yalnızca lisansüstü tezlerden üretilen çalışmalar için bu oran %30’a kadar kabul edilebilir.
4. Hakemlik
Hakem değerlendirmeleri Çift Kör Hakemlik ilkesi doğrultusunda yürütülür.
Makalelerde ileri sürülen görüş ve düşüncelerin sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
Yayın Politikası
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2026 yılından itibaren "Sürekli Yayın" Modeline geçmiş açık erişimli ve hakemli bir dergidir.
Dergi, Orman Mühendisliği, Peyzaj Mimarlığı, Orman Endüstri Mühendisliği, Doğa Bilimleri ve Fen Bilimleri alanlarındaki özgün araştırma makalelerine öncelik vermekte ve sınırlı sayıda derleme makaleler yayımlamaktadır.
Eser gönderimi, yazar(lar)ın eseri DergiPark üzerinden yüklemesiyle başlar.
Yazar(lar), eser gönderiminde imzalı telif hakkı formunu sunmak zorundadır. Telif hakkı formu sunulmayan eserler değerlendirmeye alınmaz (Telif hakkı formuna ulaşmak için buraya tıklayınız ).
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, değerlendirmeye alınmadan önce ön kontrol sürecinden geçirilir. Bu süreçte, eserin amaç, kapsam, yöntem ve yazım biçimi açısından derginin amaç ve standartlarına uygunluğu incelenir. Uygun bulunmayan eserler reddedilir.
Ön kontrol sonucunda uygunluğu tespit edilen eserler, üç (3) farklı hakeme gönderilerek hakem değerlendirme süreci başlatılır.
Yazar, makalesini yalnızca ön kontrol sürecinde geri çekme talebinde bulunabilir.
Yayına kabul edilen eserlerde kaynakça gösterme ve atıf kontrolü sorumluluğu tamamen yazar(lar)a aittir.
Dergi, gönderilen eserlerde biçimsel ve dilbilgisi düzeltmeleri yapma hakkına sahiptir.
Yayın süreçleri, eserlerin tarafsız, saygın ve titiz bir şekilde değerlendirilmesi, geliştirilmesi ve yayımlanması amacıyla yürütülür.
Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi’ne gönderilen makalelerde yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımına ilişkin aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur:
Yapay zekâ araçları, makale hazırlama sürecinde yalnızca destekleyici bir araç (dilbilgisi ve anlatımın iyileştirilmesi gibi) olarak kullanılabilir. YZ, yazar(lar)ın eleştirel düşünme yetisinin, akademik sorumluluğunun ve özgün bilimsel katkısının yerine geçemez.
Makale hazırlanırken YZ araçlarından yararlanılmış olması durumunda, bu kullanım açık ve şeffaf biçimde beyan edilmelidir. Beyan, makalenin Teşekkürler bölümünde yer almalıdır.
Bir makalenin özet, giriş, literatür incelemesi ve tartışma gibi temel bölümlerinin YZ araçları kullanılarak hazırlanması kabul edilmez. YZ kullanımı sınırlı ve yardımcı nitelikte olmalıdır.
YZ araçları kullanılarak sahte, doğrulanamaz veya gerçekte var olmayan kaynakların oluşturulması kesinlikle yasaktır. Makalede atıf yapılan tüm kaynaklar akademik etik ve standartlara uygun biçimde doğru, eksiksiz ve doğrulanabilir olmalıdır.
Atıf yapılan tüm kaynaklar yazar(lar) tarafından kontrol edilmeli ve onaylanmalıdır. Mevcut olması hâlinde, tüm kaynaklar için DOI numarasının belirtilmesi zorunludur.
YZ kullanımına ilişkin açıklamada aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir:
Kullanılan YZ sistemi veya araç(lar)ı,
YZ tarafından oluşturulan ya da YZ desteğiyle üretilen içeriğin makalenin hangi bölümlerinde yer aldığı,
YZ’nin içerik üretim sürecine hangi düzeyde katkı sağladığı.
Yapay zekâ araçlarının kullanımının beyan edilmemesi veya bu kurallara aykırı biçimde kullanılması durumunda, ilgili makale hakem değerlendirme sürecine alınmadan reddedilebilir ya da sürecin herhangi bir aşamasında yayından çekilebilir.
DOI Numarası
Metin içerisinde atıf verilen bir kaynağın DOI numarası bulunması hâlinde, bu numara kaynakçada mutlaka belirtilmelidir. DOI numarası yazılırken sonuna “doi:” ifadesi eklenmemeli, DOI aktif bağlantı (link) şeklinde ve “http…” formatında verilmelidir. Bir kaynağın DOI numarası bulunmaması durumunda ise, ilgili yayının erişildiği web adresi (URL) kaynakçada belirtilmelidir.
Ücret Politikası
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi’nde, makalelerin gönderimi, değerlendirilmesi ve yayınlanması ücretsizdir. Yazarlardan herhangi bir süreçte ücret talep edilmez. Makale değerlendirme süreçlerinde hakemlere de ücret ödenmez. Yayınlanan makaleler çevrimiçi olarak erişime açıktır ve erişim için abonelik ücreti istenmemektedir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Bilimsel Yayın Koordinatörü
Baş Editör
1991 yılında KTÜ Orman Mühendisliği bölümünden mezun oldum. 1991-2004 yılları arasında aynı bölümde yüksek lisansımı, 1995-2001 yılları arasında ABD Iowa State Üniversitesinde doktoramı, biyokütle, karbon azot depolama ve toprak solunumu üzerine yaptım. 2001 yılından itibaren Artvin Çoruh Üniv. Orman Fakültesi, Orman Müh. Bölümünde öğretim üyesiyim.
Editör
Alan Editörü
Yayım Editörü
Mizanpaj
Yazım Editörü
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.