Üniversite Kampüslerinde Sürdürülebilir Yağmur Suyu Yönetimi ve Çevresel Farkındalığın Geliştirilmesine Yönelik Yağmur Bahçesi Tasarımı: Bursa Teknik Üniversitesi Örneği

Öz

İklim değişikliği, kuraklık ve taşkın risklerini artırarak kentsel alanlarda su yönetimi sorunlarını derinleştirmektedir. Bu bağlamda, doğa temelli çözümler olarak geliştirilen yağmur bahçeleri, kentsel mavi altyapı sistemlerinin önemli bileşenleri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, üniversite kampüslerinde yağmur bahçesi uygulamalarının hem kentsel su yönetimi hem de çevresel farkındalık açısından potansiyelini değerlendirmektir. Çalışma alanı olarak Bursa Teknik Üniversitesi Mimar Sinan Kampüsü seçilmiş; araştırma kapsamında arazi gözlemleri, mekânsal analizler ve Bursa Teknik Üniversitesi öğrencileriyle gerçekleştirilen anket çalışmaları yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, üniversite öğrencilerinin yağmur bahçesi kavramına ilişkin bilgi düzeylerinin sınırlı olduğunu, ancak bu tür uygulamaların çevresel farkındalığı artırma açısından yüksek bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma kapsamında kampüs içerisinde yağmur bahçesi uygulamaları için uygun alanlar belirlenmiş ve mavi altyapı tasarım stratejileri geliştirilmiştir. Sonuçlar, üniversite kampüslerinin sürdürülebilir su yönetimi ve çevresel farkındalığın geliştirilmesi açısından önemli pilot uygulama alanları olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yağmur bahçesi
• Sürdürülebilir yağmur suyu yönetimi
• İklim değişikliği
• Kampüs peyzajı
• Çevresel farkındalık

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012433931

Teşekkür

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), dönem 2209-A-2024/1 (Üniversite Öğrencileri Yurt İçi Araştırma Projelerini Destekleme Programı) tarafından 1919B012433931 proje numarası ile desteklenmiştir. Yazarlar desteklerinden dolayı TÜBİTAK'a teşekkür eder.

Rain Garden Design for Sustainable Stormwater Management and Environmental Awareness in University Campuses: A Case Study of Bursa Technical University

Öz

Climate change intensifies water management problems in urban areas by increasing the risks of both droughts and floods. In this context, rain gardens, developed as nature-based solutions, have emerged as important components of urban blue infrastructure systems. The aim of this study is to evaluate the potential of rain garden applications in university campuses in terms of both urban water management and environmental awareness. Bursa Technical University Mimar Sinan Campus was selected as the study area, and field observations, spatial analyses, and a questionnaire survey conducted with Bursa Technical University students were carried out within the scope of the research. The findings revealed that university students have limited knowledge regarding the concept of rain gardens; however, such applications have a high potential to increase environmental awareness. Within the study, suitable areas for rain garden implementation on the campus were identified, and blue infrastructure design strategies were developed. The study demonstrates that university campuses can serve as important pilot areas for sustainable water management and environmental awareness development.

Anahtar Kelimeler

• Rain garden
• Sustainable stormwater management
• Climate change
• Campus landscape
• Environmental awareness

Destekleyen Kurum

TUBITAK

Proje Numarası

1919B012433931

Kaynakça

1. Ahiablame, L.M., Engel, B.A., & Chaubey, I. (2012). Effectiveness of low impact development practices: literature review and suggestions for future research. Water, Air, & Soil Pollution, 223(7), 4253-4273. https://doi.org/10.1007/s11270-012-1189-2
2. Akan, A.O., & Houghtalen, R.J. (2003). Urban hydrology, hydraulics, and stormwater quality: engineering applications and computer modeling. Hoboken, NJ, USA: John Wiley & Sons.
3. Akın, M., & Akın, G. (2007). Suyun önemi, Türkiye’de su potansiyeli, su havzaları ve su kirliliği. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 47(2), 105-118.
4. Cohen-Shacham, E., Walters, G., Janzen, C., & Maginnis, S. (2016). Nature-based solutions to address global societal challenges. Gland, Switzerland: International Union for Conservation of Nature (IUCN). http://dx.doi.org/10.2305/IUCN.CH.2016.13.en
5. Chow, V.T., Maidment, D.R., & Mays, L.W. (1988). Applied hydrology. New York, USA: McGraw-Hill.
6. Church, S.P. (2015). Exploring green streets and rain gardens as instances of small-scale nature and environmental learning tools. Landscape and Urban Planning, 134, 229-240. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2014.10.021
7. Chukwuma, C. (2025). Invariance of extreme hydrologic events and climate change in the risk reduction on environment and health. Greenfort International Journal of Applied Medical Science, 3(2), 92-102. https://doi.org/10.62046/gijams.2025.v03i02.011
8. Davis, A.P., Hunt, W.F., Traver, R.G., & Clar, M. (2009). Bioretention technology: overview of current practice and future needs. Journal of Environmental Engineering, 135(3), 109-117. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0733-9372(2009)135:3(109)

