2019-2023 Yılları Arasında Artvin’de Gerçekleşen Orman Yangınlarının Türkiye Ortalamasına Göre Değerlendirilmesi

Öz

Türkiye ormanlarında yangın istatistik verileri incelendiğinde 23.3 milyon hektar Bu çalışma, büyüklüğüne sahip ülkemiz orman alanlarında her yıl insan kaynaklı olarak 2000’den fazla orman yangını meydana gelmektedir. Türkiye Geneli için resmi kayıtların tutulduğu 1997 yılından 2023 yılına kadar yaklaşık olarak 60 bin adet Orman yangını tespit edilmiş olup yangınlarda toplam 379 bin hektar orman alanı zarar görmüştür. Buna göre Türkiye’de her yıl yangın başına düşen ortalama 6.5 hektar orman alanı yanmıştır. Artvin’de meydana gelen yangınların her işletme müdürlüğüne ait sicil fişlerinin kontrolü ile 2019 ve 2023 yılları arasında zarar gören alanı 81.2 hektar olan 81 adet orman yangını tespit edilmiştir. Artvin ili için yangın başına düşen ortalama alan ise 1 ha/yıl olarak hesaplanmıştır. Bu değer Türkiye ortalamasının altındadır. Çalışma kapsamında, Artvin’de 2019-2023 yılları arasında 5 yılda gerçekleşen orman yangınları İncelenmiştir. Çalışma sonucunda, Artvin’de gerçekleşen bu yangınların %37.24’ü ihmal ve dikkatsizlik, %17.39’u doğal nedenler ve %45.35’i ise sebebi bilinmeyen yangınlardır. Bu değerlere göre, çıkan yangınların %82.61’i insan kaynaklı olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmaya konu orman yangınının etkileri incelenmiştir. Artvin ili ve ilçelerinde çıkan orman yangınlarının bazı parametrelerinin orman yangınları üzerindeki etkileri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Orman yangınları
• Artvin
• İnsan kaynaklı yangınlar
• Yanan alan miktarı

An Evaluation of Forest Fires Occurring in Artvin Between 2019 and 2023 in Comparison with the National Average of Türkiye

Öz

An analysis of national forest fire statistics reveals that more than 2,000 anthropogenic fires occur annually within Türkiye's 23.3 million hectares of forestland. Official records spanning from 1997 to 2023 indicate that approximately 60.000 forest fires were identified, resulting in the degradation of a total forest area of 379.000 hectares. These figures correspond to a nationwide average of 6.5 hectares of burned area per fire incident. In the province of Artvin, a detailed review of the registry records from individual Forest Enterprise Directorates identified 81 forest fires between 2019 and 2023, affecting a total of 81.2 hectares. The average burned area per fire in Artvin was calculated as 1 ha/year, which remains significantly below the national average. This study investigates the forest fires that occurred in Artvin over the five-year period between 2019 and 2023. The findings demonstrate that 37.24% of these incidents were attributed to negligence and carelessness, 17.39% to natural causes, and 45.35% to unknown factors. Consequently, the data indicates that 82.61% of the fires were of anthropogenic origin. Furthermore, the study evaluates the impacts of these fires and determines the influence of specific parameters on forest fire dynamics within Artvin and its administrative districts.

Anahtar Kelimeler

• Forest fires
• Artvin
• Human caused fires
• Amount of burned area

Kaynakça

1. Bilgili, E. (2003). Stand development and fire behavior. Forest Ecology and Management, 179(1-3), 333-339. https://doi.org/10.1016/S0378-1127(02)00550-9
2. Bilgili, E., Küçük, Ö., Sağlam, B., & Çoşkuner, K.A. (2021). Büyük Orman Yangınları: Sebepleri, Organizasyonu ve İdaresi. TÜBA, Ankara. https://www.tuba.gov.tr/tr/yayinlar/suresiz-yayinlar/bilim-ve-dusunce/orman-yanginlari-sebepleri-etkileri-izlenmesi-alinmasi-gereken-onlemler-ve-rehabilitasyon-faaliyetleri/buyuk-orman-yanginlari-sebepleri-organizasyonu-ve-idaresi, Erişim Tarihi: 05.05.2025.
3. Çepel, N. (2014). Orman yangınlarının mikroklima ve toprak özellikleri üzerine yaptığı etkiler. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 25(1), 71-93. https://doi.org/10.17099/jffiu.85971
4. Keleş, G.A., Aybar, M., & Sağlam, B. (2019). Orman yangınlarının yaban hayatı ve habitatlar üzerine etkileri. In III. International Mediterranean Forest and Environment Symposium, 101-124. http://imfes2019.ksu.edu.tr/Default.aspx?SId=23586, Erişim Tarihi: 05.05.2025.
5. Mısır, M., & Mısır, N. (2021). Orman yangınlarının iklim değişikliği açısından değerlendirilmesi. Forest Fires, 33, 63-87. https://doi.org/10.53478/TUBA.2021.042
6. Mol, T. (1993). Orman yangınları. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 43(3-4), 69-78. https://dergipark.org.tr/en/pub/jffiu/article/197600
7. Orman Genel Müdürlüğü. (2023). Artvin Orman Bölge Müdürlüğü, Artvin Orman İşletme Şeflikleri yangın sicil fişleri (Yayımlanmamış kurumsal kayıtlar), https://www.ogm.gov.tr/artvinobm
8. Orman Genel Müdürlüğü. (2024a). Ormancılık istatistikleri 2024: Resmi istatistik programı kapsamındaki ormancılık istatistikleri. Ankara, Türkiye. https://istatistik.tarimorman.gov.tr/Sayfa/Detay/2045

9. Orman Genel Müdürlüğü. (2024b). Ormancılık İstatistikleri 2023. Tarım ve Orman Bakanlığı. https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane/resmi-istatistikler
10. Özkan, L., & Öztürk, N. (2019). Orman Yangınları ve Yaban Hayatı. Doğanın Sesi, 4, 67-74. https://izlik.org/JA87SZ53LT
11. Sağlam, B., Bilgili, E., Durmaz, B.D., Kadıoğulları, A.İ., & Küçük, Ö. (2008). Spatio-temporal analysis of forest fire risk and danger using LANDSAT imagery. Sensors, 8(6), 3970-3987. https://doi.org/10.3390/s8063970
12. Sağlam, B., Uçarlı, Y., Aybar, M., & Yılmaz, F.N. (2025). Assessing effects of forest fires on plant nutrients and biomass in Northeastern Türkiye. Journal of Sustainable Forestry, 44(10), 1095–1111. https://doi.org/10.1080/10549811.2025.2574013
13. Sivrikaya, F., Sağlam, B., Akay, A.E., & Bozali, N. (2014). Evaluation of forest fire risk with GIS. Polish Journal of Environmental Studies, 23(1), 187–194. https://www.pjoes.com/Evaluation-of-Forest-Fire-Risk-with-GIS%2C89182%2C0%2C2.html
14. Uçarlı, Y., Aybar, M., & Keleş, G.A. (2026). Artvin yöresindeki orman suçlarının zamansal (2001-2024) analizi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(1), 274-283. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1883462