Araştırma Makalesi

Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği

Cilt: 27 Sayı: 4 27 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği

Öz

Bu çalışmada Karasu Deresi Yağış Havzası’nın morfometrik özellikleri belirlenmiş ve alt havzalar taşkın potansiyeli açısından Compound Factor (CF) yöntemiyle önceliklendirilmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri ortamında 30 m çözünürlüklü Copernicus Sayısal Yükseklik Modelinden yararlanılmıştır. CF hesabında dört doğrusal, beş şekil ve dört rölyef parametresi kullanılmıştır. Parametrelere verilen sıra değerlerinin ortalaması alınarak hesaplanan CF değerleri beş öncelik sınıfında değerlendirilmiştir. Bulgular, araştırma alanında belirlenen on alt havzanın drenaj ağı, şekil ve rölyef özellikleri bakımından farklılaştığını göstermiştir. CF değerleri 3.154–7.846 arasında değişmiştir. AH-10 ve AH-9 çok yüksek, AH-4 ve AH-2 yüksek, AH-3 ve AH-5 orta, AH-6 ve AH-7 düşük, AH-1 ve AH-8 çok düşük öncelikli olarak belirlenmiştir. AH-10’da akarsu sıklığı, infiltrasyon sayısı ve engebelilik sayısı; AH-9’da ise rölyef oranı ve havza rölyefi öne çıkmıştır. Tek parametre çıkarma analizlerinde Spearman korelasyonu 0.942–0.994, dokuz parametreli analizde 0.948 olarak hesaplanmıştır. AH-10 ve AH-9 dokuz parametreli analizde de ilk iki sırada yer almıştır. Sonuçlar, Karasu Deresi Yağış Havzası’ndaki taşkın potansiyelinin alt havzalar arasında farklılaştığını ve en yüksek önceliğin AH-10 ile AH-9’da toplandığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Awawdeh, M., Mhedat, M., & Alkhatib, S. (2024). Morphometric analysis and prioritization of watersheds for flash floods management in Wadi Arab Catchment, North Jordan. Dirasat Human and Social Sciences, 51(5), 249-262. https://doi.org/10.35516/hum.v51i5.4135
  2. Aytekin, M., Ediş, S., & Kaya, İ. (2026). A hybrid PCA-TOPSIS and machine learning approach to basin prioritization for sustainable land and water management. Water, 18(1), 5. https://doi.org/10.3390/w18010005
  3. Bashir, B., & Alsalman, A. (2024). Morphometric characterization and dual analysis for flash flood hazard assessment of Wadi Al-Lith watershed, Saudi Arabia. Water, 16(22), 3333. https://doi.org/10.3390/w16223333
  4. Chaithong, T. (2022). Flash flood susceptibility assessment based on morphometric aspects and hydrological approaches in the Pai River Basin, Mae Hong Son, Thailand. Water, 14(19), 3174. https://doi.org/10.3390/w14193174
  5. Chen, Y., & Vardon, M. (2024). Accounting for water-related ecosystem services to provide information for water policy and management: An Australian case study. Ecosystem Services, 69, 101658. https://doi.org/10.1016/j.ecoser.2024.101658
  6. Chowdhury, M.S. (2024). Morphometric analysis of Halda River basin, Bangladesh, using GIS and remote sensing techniques. Heliyon, 10(7), e29085. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e29085
  7. Dhanush, S.K., Murthy, M.M., & Sathish, A. (2024). Quantitative morphometric analysis and prioritization of sub-watersheds for soil erosion susceptibility: A comparison between fuzzy analytical hierarchy process and compound parameter analysis method. Water Resources Management, 38, 1587–1606. https://doi.org/10.1007/s11269-024-03741-y
  8. Dursun, İ., & Babalık, A.A. (2023). Burdur Gölü Havzasındaki morfometrik parametrelerin ve erozyon durumunun değerlendirilmesi. Turkish Journal of Forestry, 24(1), 25–38. https://doi.org/10.18182/tjf.1205157

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ormancılıkta Havza Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

17 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

23 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Abız, B., Reis, M., & Reis, A. (2026). Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 27(4), 1-13. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1997688
AMA
1.Abız B, Reis M, Reis A. Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği. AÇÜOFD. 2026;27(4):1-13. doi:10.17474/artvinofd.1997688
Chicago
Abız, Bülent, Mahmut Reis, ve Ahmet Reis. 2026. “Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 (4): 1-13. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1997688.
EndNote
Abız B, Reis M, Reis A (01 Ekim 2026) Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27 4 1–13.
IEEE
[1]B. Abız, M. Reis, ve A. Reis, “Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği”, AÇÜOFD, c. 27, sy 4, ss. 1–13, Eki. 2026, doi: 10.17474/artvinofd.1997688.
ISNAD
Abız, Bülent - Reis, Mahmut - Reis, Ahmet. “Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 27/4 (01 Ekim 2026): 1-13. https://doi.org/10.17474/artvinofd.1997688.
JAMA
1.Abız B, Reis M, Reis A. Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği. AÇÜOFD. 2026;27:1–13.
MLA
Abız, Bülent, vd. “Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği”. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 4, Ekim 2026, ss. 1-13, doi:10.17474/artvinofd.1997688.
Vancouver
1.Bülent Abız, Mahmut Reis, Ahmet Reis. Morfometrik Parametreler Kullanılarak Alt Havzaların Compound Factor Yöntemi ile Taşkın Potansiyeli Açısından Önceliklendirilmesi: Karasu Deresi Yağış Havzası Örneği. AÇÜOFD. 01 Ekim 2026;27(4):1-13. doi:10.17474/artvinofd.1997688
Creative Commons Lisansı
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.