9. Doğmuşöz, B., & Topal, H.V. (2024). Visual preferences of college students for an ecological design project in a campus environment. Kent Akademisi, 17(1), 88-108. https://doi.org/10.35674/kent.1366742
10. European Commission. (2015). Nature-based solutions. Retrieved from https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/research-area/environment/nature-based-solutions_en , Accessed: 01 June 2026.
11. Fletcher, T.D., Shuster, W., Hunt, W.F., Ashley, R., Butler, D., Arthur, S., Trowsdale, S., Barraud, S., Semadeni- Davies, A., Bertrand-Krajewski, J.L., Mikkelsen, P.S., Rivard, G., Uhl, M., Dagenais, D., & Viklander, M. (2015). SUDS, LID, BMPs, WSUD and more: the evolution and application of terminology surrounding urban drainage. Urban Water Journal, 12(7), 525-542. https://doi.org/10.1080/1573062X.2014.916314
12. Gill, S.E., Handley, J.F., Ennos, A.R., & Pauleit, S. (2007). Adapting cities for climate change: the role of green infrastructure. Built Environment, 33(1), 115-133. https://doi.org/10.2148/benv.33.1.115
13. IPCC. (2021). Intergovernmental Panel on Climate Change Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Working Group I Contribution to the Sixth Assessment Report of The Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
14. Kaçmaz, G. (2021). İklim değişikliği ile mücadelede doğa temelli çözümler. PEYZAJ: Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi, 3(2), 82-92. https://doi.org/10.53784/peyzaj.1022369
15. Kazanç, F., & Esringü, A. (2024). Sustainable campus design: investigation of rain gardens in the context of green infrastructure systems. In SETSCI Conference Proceedings, 20, 86-92. https://doi.org/10.36287/setsci.20.11.086
16. Kocabaş, H.M. (2024). Türkiye’de iklim değişikliğine uyum bağlamında suya duyarlı kentsel planlama ve tasarım yaklaşımlarının önemi. Kent Akademisi, 17(5), 1611-1638. https://doi.org/10.35674/kent.151673
17. Kumar, P., Sahani, J., Corada Perez, K., Ahlawat, A., Andrade, M.D.F., & Athanassiadou, M. (2025). Urban greening for climate resilient and sustainable cities: grand challenges and opportunities. Frontiers in Sustainable Cities, 7, 1595280. https://doi.org/10.3389/frsc.2025.1595280
18. Leal Filho, W., Shiel, C., Paço, A., Mifsud, M., Ávila, L.V., & Brandli, L.L.. (2019). Sustainable development goals and sustainability teaching at universities: falling behind or getting ahead of the pack? Journal of Cleaner Production, 232, 285-294. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.05.309
19. Liu, L., & Jensen, M.B. (2018). Green infrastructure for sustainable urban water management: practices of five forerunner cities. Cities, 74, 126-133. https://doi.org/10.1016/j.cities.2017.11.013
20. Shuster, W.D., Bonta, J., Thurston, H., Warnemuende, E., & Smith, D.R. (2005). Impacts of impervious surface on watershed hydrology: a review. Urban Water Journal, 2(4), 263-275. https://doi.org/10.1080/15730620500386529
21. Velazquez, L., Munguia, N., Platt, A., & Taddei, J. (2006). Sustainable university: what can be the matter? Journal of Cleaner Production, 14(9-11), 810-819. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2005.12.008
22. Wang, M., Zhuang, J.A., Sun, C., Wang, L., Zhang, M., Fan, C., & Li, J. (2024). The application of rain gardens in urban environments: a bibliometric review. Land, 13(10), 1702. https://doi.org/10.3390/land13101702
23. Yücel, I. (2015). Assessment of a flash flood event using different precipitation datasets. Natural Hazards, 79(3), 1889-1911. https://doi.org/10.1007/s11069-015-1938-9