İran bahçe sanatının ve tasarım özelliklerinin araştırılması

Öz

Dünyanın farklı coğrafyalarında bahçe tasarımı ve uygulamaları, eskiden beri çağlara ve zamana göre toplumların ve medeniyetlerin ürünü olarak süregelen bir sanattır. İran’da bahçe sanatı, uzun geçmişe sahiptir ve tüm dönemlerde ve özellikle İslam’dan sonra büyük ilgi görmüştür. İran Bahçeleri hakkında dünya üzerinde farklı dillerde birçok yazılı kaynak olmasına rağmen, maalesef Türkiye’de İran Bahçelerinin tarihsel gelişimini, tasarımlarını ve tasarım kurallarını bilimsel olarak anlatan kaynak eser eksikliği bulunmaktadır. Bu çalışma ile İran Bahçe Sanatını tarihi sürecinde, tasarım değişiklikleri açısından incelemek ve İran Bahçelerini biçimlendiren asıl öğeleri ortaya koymak amaçlanmıştır.

 

Investigation of the Iranian garden art and design features

Öz

The design and construction of gardens have long been considered an art in various parts of the world. In Iran, the art of gardening has a long past and has been regarded as an important art throughout its history, especially the Islamic period. Although there are many resources in different languages about Iranian Gardens, unfortunately, there are the lack of resources that explains the historical development of Iranian gardens and design rules in Turkey. In this study the history of Iranian Garden from the viewpoint of design changes has review and aimed to reveal the original elements that have shaped the Iranian garden.

Anahtar Kelimeler

• Iranian garden (Persian garden),Design features,Iran

Kaynakça

1. Aryanpur A (1986) İran ve Şiraz bahçelerinin tanınması için araştırmalar. Ferheng Sera Yayınları
2. Beheşti S (2008) İran bahçeleri dünyası. Gülistan-ı Honer Dergisi, 277-13
3. Burkhart T (1993) İslam sanatının ilkeleri ve felsefesi. Ruhsal Sanat Temelleri, Çeviri: Daveri. R., Dini Sanat Çalışmalar Defteri, Tahran
4. Darab D (1996) İran bahçesi. 2. İran Kentsel ve Mimarlık Tarihi Kongresi, İran’ın Kültürel Mirası Dairesi Yayını, Tahran, 345-427
5. Ebolgasemi L (1995) İran bahçesinin tarihçesi. 1. İran Mimarlık ve Kentleşme Tarihi Kongresi, Kasım, Tahran, Bildiri Kitabı I: 564-643
6. Hansari M, Mogtader, M ve Yaveri M (2004) İran bahçesi. Cennet Yansıması, Kültürel Miras ve Turizm Dairesi, Tahran
7. Herdeg K (1990) Formal structure in Islamic architecture of Iran and Turkistan. New York Rizzoli International Publication
8. Hosrevi F (2002) İran bahçesi. Yüksek Lisans Tezi, Tahran Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Tahran

9. Eirani Behbehani H, Soltani H (2003) Tahran Kaçar dönemindeki bahçelerin özellikleri. Çevre Mühendisliği Fakültesi Yayınları, Çevresel Çalışmalar Gazetesi, 29, 81-99
10. Kiyani M (2000) İslam döneminde İran mimarlık sanat tarihi. Sosyal Bilimler Dairesi, Tahran
11. Megami N (1994) İran bahçesi. Çevre Mühendisliği Fakültesi Yayınları, Tahran, Mah-I Honer Dergisi, 67, 130-134
12. Mirsalim M (1994) İslam dünyası ansiklopedisi. İslam Ansiklopedi Vakfı, Tahran
13. Mirfndreski M (1999) Şehrir tanımında bahçenin yeri. 1. İran’ın Kentsel ve Mimari Tarihi Kongresi, Ekim, Tahran, Bildiriler Kitabı I: 765-984
14. Neima G (2005) İran bahçeleri. Peyam Matbaacılık, Tahran
15. Nurlu E, Erdem Ü (1994) Peyzaj sanat tarihi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Bornova, İzmir
16. Pirniya M (1994) İran mimarisinin yöntem tanıması. Düzeltme: Mimariyan. G., Pejuhende Yayınları, Tahran
17. Pouya S (2012) Tebriz bahçelerinin İran Bahçe Sanatı’ndaki yerinin araştirilmasi. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarliği Anabilim Dali
18. Pouya S, Demirel Ö, Pouya S (2015) Historical gardens at risk of the destruction by visitors. Case Study of El-Goli Garden (Iran), Journal of Landscape Research, Published online: 27 Jan 2015, Talor& Francis. Volume 40, Issue 7, October 2015, pages 875-883
19. Sarkowicz H (1955) Bahçelerin ve parkların tarihi. Yaşam ve Kültür, Dost Kitapevi
20. Şarden (1995) Şarden Sefernamesi. Çevirmen: Yegmai. E., Tus Yayınevi, 2C, Tahran
21. Şerifi A (2004) İran bahçesi. Yüksek Lisans Tezi, Tahran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Tasarımı, Tahran
22. Vibler D (1965) İran bahçeleri ve köşkleri. Çeviri: Mihendoht. M., Seba Neşr ve Kitap Çeviri Şirketi, Tahran